Σε μια σπάνια καλή είδηση για την υγεία του πλανήτη, επιστημονική επιτÏοπή του ΟΗΕ τονίζει ότι το Ï€Ïοστατευτικό στÏώμα του όζοντος ψηλά στη στÏατόσφαιÏα παÏουσιάζει τα Ï€Ïώτα σημεία ανάκαμψης, και θα επανÎλθει στα ιστοÏικά επίπεδά του Ï€Ïιν τα μÎσα του αιώνα -είναι μια σπάνια ιστοÏία επιτυχίας που θα Ï€ÏÎπει να ενθαÏÏÏνει τη διεθνή συνεÏγασία κατά της κλιματικής αλλαγής, λÎει ο οÏγανισμός.
ΣÏμφωνα με την Îκθεση για το όζον, την οποία συνÎταξε ο Παγκόσμιος
ΟÏγανισμός ΜετεωÏολογίας (WMO) και το ΠεÏιβαλλοντικό Î ÏόγÏαμμα του ΟΗΕ
(UNEP), από το 2000 Îως σήμεÏα η συγκÎντÏωση του όζοντος στα μÎσα γεωγÏαφικά πλάτη αυξήθηκε κατά 4%.
Η Ï„ÏÏπα του όζοντος που σχηματίζεται κάθε άνοιξη πάνω από την ΑνταÏκτική Îχει επίσης σταματήσει να μεγαλώνει και εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει να συÏÏικνώνεται γÏÏω στο 2025.
Το στÏώμα του όζοντος, το οποίο Ï€ÏοστατεÏει τη ζωή στη Γη από την ηλιακή υπεÏιώδη ακτινοβολία, άÏχισε να αÏαιώνει στα Ï„Îλη της δεκαετίας του 1980, κυÏίως λόγω των χλωÏοφθοÏανθÏάκων (CFC), ουσιών που χÏησιμοποιοÏνταν ευÏÎως σε σπÏÎι και υγÏά για ψυγεία και κλιματιστικά.
Η παÏατηÏοÏμενη ανάκαμψη είναι εν πολλοίς αποτÎλεσμα της Συνθήκης του ΜόντÏεαλ το 1987, με την οποία όλες οι χώÏες-μÎλη του ΟΗΕ δεσμεÏτηκαν να τεÏματίσουν σταδιακά τη χÏήση αυτών των αεÏίων.
ΧωÏίς τη Συνθήκη, επισημαίνει η Îκθεση, θα εκδηλώνονταν κάθε χÏόνο δÏο εκατομμÏÏια επιπλÎον κÏοÏσματα καÏκίνου του δÎÏματος σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Η διεθνής δÏάση για την Ï€Ïοστασία του στÏώματος του όζοντος είναι μια μείζων πεÏίπτωση επιτυχίας για το πεÏιβάλλον» δήλωσε, σχολιάζοντας την Îκθεση, ο γενικός γÏαμματÎας του WMO ΜισÎλ ΖαÏÏŒ.
«Αυτό θα Ï€ÏÎπει να μας ενθαÏÏÏνει να επιδείξουμε την ίδια αίσθηση του επείγοντος και τα ίδια επίπεδα ενότητας με σκοπό να αντιμετωπίσουμε την ακόμα μεγαλÏτεÏη Ï€Ïόκληση της κλιματικής αλλαγής» τόνισε, αναφεÏόμενος στις Ï€Ïοσπάθειες για μια νÎα διεθνή συμφωνία για το κλίμα το 2015.
Το παÏάδοξο είναι ότι η κλιματική αλλαγή βοήθησε στην Ï€Ïοστασία του όζοντος. Τα αÎÏια του θεÏμοκηπίου συγκÏατοÏν πεÏισσότεÏη θεÏμότητα στα χαμηλά στÏώματα της ατμόσφαιÏας και μειώνουν τη θεÏμοκÏασία στην ανώτεÏη στÏατόσφαιÏα, σε Ïψος πεÏίπου 40 χιλιομÎÏ„Ïων. Η μειωμÎνη θεÏμοκÏασία πεÏιοÏίζει τη διάσπαση του όζοντος, μιας μοÏιακής μοÏφής οξυγόνου με Ï„Ïία αντί για δÏο άτομα.
Οι χλωÏοφθοÏάνθÏακες δÏουν μεν ως αÎÏια του θεÏμοκηπίου, το ίδιο όμως ισχÏει και με τις ουσίες που τους αντικατÎστησαν, τους υδÏοφθοÏάνθÏακες. Η Îκθεση συνιστά τη μετάβαση σε εναλλακτικÎÏ‚ λÏσεις όπως οι υδÏοφθοÏο-ολεφίνες.
Ο λόγος που η ανάκαμψη του όζοντος καθυστεÏεί τόσα χÏόνια είναι ότι ο χÏόνος ημιζωής των είναι μεγάλη και τα επίπεδά τους στην ατμόσφαιÏα Îχουν μειωθεί κατά μόλις 10 με 15 τοις εκατό από την κοÏÏφωσή τους το 2000. Η επιστÏοφή τους στα επίπεδα του 1980 Ï€ÏοβλÎπεται γÏÏω στο 2030, οπότε η ανάκαμψη του όζοντος Ï€Ïόκειται να επιταχυνθεί.
ΑÏγότεÏα, λίγο μετά τα μÎσα του αιώνα, η Ï„ÏÏπα του όζοντος που σχηματίζεται την άνοιξη στην ΑνταÏκτική θα Îχει σχεδόν επουλωθεί.
Το 2006, η Ï„ÏÏπα Îφτασε την Îκταση-ÏÎµÎºÏŒÏ Ï„Ï‰Î½ 30 εκατομμυÏίων χιλιομÎÏ„Ïων. Σταμάτησε να μεγαλώνει γÏÏω στο 2010, και η φετινή Ï„ÏÏπα καλÏπτει γÏÏω στα 20 εκατομμÏÏια τετÏαγωνικά χιλιόμετÏα -παÏαμÎνει δηλαδή αÏκετά μεγάλη για να χωÏÎσει τη Σελήνη.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
ΣÏμφωνα με την Îκθεση για το όζον, την οποία συνÎταξε ο Παγκόσμιος
ΟÏγανισμός ΜετεωÏολογίας (WMO) και το ΠεÏιβαλλοντικό Î ÏόγÏαμμα του ΟΗΕ
(UNEP), από το 2000 Îως σήμεÏα η συγκÎντÏωση του όζοντος στα μÎσα γεωγÏαφικά πλάτη αυξήθηκε κατά 4%.
Η Ï„ÏÏπα του όζοντος που σχηματίζεται κάθε άνοιξη πάνω από την ΑνταÏκτική Îχει επίσης σταματήσει να μεγαλώνει και εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει να συÏÏικνώνεται γÏÏω στο 2025.
Το στÏώμα του όζοντος, το οποίο Ï€ÏοστατεÏει τη ζωή στη Γη από την ηλιακή υπεÏιώδη ακτινοβολία, άÏχισε να αÏαιώνει στα Ï„Îλη της δεκαετίας του 1980, κυÏίως λόγω των χλωÏοφθοÏανθÏάκων (CFC), ουσιών που χÏησιμοποιοÏνταν ευÏÎως σε σπÏÎι και υγÏά για ψυγεία και κλιματιστικά.
Η παÏατηÏοÏμενη ανάκαμψη είναι εν πολλοίς αποτÎλεσμα της Συνθήκης του ΜόντÏεαλ το 1987, με την οποία όλες οι χώÏες-μÎλη του ΟΗΕ δεσμεÏτηκαν να τεÏματίσουν σταδιακά τη χÏήση αυτών των αεÏίων.
ΧωÏίς τη Συνθήκη, επισημαίνει η Îκθεση, θα εκδηλώνονταν κάθε χÏόνο δÏο εκατομμÏÏια επιπλÎον κÏοÏσματα καÏκίνου του δÎÏματος σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Η διεθνής δÏάση για την Ï€Ïοστασία του στÏώματος του όζοντος είναι μια μείζων πεÏίπτωση επιτυχίας για το πεÏιβάλλον» δήλωσε, σχολιάζοντας την Îκθεση, ο γενικός γÏαμματÎας του WMO ΜισÎλ ΖαÏÏŒ.
«Αυτό θα Ï€ÏÎπει να μας ενθαÏÏÏνει να επιδείξουμε την ίδια αίσθηση του επείγοντος και τα ίδια επίπεδα ενότητας με σκοπό να αντιμετωπίσουμε την ακόμα μεγαλÏτεÏη Ï€Ïόκληση της κλιματικής αλλαγής» τόνισε, αναφεÏόμενος στις Ï€Ïοσπάθειες για μια νÎα διεθνή συμφωνία για το κλίμα το 2015.
Το παÏάδοξο είναι ότι η κλιματική αλλαγή βοήθησε στην Ï€Ïοστασία του όζοντος. Τα αÎÏια του θεÏμοκηπίου συγκÏατοÏν πεÏισσότεÏη θεÏμότητα στα χαμηλά στÏώματα της ατμόσφαιÏας και μειώνουν τη θεÏμοκÏασία στην ανώτεÏη στÏατόσφαιÏα, σε Ïψος πεÏίπου 40 χιλιομÎÏ„Ïων. Η μειωμÎνη θεÏμοκÏασία πεÏιοÏίζει τη διάσπαση του όζοντος, μιας μοÏιακής μοÏφής οξυγόνου με Ï„Ïία αντί για δÏο άτομα.
Οι χλωÏοφθοÏάνθÏακες δÏουν μεν ως αÎÏια του θεÏμοκηπίου, το ίδιο όμως ισχÏει και με τις ουσίες που τους αντικατÎστησαν, τους υδÏοφθοÏάνθÏακες. Η Îκθεση συνιστά τη μετάβαση σε εναλλακτικÎÏ‚ λÏσεις όπως οι υδÏοφθοÏο-ολεφίνες.
Ο λόγος που η ανάκαμψη του όζοντος καθυστεÏεί τόσα χÏόνια είναι ότι ο χÏόνος ημιζωής των είναι μεγάλη και τα επίπεδά τους στην ατμόσφαιÏα Îχουν μειωθεί κατά μόλις 10 με 15 τοις εκατό από την κοÏÏφωσή τους το 2000. Η επιστÏοφή τους στα επίπεδα του 1980 Ï€ÏοβλÎπεται γÏÏω στο 2030, οπότε η ανάκαμψη του όζοντος Ï€Ïόκειται να επιταχυνθεί.
ΑÏγότεÏα, λίγο μετά τα μÎσα του αιώνα, η Ï„ÏÏπα του όζοντος που σχηματίζεται την άνοιξη στην ΑνταÏκτική θα Îχει σχεδόν επουλωθεί.
Το 2006, η Ï„ÏÏπα Îφτασε την Îκταση-ÏÎµÎºÏŒÏ Ï„Ï‰Î½ 30 εκατομμυÏίων χιλιομÎÏ„Ïων. Σταμάτησε να μεγαλώνει γÏÏω στο 2010, και η φετινή Ï„ÏÏπα καλÏπτει γÏÏω στα 20 εκατομμÏÏια τετÏαγωνικά χιλιόμετÏα -παÏαμÎνει δηλαδή αÏκετά μεγάλη για να χωÏÎσει τη Σελήνη.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης


































