Δυσαρέσκεια ηγετών της ΕΕ για τους χειρισμούς του Κόστα σε ενέργεια και προϋπολογισμό

Στη σύνοδο κορυφής που διεξάγεται στις Βρυξέλλες, οι χειρισμοί του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχουν προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στους ηγέτες της ΕΕ. Κεντρική θέση έχουν το ενεργειακό κόστος και ο επταετής προϋπολογισμός της Ένωσης.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, ανάμεσά τους και ο Έλληνας πρωθυπουργός, ζήτησαν πρόσθετα μέτρα κατά της ενεργειακής ακρίβειας. Συμφωνία για συγκεκριμένες νέες παρεμβάσεις ή για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία δεν υπήρξε.

Η συμφωνία δεν περιέχει ειδική δημοσιονομική πρόβλεψη. Περιορίζεται στην πολιτική αναγνώριση ότι απαιτείται άμεση δράση και στην πρόσκληση προς την Κομισιόν να επανέλθει με προτάσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, ο Αντόνιο Κόστα προκάλεσε «οργή» στους ηγέτες. Μέχρι πρότινος ήταν η «ήρεμη δύναμη», αυτός που συνήθως έφερνε κοντά όσους διαφωνούσαν και συμβίβαζε τις καταστάσεις.

Στη σύνοδο κορυφής των ηγετών του μπλοκ την Πέμπτη δέχθηκε την δριμύτερη κριτική από τότε που ανέλαβε την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πριν από σχεδόν δύο χρόνια. Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι ο Κόστα είναι Σοσιαλιστής, σε αντίθεση με τις περισσότερες από τις σημερινές κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες της ΕΕ. Η δυσαρέσκεια εστιάστηκε στον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε δύο διαπραγματεύσεις: μία για τον περιορισμό των τιμών της ενέργειας και μία για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ.

Οι εθνικές κυβερνήσεις περίμεναν ενδείξεις προόδου και στις δύο συζητήσεις μέσα στη διήμερη συνάντηση. Αυτό που βγήκε ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, αδιέξοδο και, στη χειρότερη, διχασμός που κλιμακώνεται. Οι συνομιλίες μιας ημέρας κράτησαν 14 ώρες, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά υψηλά. Η ΕΕ επιδιώκει απεγνωσμένα να αμβλύνει την κρίση του κόστους ζωής και να πετύχει συμφωνία για τον προϋπολογισμό, προτού οι εθνικές εκλογές του επόμενου έτους σε αρκετά κράτη μέλη κάνουν την επίτευξή της πολύ πιο δύσκολη. Η έλλειψη ενότητας ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη φαντάζει ακόμη πιο έντονη, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει διατεθειμένος να ταχθεί υπέρ της Ρωσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία, η οικονομία δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί την ισχύ της Κίνας και εθνικιστές που αντιτίθενται στην ΕΕ πλησιάζουν στην εξουσία στις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το Politico συνομίλησε με 16 διπλωμάτες και αξιωματούχους. Όλοι είτε βρίσκονταν την Πέμπτη στην αίθουσα της συνόδου κορυφής είτε ενημερώθηκαν άμεσα από ηγέτες που ήταν παρόντες. Οι περισσότεροι άσκησαν δριμεία κριτική στον επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Εγκλωβισμένος ο Κόστα στις διαπραγματεύσεις

Ο Αντόνιο Κόστα, πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, έχει οριστεί από τους ηγέτες να προεδρεύει των συνόδων κορυφής και να τους κατευθύνει προς συμφωνία.

Όπως ανέφερε την Πέμπτη το Brussels Playbook, αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι μπαίνει σε καθοριστική φάση της θητείας του. Δίνει μάχη με τον χρόνο για να ξεπεράσει τις τεράστιες διχογνωμίες σχετικά με τον προϋπολογισμό. Ευρέως αναμένεται, παράλληλα, ότι το επόμενο έτος θα επιδιώξει ανανέωση της θητείας του για δεύτερη περίοδο δυόμισι ετών.

Τη σύνοδο της Πέμπτης σημάδεψαν και συζητήσεις για τη δεύτερη φάση του συστήματος τιμολόγησης του άνθρακα της ΕΕ, γνωστού ως ETS2.

Η αντιπαράθεση για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών περιπλέχθηκε τόσο, που ο Αντόνιο Κόστα αναγκάστηκε να ακυρώσει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου της συνόδου και να αναβάλει τις περαιτέρω συνομιλίες για μετά το δείπνο. Αφορά τόσο το υφιστάμενο σύστημα όσο και τη δεύτερη εκδοχή του, η οποία έχει ήδη θεσπιστεί νομοθετικά και από το 2028 θα επιβάλει τιμή στον άνθρακα για τη θέρμανση και τις μεταφορές. Τρεις διπλωμάτες της ΕΕ δήλωσαν στο Politico ότι η κατάσταση είχε μετατραπεί σε «χάος».

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ήταν εξοργισμένος με αυτό που το Βερολίνο εξέλαβε ως αδιαλλαξία της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Οι έντονες διαπραγματεύσεις έφεραν αντιμέτωπο έναν συνασπισμό από τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, τις σκανδιναβικές χώρες και την Ολλανδία με ένα άλλο μπλοκ: Ιταλία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία και Πολωνία, γνωστές ως Ομάδα του Βίσεγκραντ ή V4.

Σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες, η Ρώμη και η ομάδα V4 ζητούσαν από την ΕΕ να αναβάλει την εφαρμογή του δεύτερου σκέλους του ETS2. Επικαλέστηκαν την επιβάρυνση που θα προκαλούσε στους λογαριασμούς ενέργειας.

Δύο διπλωμάτες της ΕΕ από διαφορετικά κράτη μέλη ανέφεραν ότι οι ηγέτες ήταν «έξαλλοι με τον Κόστα», επειδή επέτρεψε να εκτροχιαστούν οι συνομιλίες.

Ένας διπλωμάτης τόνισε χαρακτηριστικά ότι ο Κόστα είχε την Πέμπτη «χειρότερη επίδοση από τον Σαρλ Μισέλ». Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι «υπάρχει απογοήτευση, επειδή τα ζητήματα δεν αντιμετωπίζονται με έναν τρόπο που να θυμίζει περισσότερο το στυλ του Τουσκ».

Αντιπαράθεση Βορρά και Νότου

Η δυσαρέσκεια δεν περιορίστηκε στη συζήτηση για την ενέργεια. Οι κυβερνήσεις δεν ανέμεναν σημαντική εξέλιξη για τον προϋπολογισμό της ΕΕ την Πέμπτη, έχουν όμως αρχίσει να εγείρουν ερωτήματα και για τον τρόπο με τον οποίο ο Κόστα χειρίζεται το θέμα.

Σύμφωνα με άλλους τέσσερις διπλωμάτες της ΕΕ, οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά ανησυχούν ότι ο Αντόνιο Κόστα ευνοεί τις χώρες του Νότου.

Ένας διπλωμάτης κατηγόρησε τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για «διπροσωπία». Υποστήριξε ότι δεν ενεργεί ως αμερόληπτος διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό.

Μελόνι και Σάντσεθ σε νέα σύγκρουση για τη μετανάστευση

Συγκρουσιακή αναμένεται και η δεύτερη ημέρα της συνόδου κορυφής. Στις συνομιλίες για το μεταναστευτικό προβλέπεται νέος γύρος αντιπαράθεσης, αυτή τη φορά μεταξύ Ιταλίας και Ισπανίας.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες αναφέρουν ότι η Ιταλία και η Δανία αναμένεται να θέσουν το ζήτημα των πολιτικών που λειτουργούν ως παράγοντες προσέλκυσης μεταναστών, με αιχμή την ισπανική προσέγγιση.

Η αντιπαράθεση δένεται με την κρίση του καλοκαιριού στη Θέουτα, με τις εκατέρωθεν επαναφορές συνοριακών ελέγχων και με τις διαφωνίες για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων ασύλου. Παράλληλα, αποκτά ιδιαίτερη εσωτερική πολιτική βαρύτητα, ενόψει των ισπανικών εκλογών του Νοεμβρίου και των ιταλικών εκλογών του 2027.

Κατά τα άλλα, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα δηλώσουν και πάλι τη στήριξή τους στην Ουκρανία, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρόντα στις Βρυξέλλες. Ανοιχτή μένει η πιθανότητα χορήγησης νέου δανείου προς το Κίεβο, κάτι που όμως δεν βρίσκει σύμφωνους και τους 27 του μπλοκ.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow