Σήμερα η κρίσιμη απόφαση για την εισφορά αλληλεγγύης των συνταξιούχων

Σήμερα, Τετάρτη, συνέρχεται η ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε συνεδρίαση που θα κρίνει τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Δεν αποκλείεται, παράλληλα, να τεθεί και ζήτημα αλλαγών στην επιβολή του μέτρου.

Αν κριθεί ότι ο ισχύων τρόπος υπολογισμού παραβιάζει συνταγματικές αρχές, μπορεί να προκύψει υποχρέωση αναπροσαρμογής της εισφοράς σε πιο αναλογική βάση.

Εν αναμονή της δικαστικής απόφασης, η κυβέρνηση φέρεται να συζητά μεταβολές στα κλιμάκια υπολογισμού της εισφοράς, με έναρξη όμως από το 2027. Οι μεταβολές αυτές θα φέρουν μειώσεις στο τελικό ποσό που παρακρατείται από κάθε συνταξιούχο. Απόφαση ευνοϊκή για τους συνταξιούχους αναμένεται να ανοίξει νέο κύκλο διεκδικήσεων για αναδρομικά ποσά.

Την υπόθεση άνοιξε αγωγή συνταξιούχου του Δημοσίου. Με αυτήν αμφισβητείται η νομιμότητα του τρόπου με τον οποίο επιβάλλεται σήμερα η εισφορά και ζητείται η επιστροφή ποσών που παρακρατήθηκαν από τη σύνταξή του.

Η διαφορά δεν έχει στον πυρήνα της την ύπαρξη της εισφοράς. Αυτή έχει κριθεί κατά βάση συνταγματική για τα έτη μετά το 2019. Αυτό που ελέγχεται είναι ο υπολογισμός της. Ειδικότερα, εξετάζεται αν η επιβολή ενιαίου συντελεστή σε ολόκληρη την καταβαλλόμενη σύνταξη συμβαδίζει με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας ή αν θα έπρεπε να εφαρμόζεται κλιμακωτά, με απαλλαγή βασικού ποσού. Το ποσό αυτό ορίζεται, στην προκειμένη περίπτωση, στα 1.400 ευρώ.

Με το καθεστώς που ισχύει, μόλις η σύνταξη περάσει το όριο η εισφορά υπολογίζεται στο σύνολο του ποσού και όχι μόνο στο τμήμα που το υπερβαίνει. Το αποτέλεσμα είναι δυσανάλογη επιβάρυνση για μεγάλη κατηγορία συνταξιούχων. Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η αμφισβήτηση του μηχανισμού ανοίγει τον δρόμο για πιθανή αναδιάταξη της μεταχείρισης των συντάξεων, με άμεσες συνέπειες στο καθαρό εισόδημα των δικαιούχων και στα δημόσια έσοδα.

Εφόσον η Ολομέλεια δεχθεί ότι ο υφιστάμενος υπολογισμός προσκρούει σε συνταγματικές αρχές, ενδέχεται να γεννηθεί υποχρέωση αναπροσαρμογής σε πιο αναλογική βάση. Κάτι τέτοιο θα περιόριζε τις μελλοντικές κρατήσεις και, ενδεχομένως, θα έφερνε ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για επιστροφές ποσών.

Κατά τις εκτιμήσεις των νομικών, η απόφαση δεν θα μείνει στον δημόσιο τομέα. Θα συμπεριλάβει και τον ιδιωτικό, καλύπτοντας περίπου 440.000 συνταξιούχους.

Πιθανές αυξήσεις από την αλλαγή του υπολογισμού

Αν μεταβληθεί ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ και, ειδικότερα, αν το ποσό σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ οριστεί ως απαλλασσόμενο, οι έμμεσες αυξήσεις εκτιμάται ότι θα κινηθούν γύρω στα 30 ευρώ για τις μεσαίες συντάξεις, από 1.450 έως 1.650 ευρώ. Στις υψηλότερες, οι αυξήσεις αναμένεται να ξεπεράσουν και τα 100 ευρώ.

Το υπουργείο Εργασίας έχει επεξεργαστεί σενάρια για αλλαγές στις κλίμακες της ΕΑΣ, τα οποία όμως δεν προχώρησαν. Αντί αυτών, επιλέχθηκε ως φθηνότερη λύση η ετήσια τιμαριθμοποίηση της ΕΑΣ, ώστε να μην χάνονται οι αυξήσεις των συνταξιούχων, χωρίς ταυτόχρονα να μειώνονται οι κρατήσεις.

Ενδεχόμενη αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς θα έχει και δημοσιονομικές συνέπειες, καθώς αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων του ΑΚΑΓΕ (Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών), του ασφαλιστικού κουμπαρά για τις μελλοντικές ανάγκες του συστήματος συντάξεων. Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2026 προβλέπονται έσοδα 721 εκατ. ευρώ από την ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις και 167 εκατ. ευρώ από τις επικουρικές, σύνολο 888 εκατ. ευρώ. Το συνολικό απόθεμα του κουμπαρά αναμένεται να ξεπεράσει τα 23 δισ. ευρώ στο τέλος του 2026.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow