Ναι, ο σκύλος σας ζηλεύει

Οι σκύλοι ζηλεύουν το αφεντικό τους, αν αυτό δείχνει ενδιαφέρον για κάποιον άλλο σκύλο, ακόμα και ψεύτικο, όπως επαληθεύει μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Η διαπίστωση δεν πρόκειται να εκπλήξει όσους διαθέτουν σκύλο και πιθανώς έχουν ήδη αντιληφθεί τις… ζηλιάρικες συμπεριφορές που αναπτύσσει. Σε κάθε περίπτωση, η μελέτη δείχνει ότι το αίσθημα της ζήλιας έχει βαθιές εξελικτικές ρίζες και δεν αποτελεί «προνόμιο» των ανθρώπων.

Η μελέτη

Ερευνητές, με επικεφαλής την καθηγήτρια ψυχολογίας Κριστίν Χάρις του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια - Σαν Ντιέγκο, μελέτησαν 36 σκύλους μαζί με τα αφεντικά τους, τους οποίους βιντεοσκόπησαν. Τα περισσότερα σκυλιά προέρχονταν από 14 διαφορετικές ράτσες, αλλά ήταν όλα σχετικά μικρού μεγέθους επιλογή των ερευνητών ως μέτρο δική τους προφύλαξης σε περίπτωση που τα πράγματα έβγαιναν εκτός ελέγχου λόγω υπερβολικής ζήλιας από κάποιον μεγάλο σκύλο. Οι σκύλοι έδειχναν αδιάφοροι όταν το αφεντικό τους έκανε κάτι άλλο, π.χ. διάβαζε φωναχτά ένα βιβλίο.

Όταν όμως το αφεντικό τους έπαιζε με έναν ψεύτικο σκύλο ή ακόμα και με έναν κουβά που είχε πάνω του ζωγραφισμένο έναν σκύλο, τότε η συμπεριφορά των σκυλιών άλλαζε δραματικά. Τα συμπαθή τετράποδα έκαναν ό,τι μπορούσαν για να του αποσπάσουν την προσοχή από το «ανταγωνιστικό» αντικείμενο, γαβγίζοντας, κουνώντας την ουρά τους, μπαίνοντας ανάμεσα στο αφεντικό τους και στον ψεύτικο σκύλο, σπρώχνοντας τον έναν ή τον άλλο κ.α. Αρκετοί σκύλοι μάλιστα -το 42%- δάγκωναν την κούκλα - σκύλο, που με το πάτημα ενός κουμπιού γάβγιζε κουνώντας για λίγο την ουρά της και την οποία μάλλον θεωρούσαν ζωντανή.

Τα συμπεράσματα

Όπως προκύπτει από τους ερευνητές, κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για μια απλή -και γνώριμη στους ανθρώπους- μορφή ζήλιας, που πηγάζει από την έλλειψη προσοχής και στοργής εξαιτίας της ύπαρξης κάποιου «ανταγωνιστή». Η Χάρις έκανε εκτίμηση ότι είναι μια πρωτογενής μορφή ζήλιας, ανάλογη αυτής που δείχνουν τα μωρά, τα οποία, όπως έχει δείξει μία προηγούμενη έρευνα, ήδη από την ηλικία των έξι μηνών ζηλεύουν, όταν η μαμά τους στρέφει την προσοχή της σε κάποια μεγάλη κούκλα. Πιθανώς η ζήλια είναι ένα αίσθημα που βοηθούσε στην επιβίωση (εξασφάλιση τροφής, προστασίας κ.α.), γι’ αυτό «καλωδιώθηκε εξελικτικά στον εγκέφαλο των κοινωνικών ζώων και των ανθρώπων. Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «PLoS ONE».

Οι διαφωνίες

Εν τω μεταξύ δεν πείθονται όλοι οι επιστήμονες ότι αυτό που νιώθουν τα σκυλιά, είναι όντως ζήλια ανθρώπινου τύπου. Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η ζήλια δεν είναι ένα απλό, αλλά ένα πολύπλοκο συναίσθημα, που προϋποθέτει περίπλοκες σκέψεις για τον εαυτό και τους άλλους, κάτι που δεν είναι δυνατό για έναν σκύλο.

Άλλοι επιστήμονες όμως αντιτείνουν ότι όχι μόνο η ζήλια είναι τελικά απλή και μερικώς έμφυτη, άρα όχι παράξενο που τη νιώθουν -εκτός από τα μωρά- και οι σκύλοι, αλλά επιπλέον, όπως έχουν δείξει άλλες έρευνες, οι τετράποδοι φίλοι μας φαίνεται να νιώθουν και άλλα οικεία στους ανθρώπους συναισθήματα, όπως ενοχή.

Σημειωτέον ότι, σύμφωνα με την Χάρις, η ζήλια είναι η τρίτη συχνότερη αιτία ανθρωποκτονιών παγκοσμίως. Ευτυχώς πάντως οι σκύλοι δεν φαίνεται να πέφτουν στο επίπεδο των ανθρώπων.

Βήμα Science