«Αρχιπέλαγος»: Σκουπίδια και πλαστικά «πνίγουν» την Ελλάδα

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», καθώς διαπιστώνει την υπερσυσσώρευση απορριμμάτων και κυρίως πλαστικών στις ελληνικές θάλασσες και τελικά στην τροφική αλυσίδα.

«Για πολλούς μήνες δεν υπήρξε από την Τοπική Αυτοδιοίκηση η στοιχειώδης κινητοποίηση ώστε να καθαριστούν τα σκουπίδια, με αποτέλεσμα πολλές περιοχές της χώρας να έχουν μετατραπεί σε έναν ατελείωτο σκουπιδότοπο», εξηγεί στο ΑΠΕ ο διευθυντής του Ινστιτούτου, Θοδωρής Τσιμπίδης.

Ο ίδιος προσθέτει, ότι τα προσωρινά μέτρα του καθαρισμού των παραλιών λίγο πριν από το καλοκαίρι δεν επαρκούν, καθώς η αυξημένη τουριστική κίνηση οδηγεί σε νέα συσσώρευση σκουπιδιών.

Ο σκουπιδότοπος αυτός μεταφέρεται με τις πρώτες βροχές στο θαλάσσιο οικοσύστημα, καθώς τα ορμητικά νερά παρασύρουν τα απορρίμματα στη θάλασσα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένουν τα πλαστικά, τα οποία διασπώνται και οι ίνες τους καταλήγουν στο πιάτο μας.

«Μέχρι πρόσφατα επικρατούσε η αντίληψη, ότι απαιτούνται εκατοντάδες χρόνια για τη διάσπαση των πλαστικών, με αποτέλεσμα να επαναπαυόμαστε και να "φορτώνουμε" το βάρος της αντιμετώπισης του προβλήματος στις επόμενες γενιές» παρατηρεί η διευθύντρια έρευνας του Ινστιτούτου, Αναστασία Μήλιου.

Έρευνα του Ινστιτούτου «Αρχιπέλαγος», που είναι σε εξέλιξη από τον Ιούλιο, στοχεύει στη διερεύνηση των πραγματικών χρόνων διάσπασης του πλαστικού σε πραγματικές συνθήκες οικοσυστημάτων. Η έρευνα πραγματοποιείται σε θάλασσες, ποτάμια και ακτές και πρόκειται να κρατήσει μέχρι το τέλος του χρόνου.

Όπως προκύπτει από τα πρώτα αποτελέσματά της, φαίνεται να καταρρίπτεται ο μύθος της αργής διάσπασης των πλαστικών, καθώς ο ρυθμός διάσπασής τους είναι πιο γρήγορος στη θάλασσα. «Από τον πρώτο κιόλας μήνα, με την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας, του αλατιού και του κυματισμού, ξεκινάει η διάσπαση των πλαστικών, κυρίως στις λεγόμενες διασπώμενες σακούλες» εξηγεί η κ. Μήλιου.

Η διάσπαση αυτή, προσθέτει η ίδια, ολοκληρώνεται μέσα σε λίγους μήνες, με αποτέλεσμα οι ίνες των πλαστικών να καταλήγουν γρήγορα στο θαλάσσιο οικοσύστημα και τελικά στην τροφική αλυσίδα.

Το πείραμα πραγματοποιείται σε διάφορους τύπους πλαστικού, κυρίως μπουκάλια και σακούλες, με σκοπό να γίνει σύγκριση του ρυθμού διάσπασής τους. Τα πρώτα ολοκληρωμένα αποτελέσματα θα είναι διαθέσιμα έπειτα από την ολοκλήρωσή της στο τέλος της χρονιάς.

Πάντως, από άλλες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί από το «Αρχιπέλαγος» για τη διασπορά των μικροπλαστικών σε ακτές, ψάρια και νερά έχει διαπιστωθεί ότι αυτά βρίσκονται σε όλη την Ελλάδα και μεγάλες συγκεντρώσεις τους έχουν εντοπιστεί ακόμα και σε ακατοίκητες περιοχές του Αιγαίου.

Αναλύθηκε το στομαχικό περιεχόμενο σε τρία δημοφιλή είδη ψαριών, τον γαύρο, τον τόνο και τον κολιό, και εντοπίστηκαν στο 89% μικροπλαστικές ίνες.

«Το ανησυχητικό είναι πως οι ίνες αυτές λειτουργούν ως "σφουγγάρι", απορροφώντας επικίνδυνα χημικά συστατικά από φυτοφάρμακα» συμπληρώνει ο κ. Τσιμπίδης και καταλήγει ότι ο περιορισμός χρήσης του πλαστικού και η ενίσχυση του μέτρου της ανακύκλωσης είναι οι μόνες λύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.