Ταραχές στη Γαλλία, δύσκολη κάλπη την άνοιξη και κενό λύσεων για τα βασικά προβλήματα

Ο Economist χαρακτηρίζει «σοκαριστικά» τα όσα έγιναν το Σαββατοκύριακο στη Γαλλία, μολονότι η χώρα έχει παράδοση σε αναταραχές και εξεγέρσεις. Εικόνες βίας και συγκρούσεων δεν είναι άγνωστες εκεί, από τις φοιτητικές διαδηλώσεις του Μάη του ’68 έως τις βίαιες κινητοποιήσεις των «κίτρινων γιλέκων» το 2018-19.

Κατά το ίδιο δημοσίευμα, όμως, τα γεγονότα της 17ης Οκτωβρίου 2026 είναι από μια άποψη χειρότερα. Θα μπορούσαν να σπρώξουν τη Γαλλία σε ακόμη βαθύτερο διχασμό. Την άνοιξη, στις προεδρικές εκλογές, οι ψηφοφόροι έχουν μπροστά τους μια πολύ δύσκολη επιλογή.

Λεηλασίες, κλοπές και συλλήψεις

Στο διάγγελμά του, και με αφορμή τις εικόνες λεηλασίας, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε: «Απόψε, όλοι μας νιώθουμε οργή και ντροπή». Δεν ανακοίνωσε άλλα μέτρα. Εξήγγειλε «απαγόρευση διαδηλώσεων» και έδωσε ασαφείς υποσχέσεις ότι θα εξεταστούν τα αιτήματα μαθητών και πολιτών που διαμαρτύρονται για την ακρίβεια.

Η οργή δεν κόπασε.

Στη Λιμόζ, η πυρπόληση οδήγησε σε κατάρρευση του πύργου του ρολογιού και της στέγης του δημαρχείου, κτίσματος του 19ου αιώνα. Στη Μασσαλία, διαδηλωτές με κουκούλες μπήκαν στο δημαρχείο και ανέτρεψαν μαρμάρινη προτομή της Μαριάν, του επίσημου συμβόλου της χώρας. Στο Μπορντό, νεαροί με κουκούλες έσπασαν βιτρίνες καταστημάτων και άρπαξαν τσάντες, αθλητικά παπούτσια και άλλα είδη. Μετά την επέμβαση των δυνάμεων καταστολής συνελήφθησαν πάνω από 2.000 άτομα.

Για πολλούς από τους εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές, 550.00 σύμφωνα με την αστυνομία και 800.000 σύμφωνα με τους διοργανωτές, οι ταραχές και οι λεηλασίες δυσφημούν το κίνημα και τα αιτήματά τους.

Ο Economist αναφέρει ότι οι ταραχοποιοί στράφηκαν εναντίον συμβόλων του κράτους, το οποίο τους προσφέρει γενναιόδωρο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, δημόσιες συγκοινωνίες υψηλού επιπέδου και ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ποιότητας ζωής παγκοσμίως. Υποστηρίζει επίσης ότι ορισμένες λεηλασίες μπορεί να ήταν ευκαιριακές, αλλά πολλοί βρίσκονταν εκεί ξεκάθαρα για να προκαλέσουν συγκρούσεις.

Το δημοσίευμα, πάντως, δεν αναφέρεται στους λόγους της λαϊκής έκρηξης: τις ανισότητες, τις ελλείψεις και τα προβλήματα στο εκπαιδευτικό σύστημα, την ακρίβεια και το κόστος ζωής. Δεν ασκεί ούτε κριτική στις κυβερνήσεις που διόρισε όλα αυτά τα χρόνια ο Εμανουέλ Μακρόν.

Κατηγορίες κατά της αριστεράς

Ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνί υποστήριξε ότι η άκρα αριστερά χρησιμοποιεί τη βία ως «γύρο προθέρμανσης» ενόψει των προεδρικών εκλογών. Η γαλλική κυβέρνηση κατηγορεί την Ανυπότακτη Γαλλία ότι «εκμεταλλεύεται» τις διαδηλώσεις για πολιτικούς σκοπούς και ότι επιδιώκει να καταστήσει τη Γαλλία ακυβέρνητη.

Ο ηγέτης της, Ζαν-Λικ Μελανσόν, αρνείται κάθε ευθύνη και ρίχνει το βάρος των ταραχών στην αστυνομία. Το σύνολο της γαλλικής αριστεράς έχει κατηγορήσει την αστυνομία για υπέρμετρη χρήση βίας, που οδήγησε ακόμη και σε ακρωτηριασμούς διαδηλωτών.

Κατά τον Economist, όμως, υπόβαθρο των ταραχών είναι η ένταση που υποβόσκει και δένεται με τις εκλογές του επόμενου έτους.

Σημειώνει ότι, έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία του Εμανουέλ Μακρόν στην εξουσία, πολλοί μαθητές που διαδήλωσαν δεν έχουν καμία ανάμνηση της Γαλλίας με άλλον πολιτικό στην ηγεσία. Η χώρα θέλει αλλαγή, αλλά μένει βαθιά διχασμένη ως προς το τι πρέπει να ακολουθήσει.

Μελανσόν και Λεπέν στην προεδρική κούρσα

Η ανάλυση του Economist συγκεντρώνεται στους δύο πολιτικούς που προηγούνται στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές. Στον Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος στήριξε τις διαδηλώσεις έχοντας καταδικάσει τη βία. Και στην ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν, που, στο ίδιο πνεύμα με την κυβέρνηση Λεκορνί και με όλη τη γαλλική δεξιά, διαβάζει τις διαδηλώσεις ως απόδειξη ότι ο Μελανσόν είναι ακατάλληλος για πρόεδρος της Γαλλίας.

Οι δημοσκοπήσεις την φέρνουν επί έναν χρόνο στην πρώτη θέση, ενώ ο χώρος του κέντρου δεν μπορεί να αναδείξει υποψήφιο ικανό να διαδεχθεί τον Εμανουέλ Μακρόν. Η νίκη της Μαρίν Λεπέν θεωρείται σχεδόν βέβαιη.

Αν οι Γάλλοι την οδηγήσουν στο Μέγαρο των Ηλυσίων, ένα νέο κύμα διαδηλώσεων, προερχόμενο κυρίως από την αριστερά, είναι σχεδόν βέβαιο.

Στενά τα δημοσιονομικά περιθώρια

Η γαλλική κυβέρνηση έχει πολύ μικρό περιθώριο για μέτρα που θα καταλαγιάσουν την οργή. Τα δημόσια οικονομικά δεν το επιτρέπουν, όπως είχε συμβεί το 2018-19 με τα «κίτρινα γιλέκα» και τα χρήματα που μοιράστηκαν τότε.

Οι αγορές ομολόγων είναι ανήσυχες για το γαλλικό δημόσιο χρέος. Το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να φτάσει φέτος το 5,4% του ΑΕΠ, ποσοστό από τα υψηλότερα στην ευρωζώνη. Η Γαλλία δανείζεται πλέον με υψηλότερο κόστος από ό,τι η Ιταλία ή η Ελλάδα. Φέτος θα δαπανήσει περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους της απ’ ό,τι για την παιδεία ή την άμυνα.

Ο Economist επισημαίνει ότι όλα αυτά συνθέτουν εκρηκτικό μείγμα. Καθώς όμως η προσοχή στρέφεται στην έννομη τάξη, γίνεται ακόμη λιγότερο πιθανό να γίνει στη Γαλλία ο πολιτικός διάλογος που απαιτείται. Διάλογος για το κοινωνικό κράτος, για το τι μπορεί να αντέξει οικονομικά η χώρα και για το πώς θα παραχθεί ο πλούτος που χρειάζεται ώστε να διατηρηθεί.

Η «σιωπηλή πλειοψηφία» χωρίς εναλλακτική στο κέντρο

Την ίδια ώρα υπάρχει και η λεγόμενη «σιωπηλή πλειοψηφία» στη Γαλλία. Είναι οι άνθρωποι που δεν πήγαν στις διαδηλώσεις, καταδικάζουν τη βία και παρακολουθούν τις εξελίξεις από μακριά. Ούτε αυτοί βλέπουν στο πολιτικό κέντρο πειστική εναλλακτική ενόψει των προεδρικών εκλογών της άνοιξης. Μετά το διάγγελμα Μακρόν, που επικρίθηκε ως κενό περιεχομένου, η πλειονότητα της γαλλικής κεντροδεξιάς επέμεινε επίσης στο δόγμα «νόμος και τάξη». Δεν μίλησε για το προκείμενο, δηλαδή για τους λόγους που βγάζουν τους ανθρώπους στους δρόμους.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow