Ο διαπρεπής φιλόλογος και ακαδημαϊκός Ιωάννης Σταματάκος (1896-1968), στο φημισμένο έργο του «Λεξικόν της αρχαίας ελληνικής γλώσσης», σημειώνει στο λήμμα φιλοτιμία, μεταξύ άλλων, τα εξής: «αγάπη προς την τιμήν ή προς πάσαν τιμητικήν διάκρισιν, φιλοδοξία, […] η εκ φιλοδοξίας επιδίωξις πράγματός τινος, το να εξαρτά δηλ. τις την υπερηφάνειάν του εκ τινος πράγματος, […] γενναιοδωρία, μεγαλοδωρία». Η λέξη προέρχεται, σύμφωνα με το λεξικό, από το ρήμα φιλοτιμέομαι. Κατά τον Σταματάκο, το ρήμα σημαίνει «αγαπώ τας τιμάς ή τας διακρίσεις, είμαι φιλότιμος, είμαι φιλόδοξος». Στην ίδια λεξιλογική οικογένεια εντάσσονται το επίθετο φιλότιμος, από το οποίο παράγεται το φιλοτιμέομαι/φιλοτιμείσθαι, και το επίρρημα φιλοτίμως. Φιλότιμος, σύνθετο από το φίλος και την τιμή, είναι «ο αγαπών την τιμήν, ο φιλόδοξος, […] ο εκ φιλοδοξίας αμιλλώμενος».
Από όσα προηγήθηκαν προκύπτει ότι η κύρια σημασία της φιλοτιμίας, και των λέξεων που συγγενεύουν μαζί της, είναι η αγάπη ή η έφεση για την τιμή και την τιμητική διάκριση, ιδιότητα δεμένη άμεσα με τη φιλοδοξία και τη γενναιοδωρία. Στον Ιέρωνα του Ξενοφώντος η ι
Διαβάστε περισσότερα |