Πειραματική θεραπεία «φρενάρει» τη μετάσταση του καρκίνου

Επιτυχημένη ήταν η πρώτη πειραματική δοκιμή μιας νέας θεραπείας που σταματά την μετάσταση του καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύονται στο επιστημονικό έντυπο Nature Chemical Biology.

Επιστημονική ομάδα του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνια, με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια Εμβιομηχανικής Τζένιφερ Κόχραν, χρησιμοποίησαν μία νέα μέθοδο για να διακόψουν τη διαδικασία που ωθεί τα καρκινικά κύτταρα να φεύγουν από τα αρχικά σημεία σχηματισμού του όγκου και να «ταξιδεύουν» μέσω του αίματος σε άλλα μέρη του σώματος.

Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως μετάσταση, συχνά αποβαίνει μοιραία για τον ασθενή. Η πλειονότητα των πασχόντων από καρκίνο που αποβιώνουν, έχουν κάποια μεταστατική μορφή του. Μέχρι σήμερα οι γιατροί προσπαθούν να «φρενάρουν» την μετάσταση με χημειοθεραπεία, όμως η τελευταία συχνά δεν έχει αποτέλεσμα, ενώ προκαλεί και σοβαρές παρενέργειες.

Οι αμερικανοί ερευνητές δοκίμασαν να διακόψουν την εξάπλωση του καρκίνου από το αρχικό στάδιο, εμποδίζοντας δύο πρωτεΐνες - κλειδιά, τις Axl και Gas6, να αλληλεπιδράσουν βιοχημικά, «πυροδοτώντας» έτσι την εκκίνηση της μετάστασης.

Για να το πετύχουν αυτό, οι επιστήμονες δημιούργησαν μια παραπλανητική και αβλαβή πρωτεΐνη Axl, η οποία παρεμβαίνει και αλληλεπιδρά αυτή -αντί της κανονικής πρωτεΐνης Axl- με την άλλη πρωτεΐνη Gas6. Με αυτό τον τρόπο φαίνεται πως απενεργοποιείται το «φυτίλι» που δίνει το σήμα εκκίνησης της μετάστασης.

Στην συνέχεια, οι επιστήμονες χορήγησαν ενδοφλέβια την τροποποιημένη πρωτεΐνη Axl σε ποντίκια με προχωρημένο καρκίνο του μαστού ή των ωοθηκών. Τα πειραματόζωα με καρκίνο του μαστού είχαν 78% λιγότερες μεταστάσεις, ενώ αυτά με καρκίνο των ωοθηκών εμφάνιζαν ακόμα πιο θεαματική μείωση 90% στις μεταστάσεις τους, εν συγκρίσει με την ομάδα ελέγχου που δεν είχε υποβληθεί στην ίδια θεραπεία.

«Είναι μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία που φαίνεται να είναι αποτελεσματική και μη τοξική, σύμφωνα με τα προκλινικά πειράματα. Μπορεί να εγκαινιάσει μια νέα προσέγγιση στην αντικαρκινική θεραπεία», σχολιάζει ο καθηγητής Αμάτο Τζιακία, επικεφαλής του Προγράμματος Βιολογίας των Ακτινοβολιών στο Αντικαρκινικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Στάνφορντ.

Οι Δρ Τζιακία και Κόχραν είναι επιστημονικοί σύμβουλοι στην εταιρεία βιοτεχνολογίας Ruga Corp, η οποία πήρε από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ την άδεια εκμετάλλευσης της νέας τεχνολογίας. Όμως πρώτα πρέπει να γίνουν νέες χρονοβόρες δοκιμές σε ζώα και μετά σε ανθρώπους, ώστε να  διασφαλιστεί ότι όντως η θεραπεία είναι ασφαλής και αποτελεσματική.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην επιστημονική ομάδα συμμετείχε και ο Μιχάλης Καριόλης, που έκανε το διδακτορικό του στο εργαστήριο της Δρ Κόχραν και ο οποίος έχει ειδικευτεί στην «κατευθυνόμενη εξέλιξη», δηλαδή στη γενετική «χειραγώγηση» των πρωτεϊνών προς μια επιθυμητή κατεύθυνση. Η εργασία του έλληνα ερευνητή, o οποίος ήταν ο κύριος συγγραφέας της δημοσίευσης, ήταν να δοκιμάσει χιλιάδες διαφορετικές εκδοχές της ίδιας πρωτεΐνης Axl, έως ότου βρει εκείνη που είναι η πιο κατάλληλη για να παίξει τον ρόλο του «αντιπερισπασμού», ώστε να «ξεγελάσει» τον μηχανισμό της μετάστασης.

Επιμέλεια: Μαίρη Μπιμπή