Με αφορμή τις δύο πρόσφατες μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής, σε αλυσίδα εστίασης (Mr. Χωριάτικο) και σε αλυσίδα διανομής φαγητού (Pizza Fan), πηγές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) επιχειρούν να απαντήσουν σε σειρά ερωτημάτων που έχουν τεθεί.
Στην προσπάθεια να δικαιολογήσουν γιατί οι υποθέσεις αυτές βρίσκονταν σε λειτουργία επί αρκετά χρόνια χωρίς αντίδραση της ΑΑΔΕ, υποστηρίζουν ότι οι έλεγχοι της Αρχής δεν περιορίζονται στις μικρές επιχειρήσεις. Το έργο της ΑΑΔΕ, προσθέτουν, λειτουργεί συμπληρωματικά με εκείνο της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς οι δύο φορείς χρησιμοποιούν διαφορετικά μέσα και μεθόδους έρευνας.
Γιατί την αποκάλυψη έκανε η αστυνομία και όχι η ΑΑΔΕ
Για το γεγονός ότι τις υποθέσεις της Pizza Fan και του «Mr. Χωριάτικο» έφερε στο φως η Ελληνική Αστυνομία, η ΑΑΔΕ απαντά πως η φοροδιαφυγή, όπως και άλλες μορφές παραβατικότητας, δεν αντιμετωπίζονται πάντοτε από μία μόνο υπηρεσία.
Πηγές της ΑΑΔΕ, επιχειρώντας να εξηγήσουν την αλληλουχία των γεγονότων στις δύο περιπτώσεις, υποστηρίζουν ότι ΑΑΔΕ και ΕΛ.ΑΣ. δρουν συμπληρωματικά και έχουν συνεργαστεί σε σειρά υποθέσεων για την αντιμετώπιση εγκληματικών οργανώσεων στο λαθρεμπόριο και τη φοροδιαφυγή. Η αστυνομική έρευνα, σημειώνουν, διαθέτει μέσα που δεν έχει ο φορολογικός έλεγχος, όπως τηλεφωνικές επισυνδέσεις και παρακολουθήσεις. Ταυτόχρονα η ΕΛ.ΑΣ. έχει πρόσβαση στα συστήματα της ΑΑΔΕ για τις έρευνές της και υπάρχει συντονισμός ώστε να μην διεξάγονται παράλληλες έρευνες για τις ίδιες υποθέσεις.
Τι καταγράφει το myDATA
Στο κεντρικό ερώτημα γιατί το myDATA δεν εντόπισε τη φοροδιαφυγή στις δύο γνωστές αλυσίδες, από την ΑΑΔΕ εξηγούν ότι το σύστημα καταγράφει τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται και διαβιβάζονται.
Όπως υποστηρίζουν, το κεντρικό σύστημα της ΑΑΔΕ δεν έχει ωστόσο πρόσβαση στα εσωτερικά συστήματα παραγγελιών, κρατήσεων ή αποθηκών μιας επιχείρησης. Τα προγράμματα παραγγελιοληψίας και εσωτερικής διαχείρισης είναι εμπορικά λογισμικά των επιχειρήσεων, δεν επικοινωνούν απευθείας με το myDATA και δεν διαβιβάζουν στην ΑΑΔΕ δεδομένα της εσωτερικής λειτουργίας.
Ειδικότερα, πηγές της ΑΑΔΕ αναφέρουν ότι η υπηρεσία χορηγεί άδειες, ύστερα από πιστοποίηση ειδικής επιτροπής στην οποία μετέχουν ο Σύνδεσμος Εταιρειών Πληροφορικής Ελλάδας (ΣΕΠΕ) και ο ΣΕΒ, στα προγράμματα έκδοσης φορολογικών παραστατικών: αποδείξεις, τιμολόγια, δελτία αποστολής και δελτία παραγγελίας στις επιχειρήσεις εστίασης με τραπέζια.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι, με βάση όσα έχουν γίνει γνωστά από την έρευνα, σε ορισμένες παραγγελίες που καταχωρίζονταν ως «κέρασμα» δεν εκδιδόταν απόδειξη. Έτσι, μια συναλλαγή χωρίς φορολογικό στοιχείο που εξοφλείται με μετρητά δεν φτάνει ποτέ στο myDATA ούτε εμφανίζεται στις κινήσεις του τραπεζικού λογαριασμού της επιχείρησης. Τέτοιες μορφές παραβατικότητας, προσθέτουν, μπορούν να εντοπιστούν με εμπεριστατωμένες καταγγελίες που αποκαλύπτουν πώς μπορεί να λειτουργεί ένα εσωτερικό λογισμικό παραγγελιοληψίας, ή από άλλα στοιχεία στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης ή των λογιστών της, όπως τα «διπλά βιβλία».
Τι δεν εντόπισε η ΑΑΔΕ
Αυτό που δεν αναφέρουν οι πηγές της ΑΑΔΕ είναι ότι, στην περίπτωση των επιχειρήσεων του «Mr. Χωριάτικο», υπήρχαν εταιρείες που στήνονταν πάνω σε διαφορετικά πρόσωπα, αχυρανθρώπους, αλλά είχαν συνέχεια ως προς το σημείο, το αντικείμενό τους και ακόμη το προσωπικό που απασχολούσαν.
Στελέχη της αγοράς που επλήγησαν σημαντικά από τις πρακτικές των δύο αυτών περιπτώσεων διερωτώνται πώς είναι δυνατόν η ΑΑΔΕ να δέχεται να «σκάει» μια επιχείρηση με χρέη δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ και, στο ίδιο ακριβώς υποκατάστημα, με τα ίδια προϊόντα, το ίδιο όνομα και τους ίδιους υπαλλήλους, να ανοίγει ξαφνικά νέα εταιρεία με «καθαρά» στοιχεία.
Στην περίπτωση του «Mr. Χωριάτικο» τέτοιες περιπτώσεις έχουν παρατηρηθεί συστηματικά. Σχεδόν 150 ΑΦΜ εμπλέκονται σε ένα «γαϊτανάκι» εικονικών εταιρειών που συνέχιζαν τη λειτουργία συγκεκριμένων καταστημάτων.
Γιατί η ΕΛ.ΑΣ. προηγήθηκε στην υπόθεση «Χωριάτικο»
Ειδικότερα για την υπόθεση του Άγγελου Γιαννακόπουλου, η ΑΑΔΕ υποστηρίζει ότι την έφερε εις πέρας η Ελληνική Αστυνομία, καθώς εκεί εξελισσόταν μεγάλο δίκτυο επιχειρήσεων που ανέπτυσσαν κυρίως άλλα είδη παραβατικών συμπεριφορών και δευτερευόντως φοροδιαφυγή.
Όπως επισημαίνουν, οι δραστηριότητες του κυκλώματος είχαν εντοπιστεί από την ΑΑΔΕ και οι έρευνες των υπηρεσιών της είχαν ξεκινήσει εδώ και μήνες. Στο πλαίσιο της συνεργασίας με την ΕΛ.ΑΣ. και κατόπιν εντολών των αρμόδιων εισαγγελέων, η ΑΑΔΕ ανέμενε την ολοκλήρωση της αστυνομικής έρευνας. Με βάση τα ευρήματα της αστυνομίας, θα ολοκληρώσει τους ελέγχους όπως προβλέπει ο νόμος.
Χιλιάδες έλεγχοι σε ετήσια βάση
Στο ερώτημα αν «η ΑΑΔΕ δεν κάνει ελέγχους», που διατυπώνεται επειδή τις δύο μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής έλεγξε η ΕΛ.ΑΣ., πηγές της Ανεξάρτητης Αρχής τονίζουν ότι η ΑΑΔΕ πραγματοποιεί χιλιάδες ελέγχους κάθε χρόνο.
Μόνο το 2025 έγιναν 31.500 τακτικοί έλεγχοι και βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα συνολικού ύψους 2,8 δισ. ευρώ. Έγιναν επίσης 1.165 έρευνες απάτης στον ΦΠΑ, από τις οποίες εντοπίστηκαν διαφυγόντα έσοδα που ξεπέρασαν τα 457 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν 68.400 επιτόπιοι έλεγχοι σε όλη τη χώρα, με παραβατικότητα 34,2% και 680 αναστολές λειτουργίας. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 έγιναν 8.000 έλεγχοι και μόνο από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου άλλοι 2.252. Ο σχεδιασμός του 2026 προβλέπει τουλάχιστον 72.800 ελέγχους.
Από το 2017, οπότε συστάθηκε η Αρχή, έως σήμερα οι ελεγκτικές υπηρεσίες της έχουν πραγματοποιήσει 260.000 τακτικούς ελέγχους και 791.000 επιτόπιους. Συνολικά έχουν βεβαιώσει 22,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε φόρους και πρόστιμα. Έχουν επίσης διενεργήσει 10.400 ειδικές έρευνες φοροδιαφυγής για απάτη ΦΠΑ, με διαφυγόντα έσοδα 4,3 δισ. ευρώ.
Από τα στοιχεία που έχουν αποκαλυφθεί για τις δύο υποθέσεις προκύπτει, όμως, ότι στελέχη των οικονομικών υπηρεσιών παρείχαν πληροφόρηση στους επιχειρηματίες ώστε να γλιτώνουν τους ελέγχους.
Μόνο «μικρούς» ελέγχει η ΑΑΔΕ;
Στην κριτική ότι η ΑΑΔΕ ελέγχει κατά κύριο λόγο «μικρούς» φορολογούμενους, οι ίδιες πηγές απαντούν ότι η Αρχή διαθέτει ειδικές ελεγκτικές μονάδες για μεγάλες επιχειρήσεις και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου, καθώς και για μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις.
Οι πηγές της ΑΑΔΕ υποστηρίζουν ότι ρόλος της Ανεξάρτητης Αρχής είναι να αντιμετωπίζει τη φοροδιαφυγή και το λαθρεμπόριο σε όλη την οικονομία, μέσω ψηφιακών διασταυρώσεων, ελέγχων και μηχανισμών είσπραξης οφειλών.
Τι προβλέπεται αν εμπλέκονται εφοριακοί
Το ενδεχόμενο εμπλοκής υπαλλήλων της φορολογικής διοίκησης βρίσκεται υπό διερεύνηση. Η ΑΑΔΕ επιδεικνύει μηδενική ανοχή στη διαφθορά και, κάθε φορά που υπάρχει βάσιμη καταγγελία, κινείται άμεσα η πειθαρχική και η ποινική διαδικασία.
Σε αυτή τη βάση, μόνο το 2025 έγιναν 95 έλεγχοι και σε 25 από αυτούς προέκυψαν αδικήματα ή παραπτώματα για 58 υπαλλήλους. Τέθηκαν 17 υπάλληλοι σε αυτοδίκαιη αργία, δύο εξέπεσαν από την υπηρεσία μετά από αμετάκλητη απόφαση και υπήρξε μία οριστική παύση.
Πηγές της φορολογικής διοίκησης τονίζουν ταυτόχρονα ότι η συνεργασία της ΑΑΔΕ με την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ., την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τις ελληνικές εισαγγελικές αρχές είναι ισχυρότερη από ποτέ και έχει οδηγήσει σε σειρά συλλήψεων εφοριακών και τελωνειακών που φέρονται να έχουν διαπράξει αξιόποινες πράξεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

































