Η έρευνα για το χαμένο Boeing δείχνει ότι οι ωκεανοί είναι χωματερές

H μακρά αναζήτηση για τα συντρίμμια της πτήσης MH370 έχει μέχρι τώρα καταστήσει μόνο ένα πράγμα σαφές: οι ωκεανοί είναι γεμάτοι σκουπίδια.

Εκατοντάδες ύποπτα αντικείμενα που εντοπίστηκαν με δορυφόρο δυτικά των αυστραλιανών ακτών αποδείχθηκε τελικά ότι ήταν πεταμένα αλιευτικά εργαλεία, εμπορευματοκιβώτια που είχαν πέσει από πλοία, ή ακόμα και πλαστικές σακούλες.

Ειδικά τα πλαστικά σκουπίδια, τα οποία αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων στους ωκεανούς, απειλούν τις θαλάσσιες χελώνες, τα θαλασσοπούλια, τις φάλαινες και άλλα πλάσματα που τα καταπίνουν νομίζοντας ότι πρόκειται για τροφή.

Υπό την επίδραση των κυμάτων και της υπεριώδους ακτινοβολίας, ακόμα και τα πλαστικά που θεωρούνται αθάνατα διασπώνται σταδιακά σε μικρά κομματάκια, όπως έχουν δείξει προηγούμενες έρευνες. Οι θαλάσσιοι οργανισμοί τελικά καταπίνουν αυτά τα κομμάτια με άγνωστες συνέπειες για την υγεία τους ή για την υγεία του ανθρώπου.


Νεκρό άλμπατρος στην Ατόλη Μίντγουεϊ του Ειρηνικού. Είχε καταπιεί αναπτήρες, καπάκια και άλλα πλαστικά αντικείμενα (Wikimedia Commons)

«Όλος ο κόσμος παρακολουθεί, επομένως είναι η κατάλληλη στιγμή να συνειδητοποιήσει ότι οι ωκεανοί μας έχουν γίνει σκουπιδότοποι» λέει στο National Geographic η Καθλίν Ντόαν, ερευνήτρια του Κέντρου Έρευνας Γης και Διαστήματος στο Σιάτλ, το οποίο χαρτογραφεί τα θαλάσσια ρεύματα.

Τα υπολογιστικά μοντέλα του κέντρου δείχνουν πώς τα ρεύματα μεταφέρουν τα σκουπίδια σε συγκεκριμένες περιοχές των ωκεανών, γνωστές στα αγγλικά ως «garbage patch», μπάλωμα από σκουπίδια ή σκουπιδομάζα σε ελεύθερη απόδοση.

Ο Ειρηνικός και ο Ατλαντικός έχουν από δύο τέτοιες σκουπιδομάζες ο καθένας ενώ άλλη μία ανακαλύφθηκε πρόσφατα στον Ινδικό, κοντά στην περιοχή όπου εστιάζονται οι έρευνες για το Boeing της Malaysia Airlines.

Η μεγαλύτερη επιπλέουσα χωματερή είναι η Μεγάλη Σκουπιδομάζα του Ειρηνικού, ανάμεσα στη Χαβάη και την Καλιφόρνια, η oποία αγγίζει σε έκταση τα 700.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, είναι δηλαδή 5 και πλέον φορές μεγαλύτερη από την Ελλάδα.

Σύμφωνα με το Διεθνές Ερευνητικό Κέντρο του Ειρηνικού στη Χαβάη, μόνο το ιαπωνικό τσουνάμι του 2011 έστειλε στη Μεγάλη Σκουπιδομάζα 100.000 με ένα εκατομμύριο ξύλινα αντικείμενα, από στύλους και δοκάρια σπιτιών μέχρι ολόκληρα δέντρα,  Τουλάχιστον δέκα σκάφη που έδωσαν το 'παρών' το περασμένο καλοκαίρι σε αγώνα από το Λος Άντζελες στη Χονολουλού συγκρούστηκαν με ξύλινα αντικείμενα και ορισμένα υπέστησαν ζημιές και απώλειες.

Ο σχηματισμός της σκουπιδομάζας στο Βόρειο Ειρηνικό είχε προβλεφθεί τη δεκαετία του 1970 από ερευνητές του Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου του Γουντς Χολ στη Μασαχουσέτη, ωστόσο η ύπαρξή της επιβεβαιώθηκε μόλις το 1999 από διερχόμενους ναυτικούς.

Πολύ πιο πρόσφατα, το 2010, ανακαλύφθηκε η αντίστοιχη σκουπιδομάζα του Ινδικού, η οποία είναι στην περιοχή μιας γιγαντιαίας δίνης ανάμεσα στην Αφρική και την Αυστραλία.

Πρωτοεντοπίστηκε από την ομάδα του Μάρκους Έρικσεν, ιδρυτή του 5 Gyres Institute για τη μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης, σύμφωνα με τον οποίο τα σκουπίδια καλύπτουν συνολική έκταση 5 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Τα σκουπίδια αυτά δεν παραμένουν στάσιμα αλλά ακολουθούν την κίνηση μιας αριστερόστροφης δίνης, του λεγόμενου Γύρου του Ινδικού Ωκεανού, και συμπληρώνουν μια πλήρη περιστροφή κάθε περίπου έξι χρόνια.

Αν η εξαφανισμένη πτήση συνετρίβη όντως στην περιοχή των ερευνών δυτικά της Αυστραλίας, ένα μέρος από τα συντρίμμια που επιπλέουν ίσως κινείται ήδη δυτικά προς τη Μαδαγασκάρη και θα γίνει ένα με τη σκουπιδομάζα σε περίπου ένα χρόνο.