Καρδιές χοίρων χτυπούν στο σώμα μπαμπουίνων

Μια γενετικώς τροποποιημένη καρδιά χοίρου η οποία μεταμοσχεύθηκε σε μπαμπουίνο έχει ήδη επιβιώσει για περισσότερο από ένα έτος χωρίς να απορριφθεί. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ελπίδες στους επιστήμονες αναφορικά με το ότι όργανα ζώων θα προσφέρουν στο μέλλον μια αστείρευτη πηγή μοσχευμάτων για τον άνθρωπο.

Μέχρι σήμερα όργανα που μεταμοσχεύονταν σε πρωτεύοντα είδη είχαν διάρκεια ζωής που δεν ξεπερνούσε τους έξι μήνες προτού απορριφθούν από τον οργανισμό των ληπτών.

Παρέμβαση στο DNA χοίρων

Ωστόσο τώρα ερευνητές από το Ερευνητικό Πρόγραμμα για την Καρδιοθωρακική Χειρουργική του Εθνικού Ινστιτούτου για την Καρδιά, τους Πνεύμονες και το Αίμα στις ΗΠΑ παρενέβησαν στο DNA χοίρων ώστε να κάνουν τα όργανά τους πιο συμβατά με εκείνα πρωτευόντων ειδών, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου.

«Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να δώσει ελπίδα σε εκατοντάδες χιλιάδες ασθενείς που βρίσκονται σε λίστες αναμονής για μοσχεύματα» δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Δρ Μοχάμεντ Μοχιουντίν και προσέθεσε: «Η συγκεκριμένη μέθοδος, αν αποδειχθεί επιτυχής, θα μπορέσει να αλλάξει το τοπίο των μεταμοσχεύσεων καταργώντας τις ελλείψεις οργάνων όπως η καρδιά, το ήπαρ, οι νεφροί, το έντερο αλλά και τις ελλείψεις σε ινσουλινοπαραγωγά κύτταρα για τη θεραπεία του διαβήτη».

Σήμερα οι ελλείψεις μοσχευμάτων αποτελούν ένα παγκόσμιο πρόβλημα και δεν είναι λίγοι οι ασθενείς που πεθαίνουν περιμένοντας για ένα όργανο το οποίο δεν… έρχεται ποτέ. Η λύση της ξενομεταμόσχευσης – της μεταμόσχευσης δηλαδή οργάνου ζώου σε άνθρωπο – έχει προταθεί επανειλημμένως ως εναλλακτική που θα μπορούσε να σώσει ζωές, ωστόσο η μεγάλη πρόκληση ήταν και είναι να αποτραπεί η απόρριψη του μοσχεύματος από τον οργανισμό του λήπτη.

Ζωντανές μετά από ένα έτος

Τώρα οι ερευνητές στις ΗΠΑ ανακάλυψαν ότι οι καρδιές χοίρων που μεταμόσχευσαν στους μπαμπουίνους συνέχιζαν να λειτουργούν για διάστημα μεγαλύτερο της χρονιάς από την τοποθέτησή τους. Οι ειδικοί επέλεξαν όργανα χοίρων καθώς τα εν λόγω ζώα έχουν παρόμοια ανατομία με τον άνθρωπο – καρδιακές βαλβίδες χοίρων χρησιμοποιούνται ευρέως επί έτη για την αντικατάσταση ανθρώπινων βαλβίδων. Οι σκεπτικιστές βέβαια αναφέρουν ότι με δεδομένο πως ο κύκλος ζωής των χοίρων είναι μικρότερος από αυτόν του ανθρώπου, οι βαλβίδες χοίρων αλλά και τα όργανά τους θα χρειάζεται να αντικατασταθούν κάποια στιγμή στη ζωή του ασθενούς. Εκφράζονται επίσης φόβοι για μετάδοση ζωονόσων στον άνθρωπο.

Οι ειδικοί από το Εθνικό Ινστιτούτο για την Καρδιά, τους Πνεύμονες και το Αίμα κατάφεραν μέσω γενετικής τροποποίησης να προσθέσουν ορισμένα ανθρώπινα γονίδια στο DNA των χοίρων και συγχρόνως να αποσιωπήσουν γονίδια των ζώων τα οποία προκαλούν έντονη ανοσολογική απόκριση στον άνθρωπο. Έτσι, όπως σημείωσαν στη διάρκεια του 94ου συνεδρίου της Αμερικανικής Ένωσης για τη Χειρουργική Θώρακος που πραγματοποιείται αυτές τις ημέρες στο Τορόντο του Καναδά, μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος απόρριψης των μοσχευμάτων. Παράλληλα, οι γενετικές αυτές παρεμβάσεις μεταφράζονται και σε ανάγκη για λιγότερα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, τα οποία συνδέονται με παρενέργειες.

Μπαμπουίνοι με… δύο καρδιές

Στο πλαίσιο των πειραμάτων τους, οι ερευνητές τοποθέτησαν τις γενετικώς τροποποιημένες καρδιές χοίρων στην κοιλιακή χώρα μπαμπουίνων που συνέχισαν να έχουν σε λειτουργία και τη δική τους καρδιά. Το επόμενο βήμα τους είναι να ελέγξουν αν η καρδιά του χοίρου θα μπορούσε να υποστηρίξει τη ζωή χωρίς να υπάρχει και η κανονική καρδιά των πειραματόζωων.

Όπως προκύπτει από τον δρα Μοχιουντίν «τα μέχρι τώρα αποτελέσματα μάς κάνουν να ελπίζουμε ότι θα καταφέρουμε να τα επαναλάβουμε σε ένα μοντέλο ζώου που δεν θα έχει τη δική του καρδιά».

Σχολιάζοντας τα νέα ευρήματα ο καθηγητής Πίτερ Βάισμπεργκ, ιατρικός διευθυντής του Βρετανικού Ιδρύματος Καρδιάς επισήμανε ότι «η συγκεκριμένη μέθοδος έχει πολλές πιθανότητες να αποτελέσει πραγματικότητα, ωστόσο θα απαιτηθεί χρόνος ώσπου να συμβεί αυτό. Υπήρχαν παρόμοια προγράμματα τη δεκαετία του 1990, ωστόσο σταμάτησαν καθώς έκαναν την εμφάνισή τους σοβαρά προβλήματα απόρριψης των μοσχευμάτων. Με δεδομένη την τεράστια έλλειψη οργάνων τα πειράματα αυτά είναι υποσχόμενα αλλά πρέπει πρώτα να αποδειχθεί ότι η μέθοδος είναι αποτελεσματική και στους ανθρώπους».

Βήμα Science