Τεχνητό αίμα ίσως δοκιμαστεί σε ανθρώπους το 2016

Ισως στο μέλλον το τεχνητό αίμα… ρέει άφθονο για χρήση στους ασθενείς που το έχουν ανάγκη. Αυτό υποστηρίζουν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου που κατάφεραν να δημιουργήσουν ερυθρά αιμοσφαίρια με χρήση κυττάρων iPS (induced pluripotent stem cells, κύτταρα με τις ιδιότητες των εμβρυϊκών βλαστικών που παράγονται μετά από μετατροπή ενηλίκων κυττάρων με την προσθήκη των κατάλληλων γενετικών παραγόντων).

Κλινική δοκιμή σε ανθρώπους το 2016

Μάλιστα οι επιστήμονες σχεδιάζουν να διεξαγάγουν για πρώτη φορά το 2016 κλινική δοκιμή σε ανθρώπους του τεχνητού αίματος που θα προέρχεται από τα iPS. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα ύψους 5 εκατομμυρίων στερλινών (περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ) έρχεται μετά από χρόνια έρευνας των ειδικών από το Εδιμβούργο σε ό,τι αφορά τη δημιουργία ερυθρών αιμοσφαιρίων στο εργαστήριο.

Η διαδικασία αφορά χρήση ενήλικων κυττάρων του δέρματος ή του αίματος και προσθήκη σε αυτά των κατάλληλων γονιδίων ώστε να μετατραπούν στα πολυδύναμα iPS. Μετά τα iPS καλλιεργούνται σε συνθήκες που μιμούνται εκείνες του ανθρώπινου σώματος με αποτέλεσμα να μετατρέπονται σε ώριμα ερυθρά αιμοσφαίρια. Με δεδομένο όμως ότι δεν μπορούν όλα τα κύτταρα να μετατραπούν στα πολυπόθητα ερυθρά αιμοσφαίρια, οι ερευνητές προσπαθούσαν επί μακρόν να βρουν τρόπους ώστε να αυξήσουν τα ποσοστά διαφοροποίησης. Όπως αναφέρουν, η διαφοροποίηση αγγίζει πλέον το 50% στη διάρκεια μιας διαδικασίας που διαρκεί περίπου έναν μήνα. Μετά τα ερυθρά αιμοσφαίρια διαχωρίζονται από τα υπόλοιπα κύτταρα στη φυγόκεντρο.

Το 2016 το αίμα του εργαστηρίου πρόκειται να δοκιμαστεί σε τρεις ασθενείς που λαμβάνουν τακτικά μεταγγίσεις αίματος εξαιτίας θαλασσαιμίας (μεσογειακή αναιμία).

Από άτομο με την «οικουμενική» ομάδα αίματος Ο

Όπως προκύπτει από τους ειδικούς, το ιδανικό θα ήταν το τεχνητό αίμα να παράγεται από άτομο με ομάδα αίματος Ο η οποία θα μπορούσε να μεταγγιστεί σε ασθενείς με οποιαδήποτε ομάδα αίματος. «Το να παραχθεί μια κυτταρική θεραπεία η οποία έχει την ποιότητα και την ασφάλεια που απαιτούνται για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους αποτελεί πολύ σημαντική πρόκληση» δήλωσε ο καθηγητής Μαρκ Τέρνερ, ιατρικός διευθυντής της Εθνικής Υπηρεσίας Μεταγγίσεων της Σκωτίας (SNBTS), επικεφαλής της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Προσέθεσε ότι «αν έχουμε επιτυχία με αυτήν την πρώτη κλινική δοκιμή θα έχουμε κάνει ένα σημαντικό βήμα στο να επιτρέψουμε σε πληθυσμούς ανά τον κόσμο να ωφεληθούν από τις μεταγγίσεις τεχνητού αίματος».

O δρ Τέρνερ τόνισε ότι θα περάσουν τουλάχιστον 20 χρόνια προτού το τεχνητό αίμα αποτελέσει την πρώτη γραμμή στις μεταγγίσεις θέτοντας στο περιθώριο το αίμα δοτών – έτσι ο πληθυσμός δεν πρέπει να σταματήσει να δίνει αίμα.

Βήμα Science