Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία: πόσα φλιτζάνια καφέ την ημέρα είναι ιδανικά για την υγεία

Ένα ή δύο (ή τρία) φλιτζάνια καφέ το πρωί αποτελούν μία από τις πιο συνηθισμένες απολαύσεις του σύγχρονου κόσμου. Πόσο ένοχοι όμως πρέπει να νιώθουμε όταν τον απολαμβάνουμε;

Μια νέα επιστημονική δήλωση της American Heart Association (AHA) ίσως δίνει απάντηση.

Η ομάδα πίσω από τη δήλωση συγκέντρωσε τα πιο πρόσφατα δεδομένα υγείας για την καφεΐνη, από σειρά υφιστάμενων μελετών που εξέτασαν τις επιδράσεις της ουσίας σε διάφορα αποτελέσματα — όπως η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη — καθώς και στους κινδύνους μεταβολικών και καρδιαγγειακών παθήσεων.

Με λίγα λόγια: Απολαύστε τον!

Η ανασκόπηση διαπίστωσε ότι για τους περισσότερους ανθρώπους, μερικά φλιτζάνια καφέ δεν είναι πιθανό να βλάψουν — και μπορεί ακόμη και να κάνουν καλό.

Υπάρχουν, φυσικά, ορισμένες σημαντικές επιφυλάξεις. Όπως με τα περισσότερα πράγματα, το μέτρο είναι το κλειδί, και οποιαδήποτε οφέλη μπορεί να ακυρωθούν μόλις προσθέσετε κρέμα, ζάχαρη, γλυκαντικά, αρωματικά σιρόπια ή άλλα συστατικά στον καφέ σας.

Σημασία έχει και η πηγή της καφεΐνης. Ο καφές και το τσάι μπορούν να προσφέρουν αντιοξειδωτικά και άλλες ενώσεις που συμβάλλουν σε οφέλη. Αντίθετα, τα ενεργειακά ποτά μπορεί να περιέχουν υπερβολική δόση καφεΐνης, για να μην αναφέρουμε τη ζάχαρη και άλλα ανθυγιεινά συστατικά.

«Η καφεΐνη που καταναλώνεται μέσω του καφέ αποτελεί βασικό μέρος της καθημερινότητας εκατομμυρίων ανθρώπων», δηλώνει ο Gregory Marcus, καρδιολόγος στο University of California, San Francisco, και πρόεδρος της εθελοντικής ομάδας συγγραφής της AHA πίσω από τη δήλωση.

«Στην ανασκόπησή μας της πιο πρόσφατης έρευνας, για τους περισσότερους ενήλικες η πρόσληψη έως 400 χιλιοστόγραμμα καφεΐνης την ημέρα — που αντιστοιχεί σε έως πέντε φλιτζάνια καφέ με καφεΐνη ημερησίως, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα ή «γεμίσματα» — είναι ασφαλής και δεν αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.»

Η δήλωση εστίασε στη σχέση της καφεΐνης με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως η αρτηριακή πίεση και ο διαβήτης, καθώς και με μορφές καρδιαγγειακής νόσου, συμπεριλαμβανομένων αρρυθμιών, στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιακής ανεπάρκειας.

Η εικόνα που προκύπτει είναι σύνθετη, αλλά γενικά θετική.

Σε ασθενείς με υπέρταση, η καφεΐνη βρέθηκε ότι ανεβάζει προσωρινά την αρτηριακή πίεση. Ωστόσο, σε άλλες μελέτες σε άτομα με βέλτιστη αρτηριακή πίεση, η κατανάλωση ενός έως τριών φλιτζανιών καφέ την ημέρα συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης — ενώ η κατανάλωση άνω των τριών φλιτζανιών την ημέρα φαινόταν να μειώνει τον κίνδυνο.

Και πάλι, η πηγή της καφεΐνης έχει σημασία: σε μία μελέτη, τα ενεργειακά ποτά συνδέθηκαν με αυξημένη αρτηριακή πίεση, ενώ η κατανάλωση καφέ φαινόταν να μειώνει τον κίνδυνο.

«Αυτά τα αντιφατικά αποτελέσματα μπορεί να αποδοθούν σε διαφορές στη συγκέντρωση καφεΐνης και στην παρουσία άλλων βιοδραστικών ενώσεων, όπως η ταυρίνη στα ενεργειακά ποτά και το χλωρογενικό οξύ στον καφέ, με αντίθετες επιδράσεις στην αρτηριακή πίεση», γράφουν οι ερευνητές.

Οι μελέτες που αναλύθηκαν στην ανασκόπηση συνδέουν σταθερά τη συστηματική κατανάλωση καφέ με μειωμένο κίνδυνο σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2: σε μία μελέτη βρέθηκε 27% χαμηλότερος κίνδυνος σε γυναίκες που έπιναν τρία ή περισσότερα φλιτζάνια την ημέρα σε σύγκριση με όσες απείχαν, ενώ σε άλλη βρέθηκε 30% χαμηλότερος κίνδυνος μεταξύ όσων έπιναν πέντε φλιτζάνια την ημέρα.

Η καφεΐνη (ή τουλάχιστον ο καφές) φαινόταν επίσης να μειώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Μια μετα-ανάλυση 30 μελετών συνέδεσε την κατανάλωση έως 3,5 φλιτζανιών την ημέρα με περίπου 10% χαμηλότερο κίνδυνο της νόσου.

Μια άλλη μελέτη, με δεδομένα από το UK Biobank, διαπίστωσε ότι η κατανάλωση έως πέντε φλιτζανιών την ημέρα συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου σε σύγκριση με τη μη κατανάλωση καφέ, με «γλυκό σημείο» τα δύο έως τρία φλιτζάνια. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι επιδράσεις ενδέχεται να μην οφείλονται στην καφεΐνη, αλλά σε άλλα μόρια του ροφήματος.

Παρόμοιο μοτίβο βρέθηκε και για τον κίνδυνο εγκεφαλικού: μια μετα-ανάλυση διαπίστωσε ότι όσοι έπιναν τρία έως τέσσερα φλιτζάνια καφέ την ημέρα είχαν μειωμένο κατά 21% τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.


Γραφική σύνοψη της επιστημονικής δήλωσης. (Marcus et al., Circulation, 2026)

Συνολικά, η νέα δήλωση της AHA καταλήγει ότι υπάρχει αυξανόμενο σώμα στοιχείων πως η καφεΐνη δεν είναι επιβλαβής όταν λαμβάνεται με μέτρο, και ότι ο καφές ειδικότερα μπορεί να είναι ωφέλιμος.

«Η σύγκλιση στοιχείων από μεγάλες μελέτες κοόρτης και μικρές τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές υποστηρίζει το συμπέρασμα ότι η μέτρια κατανάλωση καφεΐνης ή καφέ… (έως 400 mg καφεΐνης την ημέρα ή περίπου 3–5 φλιτζάνια) είναι ασφαλής για τους περισσότερους ενήλικες και συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου — συμπεριλαμβανομένων στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού, καρδιακής ανεπάρκειας και κολπικής μαρμαρυγής — καθώς και υπέρτασης και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2», καταλήγει η έκθεση.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαχωριστεί η καφεΐνη από άλλες ενώσεις, για βαθύτερη εξέταση πηγών πέραν του καφέ, καθώς και για το πώς οι επιδράσεις μπορεί να διαφέρουν σε άτομα με υπέρταση και άλλες παθήσεις.

Η δήλωση δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Circulation.

---

Πηγή: ScienceAlert — American Heart Association Reveals The Optimal Daily Cups of Coffee For Your Health (Michael Irving, 20 Ιουλίου 2026). DOI: 10.1161/CIR.0000000000001454