O ηλεκτρομαγνητικός θόρυβος αποπροσανατολίζει τον κοκκινολαίμη

Ο ευρωπαϊκός κοκκινολαίμης, ένα από τα πτηνά που προσανατολίζονται με βάση το γήινο μαγνητικό πεδίο, επηρεάζεται από τα ραδιοφωνικά σήματα AM και τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία συσκευών, αποκαλύπτει πείραμα που διήρκεσε επτά χρόνια.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο κορυφαίο περιοδικό Nature, δείχνει ότι ο ηλεκτρομαγνητικός θόρυβος των πόλεων ενδέχεται να αποπροσανατολίζει τους κοκκινολαίμηδες και άλλα μεταναστευτικά πτηνά.

Ο Δρ Χένρικ Μάουριτσεν του Πανεπιστημίου του Όλντενμπουγκ παρατήρησε κάτι περίεργο στους κοκκινολαίμηδες που κρατούσε για μελέτη σε μια κλειστή ξύλινη καλύβα. Μέχρι και όταν δεν βλέπουν τον ήλιο την εποχή που κανονικά μεταναστεύουν, οι κοκκινολαίμηδες προσανατολίζονται αυθόρμητα στην κατεύθυνση της μεταναστευτικής διαδρομής. Τα πτηνά του πανεπιστημίου, όμως, έδειχναν αποπροσανατολισμένα.

Η αλλαγή της τροφής και του φωτισμού στην ξύλινη καλύβα δεν έφεραν αποτέλεσμα, οπότε οι ερευνητές άρχισαν να αναρωτιόνται μήπως έφταιγαν τα τεχνητά μαγνητικά πεδία της περιοχής. Έλαβαν απόφαση τότε να μονώσουν την καλύβα με φύλλα αλουμινίου που γειώθηκαν ώστε να μπλοκάρουν τα ανθρωπογενή μαγνητικά πεδία αφήνοντας μόνο την επίδραση του γήινου μαγνητικού πεδίου.

Ως διά μαγείας, οι κοκκινολαίμηδες προσανατολίστηκαν προς την ορθή κατεύθυνση. Επιπλέον, η κατάργηση της γείωσης ή η εισαγωγή τεχνητών πεδίων μέσα στην καλύβα έκανε τα πτηνά να χάσουν και πάλι τον προσανατολισμό τους.

Δεδομένου ότι ο μηχανισμός της βιολογικής πυξίδας πολλών πτηνών παραμένει εν πολλοίς άγνωστος, οι ερευνητές πέρασαν επτά χρόνια πραγματοποιώντας διπλά τυφλές δοκιμές για να βεβαιωθούν ότι το φαινόμενο είναι υπαρκτό.

Παραμένει ωστόσο ασαφές αν η ραδιοφωνία FM και οι ηλεκτρονικές συσκευές επηρεάζουν τους κοκκινολαίμηδες στη φύση -προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι ο κοκκινολαίμης θα μπορούσε να απενεργοποιεί τη βιολογική πυξίδα του σε περίπτωση έντονων γεωμαγνητικών διαταραχών.

Υπάρχουν όμως κι άλλα πτηνά που βασίζονται στο γήινο μαγνητικό πεδίο -πτηνά που ίσως μπερδεύονται όταν πετούν κοντά σε πόλεις.