Πέντε βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για την ενέργεια, χωρίς συμφωνία για τον προϋπολογισμό της ΕΕ

Μετά το τέλος της συνόδου κορυφής της ΕΕ, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε, μιλώντας για την ενεργειακή κρίση, ότι «δεν υπάρχει μαγική λύση για την ενέργεια». Αυτό που χρειάζεται, είπε, είναι «ένα σύνολο δράσεων».

Στις Βρυξέλλες, στη συνέντευξη Τύπου, βρισκόταν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Μίλησε για ανάγκη «συντονισμένης ευρωπαϊκής δράσης» απέναντι στην κρίση και ζήτησε να υιοθετηθεί σύντομα ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός.

Κράτη-μέλη με διαφορετικές ανάγκες

Για την ενεργειακή κρίση, η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή το κόστος των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε κατά 106 δισ. ευρώ. Καμία επιπλέον ποσότητα ενέργειας, όμως, δεν προστέθηκε. Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν ανέβει περίπου 140% από τα τέλη Φεβρουαρίου και οι τιμές του ντίζελ έχουν διπλασιαστεί.

Ως προς τα μέτρα, η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι τα διαφορετικά ενεργειακά μείγματα των κρατών-μελών δεν αφήνουν περιθώριο για ενιαία λύση για όλους. Χρειάζεται, επομένως, συνδυασμός μέτρων σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πέντε παρεμβάσεις για το άμεσο διάστημα

Η ΕΕ στρέφεται και πάλι σε προσωρινές λύσεις προκειμένου να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση.

Σε ανάρτηση της 16ης Οκτωβρίου 2026, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι νοικοκυριά και βιομηχανία πληρώνουν το τίμημα ενός πολέμου πολύ πέρα από τα σύνορά μας. Βραχυπρόθεσμα, έγραψε, η δράση ασκείται σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο: αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου, παράταση της προσωρινής κρατικής ενίσχυσης, αναβολή κατά ένα έτος των κανόνων για το μεθάνιο, στήριξη των διυλιστηρίων και από κοινού συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης. Μεσοπρόθεσμα, η απάντηση που έδωσε είναι η αντικατάσταση των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων με ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην Ευρώπη.

Στη συνέντευξη Τύπου παρουσίασε πέντε βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις:

• Απελευθέρωση 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ εντός των επόμενων τεσσάρων μηνών, με διαχειριστή τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
• Παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, που θεσπίστηκε τον Φεβρουάριο, ώστε να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
• Αναβολή ενός έτους στην εφαρμογή του κανονισμού για το μεθάνιο.
• Εκκίνηση στρατηγικού διαλόγου για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, ώστε να ενισχυθεί η δυναμικότητα διύλισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να μειωθούν οι τιμές.
• Ενίσχυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού κοινών προμηθειών ενέργειας, για να αγοράζει η ΕΕ ενεργειακούς πόρους από τις διεθνείς αγορές με συντονισμένο τρόπο, αξιοποιώντας τη συνολική αγοραστική της δύναμη.

Μεσοπρόθεσμα, η ενεργειακή μετάβαση

Η πρόεδρος της Κομισιόν είπε ακόμη ότι, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η Ευρώπη πρέπει να επιμείνει στην ενεργειακή μετάβαση. Επιδίωξη είναι η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτές, καθαρές και εγχώριες πηγές ενέργειας, όπως οι ανανεώσιμες πηγές και η πυρηνική ενέργεια.

Τόνισε επίσης ότι τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα πρέπει να αντικατασταθούν από ηλεκτρική ενέργεια παραγόμενη στην Ευρώπη. Τα ευρωπαϊκά δίκτυα, πρόσθεσε, χρειάζεται να εκσυγχρονιστούν και να αναβαθμιστούν, ώστε η φθηνότερη ενέργεια να φτάνει εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.

Για το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (ETS), ανέφερε ότι η Επιτροπή κατέθεσε ήδη τον Ιούλιο πρόταση εκσυγχρονισμού του ETS1. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, είπε, έδωσαν σαφές πολιτικό μήνυμα στους αρμόδιους υπουργούς για την επείγουσα ολοκλήρωση της σχετικής νομοθετικής διαδικασίας.

Κόστα: συντονισμένη απάντηση στην ενεργειακή κρίση

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν σε συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση για την ενεργειακή κρίση, καθώς και στην ανάγκη βραχυπρόθεσμων μέτρων που θα περιορίσουν τις επιπτώσεις της.

Η κρίση, είπε, πυροδοτείται από εξελίξεις εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων, όμως η Ευρώπη πληρώνει το τίμημα της εξάρτησής της από τα ορυκτά καύσιμα και της απουσίας ενιαίας αγοράς ενέργειας. Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, χαρακτήρισε απαραίτητη τη μείωση αυτής της εξάρτησης, ώστε να ενισχυθούν η στρατηγική αυτονομία και η ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Η ενεργειακή μετάβαση, επισήμανε, είναι ο δρόμος προς αυτή την κατεύθυνση.

Έως το τέλος του έτους η έγκριση του προϋπολογισμού

Η σύνοδος κορυφής έκλεισε χωρίς συμφωνία για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (2028-2034), δηλαδή τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Οι διαφωνίες εξακολουθούν, παρότι η ιρλανδική προεδρία κατέθεσε νέα συμβιβαστική πρόταση. Κύριο σημείο διαφωνίας είναι το αίτημα της Γερμανίας και των «φειδωλών» της ΕΕ για μείωση των δαπανών και, κατά συνέπεια, της συνεισφοράς τους.

Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι συμφωνία για τον προϋπολογισμό χρειάζεται έως το τέλος του 2026, ώστε να τεθεί εγκαίρως σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2028. «Οι αγρότες, οι επιχειρήσεις, οι ερευνητές, οι φοιτητές και τα πανεπιστήμια αναμένουν τη διάθεση των νέων ευρωπαϊκών κονδυλίων», είπε.

Σε ανάρτησή του την ίδια ημέρα ανέφερε ότι ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να συμφωνηθεί έως το τέλος του έτους. Η συζήτηση της προηγούμενης ημέρας, σημείωσε, βοήθησε να υπάρξει πρόοδος, και δήλωσε ότι θα επιταχύνει τις εργασίες ώστε να υπάρξει αποτέλεσμα.

Απέρριψε το ενδεχόμενο οι εκλογικές αναμετρήσεις στα κράτη-μέλη να αποτελέσουν λόγο καθυστέρησης των διαπραγματεύσεων. Στην ΕΕ, είπε, υπάρχουν 27 δημοκρατίες και σχεδόν κάθε μήνα διεξάγονται εκλογές σε κάποια χώρα. Αν αυτό γινόταν αιτία αναβολής, ο νέος προϋπολογισμός δεν θα μπορούσε ποτέ να εγκριθεί.

Για την ίδια τη διαπραγμάτευση, τόνισε ότι οι εθνικές συνεισφορές πρέπει να μείνουν σε εύλογα επίπεδα, χωρίς να υπονομευθούν οι φιλοδοξίες της Ένωσης και τα μέσα για την υλοποίηση των κοινών προτεραιοτήτων. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σημειώθηκε καθοριστική πρόοδος στο ζήτημα των νέων ιδίων πόρων. Ανακοίνωσε ότι θα επιταχύνει τις σχετικές εργασίες σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη.

Ευελιξία στον προϋπολογισμό

Μιλώντας για τον προϋπολογισμό, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η πρόταση της Επιτροπής για το πολυετές πλαίσιο έχει σχεδιαστεί ώστε να υπηρετεί τις κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες. Το βασικό ερώτημα, σημείωσε, δεν είναι ποιες προτεραιότητες θα εγκαταλειφθούν, αλλά πώς θα χρηματοδοτηθούν.

Ο προϋπολογισμός «δεν πρέπει να περικοπεί», είπε, και τον χαρακτήρισε «πανοπλία μας». Σε ισπανόφωνη ανάρτηση της 16ης Οκτωβρίου 2026 αναφέρεται ότι προειδοποίησε πως ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός δεν μπορεί να περικοπεί περαιτέρω, περιγράφοντάς τον ως «ζουρλομανδύα».

Επικαλούμενη την ενεργειακή κρίση, την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις φυσικές καταστροφές, τόνισε ότι πρέπει να διατηρηθεί επαρκής ευελιξία.

Υπογράμμισε, τέλος, την ανάγκη να προωθηθεί ένα φιλόδοξο πακέτο νέων ιδίων πόρων. Χωρίς αυτούς, είπε, η δημοσιονομική εξίσωση δεν μπορεί να εξισορροπηθεί.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow