Η Σελήνη θα είναι στην ελάχιστη απόστασή της από τη Γη όταν ανατείλει Ï„o απόγευμα της ΚυÏιακής. Αυτό σημαίνει ότι η πανσÎληνος θα φαίνεται 14% μεγαλÏτεÏη και 30% πιο λαμπÏή. Και όσοι βγουν να τη θαυμάσουν ίσως δουν και μεÏικά από τα πεφταστÎÏια των ΠεÏσείδων.
Η αυξομείωση του φαινόμενου μεγÎθους της Σελήνης οφείλεται στο γεγονός ότι η Ï„Ïοχιά της του δοÏυφόÏου γÏÏω από τη Γη δεν είναι Ï„Îλειος κÏκλος αλλά Îλλειψη.
Στις 20.44 το βÏάδυ της ΚυÏιακής (ÏŽÏα η Ελλάδας) το φεγγάÏι θα βÏεθεί στο λεγόμενο πεÏίγειο, δηλαδή στην ελάχιστη απόσταση από τον μητÏικό του πλανήτη, που είναι πεÏίπου 357.000 χιλιόμετÏα. Αυτό θα συμβεί μόλις 26 λεπτά Ï€Ïιν το φεγγάÏι πεÏάσει επίσημα στη φάση της πανσελήνου.
ΣÏμφωνα με τη NASA, η «υπεÏπανσÎληνος» αυτή θα είναι Îως και 14% μεγαλÏτεÏη και 30% πιο λαμπÏή από ÏŒ,τι οι πανσÎληνοι στο απόγειο, όταν η Σελήνη είναι στη μÎγιστη απόστασή της.
Ωστόσο η αÏξηση του φαινόμενου μεγÎθους και της λαμπÏότητας είναι δÏσκολο να γίνει αντιληπτή από τον απλό παÏατηÏητή: «Δεν υπάÏχει κανÎνας χάÏακας στον ουÏανό για να μετÏάει τη διάμετÏο της Σελήνης. Όταν αιωÏείται τόσο ψηλά, χωÏίς σημεία αναφοÏάς που δίνουν αίσθηση της κλίμακας, η πανσÎληνος [της ΚυÏιακής] θα μποÏοÏσε να νοιάζει με οποιαδήποτε άλλη» επισημαίνει η NASA.
ΘεωÏητικά, το φεγγάÏι μÎνει στη φάση της πανσελήνου μόνο για μια στιγμή το βÏάδυ του Σαββάτου. Στο ανθÏώπινο μάτι, όμως, ο σεληνιακός δίσκος φαίνεται γεμάτος για μια μÎÏα Ï€Ïιν και μια μÎÏα μετά από αυτή τη στιγμή. Με άλλα λόγια, η πανσÎληνος φαίνεται να διαÏκεί δÏο ημÎÏες.
Είτε είναι στο απόγειο, είτε στο πεÏίγειο, είτε στη μÎση της διαδÏομής, η Σελήνη πάντα φαίνεται μεγαλÏτεÏη όταν είναι κοντά στον οÏίζοντα (λίγο Îπειτα από την ανατολή της και λίγο Ï€Ïιν από τη δÏση της). Για λόγους που δεν κατανοοÏν απόλυτα οι αστÏονόμοι και οι ψυχολόγοι, ο σεληνιακός δίσκος μοιάζει να διογκώνεται όταν είναι πάνω από κτίÏια ή δÎντÏα, για τα οποία μποÏοÏμε να εκτιμήσουμε την απόσταση.
Εν τω Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¿Î¹ διακυμάνσεις στην απόσταση Γης-Σελήνης δεν επηÏεάζουν μόνο το φαινόμενο μÎγεθος αλλά και τις παλίÏÏοιες: η πλημμυÏίδα του πεÏίγειου φτάνει πιο ψηλά από ÏŒ,τι συνήθως, ενώ η άμπωτη του απόγειου υποχωÏεί πεÏισσότεÏο από ÏŒ,τι άλλες φοÏÎÏ‚.
Μαζί και οι ΠεÏσείδες
Το μόνο Ï€Ïόβλημα με την «υπεÏπανσÎληνο» της ΚυÏιακής είναι ότι θα κÏÏψει μεÏικώς τις ΠεÏσείδες, τη μεγαλÏτεÏη ετήσια βÏοχή διαττόντων, η οποία κοÏυφώνεται το Ï„ÏιήμεÏο 11-13 ΑυγοÏστου.
Τα πεφταστÎÏια των ΠεÏσείδων εμφανίζονται καθώς η Γη πεÏνά μÎσα από Îνα σÏννεφο σκόνης που άφησε πίσω του κομήτης 109P/Swift-Tuttle. Ονομάζονται Îτσι επειδή οι διάττοντες αστÎÏες δείχνουν να πηγάζουν από τον αστεÏισμό του ΠεÏσÎα.
Τα σωματίδια εισÎÏχονται στην ατμόσφαιÏα με ταχÏτητα 58 χιλιομÎÏ„Ïων ανά δευτεÏόλεπτο, οπότε καίγονται και αφήνουν φωτεινÎÏ‚ γÏαμμÎÏ‚ στον ουÏανό.
Οι φωτεινότεÏοι από τους διάττοντες θα είναι οÏατοί ακόμα και Ï€Ïιν δÏσει η πανσÎληνος, συντÏοφεÏοντας το μεγαλÏτεÏο φεγγάÏι της χÏονιάς.
Η επόμενη «υπεÏπανσÎληνος» θα ÎÏθει στις 9 ΣεπτεμβÏίου.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
in.gr
Η αυξομείωση του φαινόμενου μεγÎθους της Σελήνης οφείλεται στο γεγονός ότι η Ï„Ïοχιά της του δοÏυφόÏου γÏÏω από τη Γη δεν είναι Ï„Îλειος κÏκλος αλλά Îλλειψη.
Στις 20.44 το βÏάδυ της ΚυÏιακής (ÏŽÏα η Ελλάδας) το φεγγάÏι θα βÏεθεί στο λεγόμενο πεÏίγειο, δηλαδή στην ελάχιστη απόσταση από τον μητÏικό του πλανήτη, που είναι πεÏίπου 357.000 χιλιόμετÏα. Αυτό θα συμβεί μόλις 26 λεπτά Ï€Ïιν το φεγγάÏι πεÏάσει επίσημα στη φάση της πανσελήνου.
ΣÏμφωνα με τη NASA, η «υπεÏπανσÎληνος» αυτή θα είναι Îως και 14% μεγαλÏτεÏη και 30% πιο λαμπÏή από ÏŒ,τι οι πανσÎληνοι στο απόγειο, όταν η Σελήνη είναι στη μÎγιστη απόστασή της.
Ωστόσο η αÏξηση του φαινόμενου μεγÎθους και της λαμπÏότητας είναι δÏσκολο να γίνει αντιληπτή από τον απλό παÏατηÏητή: «Δεν υπάÏχει κανÎνας χάÏακας στον ουÏανό για να μετÏάει τη διάμετÏο της Σελήνης. Όταν αιωÏείται τόσο ψηλά, χωÏίς σημεία αναφοÏάς που δίνουν αίσθηση της κλίμακας, η πανσÎληνος [της ΚυÏιακής] θα μποÏοÏσε να νοιάζει με οποιαδήποτε άλλη» επισημαίνει η NASA.
ΘεωÏητικά, το φεγγάÏι μÎνει στη φάση της πανσελήνου μόνο για μια στιγμή το βÏάδυ του Σαββάτου. Στο ανθÏώπινο μάτι, όμως, ο σεληνιακός δίσκος φαίνεται γεμάτος για μια μÎÏα Ï€Ïιν και μια μÎÏα μετά από αυτή τη στιγμή. Με άλλα λόγια, η πανσÎληνος φαίνεται να διαÏκεί δÏο ημÎÏες.
Είτε είναι στο απόγειο, είτε στο πεÏίγειο, είτε στη μÎση της διαδÏομής, η Σελήνη πάντα φαίνεται μεγαλÏτεÏη όταν είναι κοντά στον οÏίζοντα (λίγο Îπειτα από την ανατολή της και λίγο Ï€Ïιν από τη δÏση της). Για λόγους που δεν κατανοοÏν απόλυτα οι αστÏονόμοι και οι ψυχολόγοι, ο σεληνιακός δίσκος μοιάζει να διογκώνεται όταν είναι πάνω από κτίÏια ή δÎντÏα, για τα οποία μποÏοÏμε να εκτιμήσουμε την απόσταση.
Εν τω Î¼ÎµÏ„Î±Î¾Ï Î¿Î¹ διακυμάνσεις στην απόσταση Γης-Σελήνης δεν επηÏεάζουν μόνο το φαινόμενο μÎγεθος αλλά και τις παλίÏÏοιες: η πλημμυÏίδα του πεÏίγειου φτάνει πιο ψηλά από ÏŒ,τι συνήθως, ενώ η άμπωτη του απόγειου υποχωÏεί πεÏισσότεÏο από ÏŒ,τι άλλες φοÏÎÏ‚.
Μαζί και οι ΠεÏσείδες
Το μόνο Ï€Ïόβλημα με την «υπεÏπανσÎληνο» της ΚυÏιακής είναι ότι θα κÏÏψει μεÏικώς τις ΠεÏσείδες, τη μεγαλÏτεÏη ετήσια βÏοχή διαττόντων, η οποία κοÏυφώνεται το Ï„ÏιήμεÏο 11-13 ΑυγοÏστου.
Τα πεφταστÎÏια των ΠεÏσείδων εμφανίζονται καθώς η Γη πεÏνά μÎσα από Îνα σÏννεφο σκόνης που άφησε πίσω του κομήτης 109P/Swift-Tuttle. Ονομάζονται Îτσι επειδή οι διάττοντες αστÎÏες δείχνουν να πηγάζουν από τον αστεÏισμό του ΠεÏσÎα.
Τα σωματίδια εισÎÏχονται στην ατμόσφαιÏα με ταχÏτητα 58 χιλιομÎÏ„Ïων ανά δευτεÏόλεπτο, οπότε καίγονται και αφήνουν φωτεινÎÏ‚ γÏαμμÎÏ‚ στον ουÏανό.
Οι φωτεινότεÏοι από τους διάττοντες θα είναι οÏατοί ακόμα και Ï€Ïιν δÏσει η πανσÎληνος, συντÏοφεÏοντας το μεγαλÏτεÏο φεγγάÏι της χÏονιάς.
Η επόμενη «υπεÏπανσÎληνος» θα ÎÏθει στις 9 ΣεπτεμβÏίου.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
in.gr


































