Μικρή μετάλλαξη μετέτρεψε άκακο κουνούπι σε βαμπίρ

Ο επικίνδυνος «Αηδής ο αιγυπτιακός», ένα κουνούπι που συγγενεύει με το κουνούπι-τίγρη και έχει πλέον εξαπλωθεί και στην Ελλάδα, άρχισε να λιμπίζεται το ανθρώπινο αίμα λόγω μετάλλαξης σε ένα μεμονωμένο γονίδιο, αποκαλύπτει μελέτη του Πανεπιστημίου του Πρίνστον.

Το είδος Aedes aegypti είναι φορέας σοβαρών ασθενειών, όπως ο δάγκειος πυρετός, ο οποίος μολύνει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους το χρόνο, και ο κίτρινος πυρετός, που προκαλεί δεκάδες χιλιάδες θανάτους.

H διαλεύκανση του μηχανισμού που κάνει το αιμοδιψές τέρας να παρασιτεί σε ανθρώπους θα μπορούσε να οδηγήσει στην αντιμετώπιση αυτών των ασθενειών, επισημαίνουν οι ερευνητές στο Nature.

Η Κάρολιν ΜακΜπράιντ, επικεφαλής της μελέτης, συνέκρινε δύο υποείδη του Aedes aegypti που ζουν στην ίδια περιοχή στις ακτές της Κένυας. Το υποείδος A.aegypti aegypti ζει κοντά σε σπίτια και τρέφεται με ανθρώπινο δέρμα, ενώ το υποείδος A.aegypti formosus ζει στο δάσος και προτιμά το αίμα άλλων θηλαστικών.

Στα πρώτα εργαστηριακά πειράματα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πρώτο υποείδος προτιμά την ανθρώπινη οσμή ενώ το δεύτερο την οσμή των ινδικών χοιριδίων.

Στην επόμενη φάση συγκρίθηκαν τα γονίδια που σχετίζονται με τις κεραίες των κουνουπιών, οι οποίες λειτουργούν ως χημικοί αισθητήρες. Τα δύο υποείδη εντοπίστηκαν να διαφέρουν στα γονίδια Or4 και Or103, τα οποία κωδικοποιούν οσφρητικούς υποδοχείς στις κεραίες.

Στο «ανθρωποφάγο» υποείδος A.aegypti aegypti, ο υποδοχέας Or4 είναι ευαίσθητο στη σουλκατόνη, ένα συστατικό της ανθρώπινης οσμής το οποίο απουσιάζει από τα ινδικά χοιρίδια και παράγεται σε πολύ μικρές ποσότητες σε άλλα είδη.

Φαίνεται λοιπόν ότι η διαφοροποίηση αυτού του γονιδίου έκανε το κουνούπι να διψά για ανθρώπινο αίμα.

Η ανακάλυψη, λένε οι ερευνητές, θα μπορούσε τώρα να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων εντομοαπωθητικών.