Ένα Ï€Î¿Î»Ï Î¼ÎµÎ³Î¬Î»Î¿Ï… μεγÎθους γεωλογικό σχηματισμό με σχήμα οÏθογωνίου παÏαλληλογÏάμμου, θαμμÎνο λίγο κάτω από την επιφάνεια στη φωτεινή πλευÏά της Σελήνης, ανακάλυψαν οι επιστήμονες με τη βοήθεια των ευÏημάτων των «δίδυμων» δοÏυφόÏων της αποστολής Grail της NASA.
Οι δοÏυφόÏοι το 2012 είχαν χαÏτογÏαφήσει τις ανωμαλίες του βαÏÏ…Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€ÎµÎ´Î¯Î¿Ï… του φεγγαÏιοÏ, οι οποίες εξαÏτώνται από τις διακυμάνσεις της επιφανειακής και υπόγειας γεωμοÏφολογίας.
Ο μυστηÏιώδης γεωλογικός σχηματισμός είναι κάτω από τη μεγαλÏτεÏη «θάλασσα» της Σελήνης (τον λεγόμενο «Ωκεανό των Καταιγίδων») και ήταν άγνωστος Îως τώÏα. Η ανακάλυψη σημαίνει ότι ο «Ωκεανός» δεν Ï€ÏοÎÏχεται από πτώση μεγάλου αστεÏοειδοÏÏ‚, όπως πίστευαν ως τώÏα οι επιστήμονες, αλλά από τις τεκτονικÎÏ‚ διεÏγασίες του ίδιου του φεγγαÏιοÏ.
Η τεÏάστια υπόγεια πεδιάδα πλάτους πεÏίπου 2.600 χιλιομÎÏ„Ïων πιστεÏεται ότι αποτελεί απομεινάÏι παλαιών τεκτονικών τάφÏων, που αÏγότεÏα γÎμισαν με λάβα. Είναι η Ï€Ïώτη φοÏά που ανακαλÏπτονται Ï„Îτοιοι τάφÏοι στο φεγγάÏι, ενώ Îχουν ήδη βÏεθεί στον ΆÏη και στην ΑφÏοδίτη. ΠαÏόμοια τεκτονική γεωμετÏία φαίνεται να υπάÏχει στον ΕγκÎλαδο, το παγωμÎνο φεγγάÏι του ΚÏόνου.
«Είναι εντυπωσιακό πόσο μεγάλος είναι αυτός ο υπόγειος γεωμετÏικός σχηματισμός. ΚαλÏπτει πεÏίπου το 17% της επιφάνειας της Σελήνης, μια επιφάνεια ισοδÏναμη με τη Î’. ΑμεÏική, την ΕυÏώπη και την Ασία μαζί», δήλωσε ο καθηγητής γεωφυσικής ΤζÎφÏι ΆντÏιους Χάνα της Σχολής Μεταλλειολόγων του Πανεπιστημίου του ΚολοÏάντο, επικεφαλής της εÏευνητικής ομάδας, που Îκανε τη σχετική δημοσίευση στο πεÏιοδικό «Nature», σÏμφωνα με το BBC και το «Science».
«ΠοτΠκανείς δεν πίστευε ότι θα Îβλεπε Îνα τετÏάγωνο ή Îνα παÏαλληλόγÏαμμο τόσο μεγάλο σε οποιονδήποτε πλανήτη. ΑναÏωτιÎται επίσης κανείς τι θα μποÏοÏσε να κÏÏβεται κάτω από τις επιφάνειες όλων των άλλων πλανητών του Î·Î»Î¹Î±ÎºÎ¿Ï Î¼Î±Ï‚ συστήματος», συμπλήÏωσε.
Όσον αφοÏά τον μηχανισμό που δημιοÏÏγησε τον ιδιόμοÏφο γεωλογικό σχηματισμό, σÏμφωνα με τους επιστήμονες, το Ï…Ï€Îδαφος αυτής της πεÏιοχής πεÏιÎχει πολλά φυσικά ÏαδιενεÏγά στοιχεία, όπως ουÏάνιο, θόÏιο και κάλιο, τα οποία θα θÎÏμαναν τον φλοιό του φεγγαÏιοÏ, όταν αυτό βÏισκόταν σε νεαÏή ηλικία. Όταν αÏγότεÏα ο φλοιός ψÏχθηκε, θα δημιουÏγήθηκαν ÏωγμÎÏ‚ στην επιφάνειά του, ανοίγοντας Îτσι βαθιÎÏ‚ τάφÏους. Στη Γη η ανάλογη γεωλογική διαδικασία συνήθως παÏάγει εξάγωνα σχήματα.
Η ακÏιβής ημεÏομηνία δημιουÏγίας του βυθισμÎνου παÏαλληλογÏάμμου δεν θα μποÏοÏσε να υπολογιστεί ακόμα, αλλά εκτιμάται ότι οι τάφÏοι του γÎμισαν με βασαλτική λάβα από τα τότε ενεÏγά ηφαίστεια του δοÏυφόÏου μας, Ï€Ïιν από πεÏίπου 3,5 δισεκατομμÏÏια χÏόνια.
Οι σκοÏÏοι «λεκÎδες» της λάβας πάνω στο φωτεινότεÏο φόντο της επιφάνειας του Â«Î©ÎºÎµÎ±Î½Î¿Ï Ï„Ï‰Î½ Καταιγίδων» (Oceanus Procellarum) ήταν αυτό που είχε δημιουÏγήσει Îνα πανάÏχαιο μυστήÏιο: την πεποίθηση των ανθÏώπων ότι βλÎπουν το Ï€Ïόσωπο ενός ανθÏώπου στο φεγγάÏι. Οι παλαιοί αστÏονόμοι είχαν εξάλλου εσφαλμÎνα πεÏάσει για «θάλασσες» όλες τις μεγάλες πεδιάδες του φεγγαÏιοÏ, γι' αυτό τις είχαν ονομάσει Îτσι.
Οι δοÏυφόÏοι το 2012 είχαν χαÏτογÏαφήσει τις ανωμαλίες του βαÏÏ…Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï€ÎµÎ´Î¯Î¿Ï… του φεγγαÏιοÏ, οι οποίες εξαÏτώνται από τις διακυμάνσεις της επιφανειακής και υπόγειας γεωμοÏφολογίας.
Ο μυστηÏιώδης γεωλογικός σχηματισμός είναι κάτω από τη μεγαλÏτεÏη «θάλασσα» της Σελήνης (τον λεγόμενο «Ωκεανό των Καταιγίδων») και ήταν άγνωστος Îως τώÏα. Η ανακάλυψη σημαίνει ότι ο «Ωκεανός» δεν Ï€ÏοÎÏχεται από πτώση μεγάλου αστεÏοειδοÏÏ‚, όπως πίστευαν ως τώÏα οι επιστήμονες, αλλά από τις τεκτονικÎÏ‚ διεÏγασίες του ίδιου του φεγγαÏιοÏ.
Η τεÏάστια υπόγεια πεδιάδα πλάτους πεÏίπου 2.600 χιλιομÎÏ„Ïων πιστεÏεται ότι αποτελεί απομεινάÏι παλαιών τεκτονικών τάφÏων, που αÏγότεÏα γÎμισαν με λάβα. Είναι η Ï€Ïώτη φοÏά που ανακαλÏπτονται Ï„Îτοιοι τάφÏοι στο φεγγάÏι, ενώ Îχουν ήδη βÏεθεί στον ΆÏη και στην ΑφÏοδίτη. ΠαÏόμοια τεκτονική γεωμετÏία φαίνεται να υπάÏχει στον ΕγκÎλαδο, το παγωμÎνο φεγγάÏι του ΚÏόνου.
«Είναι εντυπωσιακό πόσο μεγάλος είναι αυτός ο υπόγειος γεωμετÏικός σχηματισμός. ΚαλÏπτει πεÏίπου το 17% της επιφάνειας της Σελήνης, μια επιφάνεια ισοδÏναμη με τη Î’. ΑμεÏική, την ΕυÏώπη και την Ασία μαζί», δήλωσε ο καθηγητής γεωφυσικής ΤζÎφÏι ΆντÏιους Χάνα της Σχολής Μεταλλειολόγων του Πανεπιστημίου του ΚολοÏάντο, επικεφαλής της εÏευνητικής ομάδας, που Îκανε τη σχετική δημοσίευση στο πεÏιοδικό «Nature», σÏμφωνα με το BBC και το «Science».
«ΠοτΠκανείς δεν πίστευε ότι θα Îβλεπε Îνα τετÏάγωνο ή Îνα παÏαλληλόγÏαμμο τόσο μεγάλο σε οποιονδήποτε πλανήτη. ΑναÏωτιÎται επίσης κανείς τι θα μποÏοÏσε να κÏÏβεται κάτω από τις επιφάνειες όλων των άλλων πλανητών του Î·Î»Î¹Î±ÎºÎ¿Ï Î¼Î±Ï‚ συστήματος», συμπλήÏωσε.
Όσον αφοÏά τον μηχανισμό που δημιοÏÏγησε τον ιδιόμοÏφο γεωλογικό σχηματισμό, σÏμφωνα με τους επιστήμονες, το Ï…Ï€Îδαφος αυτής της πεÏιοχής πεÏιÎχει πολλά φυσικά ÏαδιενεÏγά στοιχεία, όπως ουÏάνιο, θόÏιο και κάλιο, τα οποία θα θÎÏμαναν τον φλοιό του φεγγαÏιοÏ, όταν αυτό βÏισκόταν σε νεαÏή ηλικία. Όταν αÏγότεÏα ο φλοιός ψÏχθηκε, θα δημιουÏγήθηκαν ÏωγμÎÏ‚ στην επιφάνειά του, ανοίγοντας Îτσι βαθιÎÏ‚ τάφÏους. Στη Γη η ανάλογη γεωλογική διαδικασία συνήθως παÏάγει εξάγωνα σχήματα.
Η ακÏιβής ημεÏομηνία δημιουÏγίας του βυθισμÎνου παÏαλληλογÏάμμου δεν θα μποÏοÏσε να υπολογιστεί ακόμα, αλλά εκτιμάται ότι οι τάφÏοι του γÎμισαν με βασαλτική λάβα από τα τότε ενεÏγά ηφαίστεια του δοÏυφόÏου μας, Ï€Ïιν από πεÏίπου 3,5 δισεκατομμÏÏια χÏόνια.
Οι σκοÏÏοι «λεκÎδες» της λάβας πάνω στο φωτεινότεÏο φόντο της επιφάνειας του Â«Î©ÎºÎµÎ±Î½Î¿Ï Ï„Ï‰Î½ Καταιγίδων» (Oceanus Procellarum) ήταν αυτό που είχε δημιουÏγήσει Îνα πανάÏχαιο μυστήÏιο: την πεποίθηση των ανθÏώπων ότι βλÎπουν το Ï€Ïόσωπο ενός ανθÏώπου στο φεγγάÏι. Οι παλαιοί αστÏονόμοι είχαν εξάλλου εσφαλμÎνα πεÏάσει για «θάλασσες» όλες τις μεγάλες πεδιάδες του φεγγαÏιοÏ, γι' αυτό τις είχαν ονομάσει Îτσι.


































