Η ανατρεπτική νίκη του Λούλα στη Βραζιλία πλήττει τα σχέδια του Τραμπ για τη Λατινική Αμερική

Το BBC αναφέρεται στην ανατρεπτική νίκη του Λούλα στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας και επισημαίνει ότι η επικράτησή του χτυπά τα σχέδια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής. Ο νεότερος Μπολσονάρο αναμενόταν να προσχωρήσει στη συμμαχία του Τραμπ «Shield of Americas».

Στην ομιλία του μετά την εκλογική νίκη, ο σοσιαλδημοκράτης ηγέτης δήλωσε: «Η Βραζιλία δεν θα δεχτεί να είναι η πίσω αυλή κανενός». Το μήνυμα απευθυνόταν σαφώς στην Ουάσινγκτον.

Σύμφωνα με το BBC, οι εκλογές σπάνια κρίνονται από θέματα εξωτερικής πολιτικής. Η αντίσταση του Λούλα σε ό,τι ο ίδιος περιέγραψε ως αμερικανική ανάμειξη στις υποθέσεις της Βραζιλίας αποδείχθηκε, ωστόσο, αποτελεσματικό όπλο στην προεκλογική του εκστρατεία.

Το βρετανικό μέσο προσθέτει ότι η στάση αυτή ταιριάζει και με τη γενικότερη πολιτική του γραμμή ως πρώην ηγέτη συνδικαλιστικής οργάνωσης: την αντίθεση σε ισχυρές προσωπικότητες.

Επαίνους και αιχμές από τον Τραμπ

Κόντρα στα φαινόμενα, η ίδια στάση φαίνεται πως του εξασφάλισε τον σεβασμό του Τραμπ, όπως σημειώνει το BBC.

Σχολιάζοντας το αποτέλεσμα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε: «Μου αρέσει ο Λούλα, τα πάμε καλά».

«Δεν πήρα θέση», συμπλήρωσε, για να χαρακτηρίσει στη συνέχεια τις εκλογές «φρικτές» και «στημένες».

Το BBC εξηγεί την αντίφαση με το ότι η σχέση των δύο δεν είναι απλή.

Ο Τραμπ δεν τάχθηκε ανοιχτά υπέρ του αντιπάλου του Λούλα, Φλάβιο Μπολσονάρο. Εκείνος αρνήθηκε να αναγνωρίσει το αποτέλεσμα, μολονότι το Ανώτατο Εκλογικό Δικαστήριο δεν εντόπισε στοιχεία παρατυπιών.

Είχε όμως στενή συμμαχία με τον πατέρα του Φλάβιο, τον πρώην πρόεδρο Ζαΐρ Μπολσονάρο.

Ο Λούλα, νικητής των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία.

Οι κινήσεις του Λούλα

Η ανταποκρίτρια του BBC Άιον Γουέλς αναφέρει ότι, όταν συνάντησε τον Λούλα στην κατοικία του πριν από περίπου έναν χρόνο, οι σχέσεις του με τον Τραμπ βρίσκονταν στο χαμηλότερο σημείο.

Της είπε πως δεν είχε «καμία σχέση» με τον Τραμπ, ότι δεν είχαν μιλήσει ποτέ και ότι δεν σκόπευε να του τηλεφωνήσει.

Λίγο νωρίτερα ο Τραμπ είχε επιβάλει τιμωρητικούς δασμούς στη Βραζιλία, κυρίως ως πολιτική απάντηση στη δίκη του Ζαΐρ Μπολσονάρο για το πραξικόπημα, την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αποκαλέσει «κυνήγι μαγισσών».

Αντί να φοβηθεί τον Αμερικανό πρόεδρο, όπως κάνουν διάφοροι σύμμαχοι των ΗΠΑ, ο Λούλα αντέδρασε. Και η αντίδραση απέδωσε.

Έβγαλε φλογερές ομιλίες επικαλούμενος τη βραζιλιάνικη κυριαρχία, κατηγόρησε τις ΗΠΑ για ανάμειξη στη δικαστική διαδικασία και άρχισε να φορά μπλε καπέλο με τη φράση «Η Βραζιλία ανήκει στους Βραζιλιάνους».

Η δημοτικότητά του ανέβηκε απότομα.

Κατηγόρησε την οικογένεια Μπολσονάρο, που είχε πιέσει για την επιβολή των δασμών, για αντιπατριωτική στάση. Όπως γράφει το BBC, επρόκειτο για πλήγμα στη δεξιά, που τόσο συχνά επικαλείται τον πατριωτισμό και τον θεωρεί δικό της γήπεδο.

Ακόμη και τμήμα του αγροτικού λόμπι, που κατά κανόνα στηρίζει σθεναρά τον Μπολσονάρο αλλά εξαρτάται από το εμπόριο με τις ΗΠΑ, έκρινε ότι ο Λούλα είχε δίκιο.

Οι ΗΠΑ τελικά υποχώρησαν και περιόρισαν τους δασμούς, οι οποίοι όμως στη συνέχεια αυξήθηκαν και πάλι.

Έπειτα, οι σχέσεις βελτιώθηκαν.

Οι δύο ηγέτες συνομίλησαν στα Ηνωμένα Έθνη και αργότερα συναντήθηκαν στο Οβάλ Γραφείο. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ καλές», ενώ ο Λούλα είπε ότι αποχώρησε «πολύ ικανοποιημένος».

Το BBC σχολιάζει ότι ίσως πρόκειται για μία ακόμη ένδειξη πως ο Τραμπ συμπαθεί τους ισχυρούς ηγέτες.

Πανηγυρισμοί στο στρατόπεδο του Λούλα για την ανατρεπτική νίκη.

Η στρατηγική του «Δόγματος Ντονρόε»

Το βρετανικό μέσο θέτει το ερώτημα γιατί, παρά τα παραπάνω, ο Τραμπ μπορεί να μην είναι ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα.

Σε κυβερνητικό επίπεδο η Λατινική Αμερική έχει γείρει προς τα δεξιά. Το Εκουαδόρ, η Χιλή, η Κολομβία, η Αργεντινή και το Περού εξέλεξαν προέδρους που ευθυγραμμίζονται στενά με την κυβέρνηση Τραμπ.

Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει αυτούς τους συμμάχους ώστε να εδραιώσει την κυριαρχία των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο. Τη στρατηγική αυτή την έχει ονομάσει «Δόγμα Ντονρόε», όνομα που συνδυάζει το Δόγμα Μονρόε με το Ντόναλντ, το μικρό όνομα του Τραμπ.

Όσα μπορούν να ξανανοίξουν τις εντάσεις

Ο Κρίστοφερ Σαμπατίνι, ερευνητής για τη Λατινική Αμερική στο Chatham House, επισημαίνει ότι, μετά τη νίκη του Φλάβιο Μπολσονάρο στον πρώτο γύρο, ο Τραμπ έβλεπε τη Βραζιλία ως το «10ο και μεγαλύτερο έπαθλο».

Η Βραζιλία είναι η μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής. Ο νεότερος Μπολσονάρο αναμενόταν να ενταχθεί στη συμμαχία «Shield of Americas» του Τραμπ, που στρέφεται κατά του εμπορίου ναρκωτικών.

Διαθέτει επίσης τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα ορυκτών σπάνιων γαιών παγκοσμίως, μετά την Κίνα, και οι ΗΠΑ επιδίωκαν προνομιακή πρόσβαση σε αυτά.

Οι σχέσεις έχουν βελτιωθεί. Με τέσσερα ακόμη χρόνια θητείας για τον Λούλα, όμως, διάφορα ζητήματα μπορεί να αναζωπυρώσουν τις εντάσεις.

Νωρίτερα φέτος η Βραζιλία κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιχειρούσαν να σπείρουν αμφιβολίες για το εκλογικό της σύστημα και αρνήθηκε βίζα σε δύο αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που σχεδίαζαν επίσκεψη.

Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν το γεγονός «αβάσιμο» και, σε απάντηση, ανακάλεσαν τη βίζα του Βραζιλιάνου πρέσβη.

Αν ο Τραμπ εξακολουθήσει να αποκαλεί το αποτέλεσμα «στημένο», ενδέχεται να ακολουθήσουν και άλλες διπλωματικές συνέπειες.

Οι υποστηρικτές του Λούλα.

Παλαιότερες ενέργειες των ΗΠΑ βαραίνουν τη σημερινή σχέση

Ο Λούλα έχει επίσης αντιταχθεί με σθένος στις στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ στην περιοχή, από την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα μέχρι τους βομβαρδισμούς πλοίων που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, μεταφέρουν ναρκωτικά.

Κατηγόρησε έντονα την Ουάσινγκτον επειδή χαρακτήρισε τρομοκρατικές οργανώσεις τις δύο μεγαλύτερες συμμορίες της Βραζιλίας, έπειτα από πιέσεις του Φλάβιο Μπολσονάρο, και προειδοποίησε για πλήγματα στη βραζιλιάνικη κυριαρχία.

Το BBC σχολιάζει ότι το ζήτημα είναι ευαίσθητο για την Αριστερά, που θυμάται τις βίαιες δικτατορίες του 20ού αιώνα στην περιοχή. Πολλές από αυτές στηρίζονταν από τη CIA, με πρόσχημα την καταπολέμηση του κομμουνισμού.

Στην εικόνα μπαίνει και ο αμερικανικός τεχνολογικός κλάδος.

Από την πλευρά της, η καμπάνια του Λούλα κατηγόρησε τη Meta ότι έδινε προβάδισμα στον Φλάβιο Μπολσονάρο.

Η εταιρεία το αρνήθηκε, παραδέχτηκε όμως ότι προβλήματα στη διαχείριση περιεχομένου και τεχνικά σφάλματα είχαν ως αποτέλεσμα να διαγραφούν κατά λάθος ορισμένες αναρτήσεις ή να περιοριστεί η εμβέλειά τους.

Οι υποστηρικτές του Λούλα απάντησαν διακινώντας τα μηνύματά του από ομάδα στο WhatsApp με 10 εκατομμύρια μέλη, ώστε να παρακάμψουν τους αλγόριθμους.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει δυσαρεστημένη με το Pix, το βραζιλιάνικο σύστημα άμεσων πληρωμών. Το Pix έχει τονώσει την οικονομία, οι ΗΠΑ όμως εκτιμούν ότι αφαιρεί έσοδα από τις Visa και Mastercard.

Τι θα κρίνει τη σχέση στο εξής

Γύρω από τη σχέση αυτή έχουν αναδειχθεί πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Στην προεκλογική περίοδο, υποστηρικτές του Μπολσονάρο κρατούσαν αμερικανικές σημαίες στις συγκεντρώσεις τους και, σε μία περίπτωση, μπαλόνι με το σύνθημα «Trump Nuke Brazil». Ο Λούλα και οι δικοί του κατηγόρησαν τον Φλάβιο Μπολσονάρο ότι προωθεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ σε βάρος εκείνων της Βραζιλίας.

Το BBC σημειώνει, πάντως, ότι οι εντάσεις ενδέχεται να υπερτιμώνται.

Προσθέτει ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Βραζιλίας, μετά την Κίνα, και ότι προς το παρόν οι δύο ηγέτες συνεννοούνται.

Το βρετανικό μέσο καταλήγει ότι το αν η συνεννόηση θα κρατήσει θα κριθεί από το πόσο θα επιχειρήσουν οι ΗΠΑ να παρέμβουν στις υποθέσεις της Βραζιλίας και από το πόσο επιθετική θα είναι η απάντηση του Λούλα.