Όταν η αποστολή New Horizons της NASA πέρασε από τον Πλούτωνα πέρυσι το καλοκαίρι, ανακάλυψε μυστηριώδεις πολυγωνικούς σχηματισμούς σε μια «θάλασσα» από πάγο αζώτου. Είναι ένα από τα πιο ασυνήθιστα γεωλογικά φαινόμενα στο Ηλιακό Σύστημα, και οι ερευνητές της αποστολής πιστεύουν πλέον ότι γνωρίζουν την εξήγηση.
Η επιφάνεια του Πλούτωνα, κατεψυγμένη στους -236 βαθμούς Κελσίου, αποτελείται κυρίως από πάγο νερού, τόσο σκληρό που συμπεριφέρεται σαν πέτρωμα και σχηματίζει βουνά με ύψος μέχρι 5 χιλιόμετρα.
Υπάρχει όμως και μια μεγάλη λεκάνη σε σχήμα καρδιάς, ανεπίσημα γνωστή ως «Κοιλάδα Σπούτνικ», η οποία είναι σήμερα γεμάτη με πάγο αζώτου, αρκετά μαλακό ώστε να ρέει σαν ρευστό. Η κάτασπρη επιφάνεια της λεκάνης χωρίζεται σε πολύγωνα, τα οποία έχουν μέγιστη διάσταση γύρω στα 50 χιλιόμετρα και είναι περίπου 50 μέτρα ψηλότερα στο κέντρο από ό,τι στα άκρα τους.
Tα πολυγωνικά παγόβουνα αζώτου έχουν μέγιστη διάσταση γύρω στα 50 χλμ. Οι όγκοι στα αριστερά της εικόνας είναι βουνά από πάγο νερού (Πηγή: NASA/JHUAPL/SWRI)
Η κυψελωτή εμφάνιση της πεδιάδας οφείλεται σε ρεύματα μεταφοράς θερμότητας, συμπεραίνουν οι ερευνητές της αποστολής στην τελευταία δημοσίευσή τους στο Nature.
Η διαδικασία ξεκινά σε μεγάλο βάθος, εκεί όπου η εσωτερική θερμότητα του πλανήτη νάνου θερμαίνει το άζωτο, το λιώνει και το αναγκάζει να κινηθεί ανοδικά προς την επιφάνεια. Εκεί, το άζωτο στερεοποιείται εκ νέου και σχηματίζει πολύγωνα, τα οποία στη συνέχεια αρχίζουν ξανά να βυθίζονται, επαναλαμβάνοντας τη διαδικασία.
«Βρήκαμε ενδείξεις ότι, ακόμα και σε έναν μακρινό, ψυχρό σώμα δισεκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, υπάρχει αρκετή ενέργεια για έντονη γεωλογική δραστηριότητα, εφόσον υπάρχουν τα κατάλληλα συστατικά, δηλαδή κάτι μαλακό και εύπλαστο όπως το στερεό άζωτο» λέει ο Ουίλιαμ ΜακΚίνον του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον στο Σεντ Λιούις, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Μετρήσεις του New H...
Πηγή/Περισσότερα: in.gr
Η επιφάνεια του Πλούτωνα, κατεψυγμένη στους -236 βαθμούς Κελσίου, αποτελείται κυρίως από πάγο νερού, τόσο σκληρό που συμπεριφέρεται σαν πέτρωμα και σχηματίζει βουνά με ύψος μέχρι 5 χιλιόμετρα.
Υπάρχει όμως και μια μεγάλη λεκάνη σε σχήμα καρδιάς, ανεπίσημα γνωστή ως «Κοιλάδα Σπούτνικ», η οποία είναι σήμερα γεμάτη με πάγο αζώτου, αρκετά μαλακό ώστε να ρέει σαν ρευστό. Η κάτασπρη επιφάνεια της λεκάνης χωρίζεται σε πολύγωνα, τα οποία έχουν μέγιστη διάσταση γύρω στα 50 χιλιόμετρα και είναι περίπου 50 μέτρα ψηλότερα στο κέντρο από ό,τι στα άκρα τους.
Tα πολυγωνικά παγόβουνα αζώτου έχουν μέγιστη διάσταση γύρω στα 50 χλμ. Οι όγκοι στα αριστερά της εικόνας είναι βουνά από πάγο νερού (Πηγή: NASA/JHUAPL/SWRI)
Η κυψελωτή εμφάνιση της πεδιάδας οφείλεται σε ρεύματα μεταφοράς θερμότητας, συμπεραίνουν οι ερευνητές της αποστολής στην τελευταία δημοσίευσή τους στο Nature.
Η διαδικασία ξεκινά σε μεγάλο βάθος, εκεί όπου η εσωτερική θερμότητα του πλανήτη νάνου θερμαίνει το άζωτο, το λιώνει και το αναγκάζει να κινηθεί ανοδικά προς την επιφάνεια. Εκεί, το άζωτο στερεοποιείται εκ νέου και σχηματίζει πολύγωνα, τα οποία στη συνέχεια αρχίζουν ξανά να βυθίζονται, επαναλαμβάνοντας τη διαδικασία.
«Βρήκαμε ενδείξεις ότι, ακόμα και σε έναν μακρινό, ψυχρό σώμα δισεκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, υπάρχει αρκετή ενέργεια για έντονη γεωλογική δραστηριότητα, εφόσον υπάρχουν τα κατάλληλα συστατικά, δηλαδή κάτι μαλακό και εύπλαστο όπως το στερεό άζωτο» λέει ο Ουίλιαμ ΜακΚίνον του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον στο Σεντ Λιούις, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Μετρήσεις του New H...
Πηγή/Περισσότερα: in.gr


































