Νέο είδος πάγου δημιουργήθηκε στο εργαστήριο

Όταν η θερμοκρασία πέφτει, τα μόρια νερού συνδέονται σταθερά με δεσμούς υδρογόνου και σχηματίζουν το κρυσταλλικό πλέγμα που ονομάζουμε πάγο. Κι όμως, δεν είναι όλοι οι πάγοι ίδιοι.

Ερευνητές στη Γερμανία και τη Γαλλία αναφέρουν στο περιοδικό Nature ότι δημιούργησαν μια νέα μορφή πάγου, τον πάγο ΧVI.

Είναι η 17η στερεά φάση του νερού που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, έπειτα από την ανακάλυψη του πάγου XV το 2009.

Οι διαφορές μορφές πάγου σχηματίζονται σε διαφορετικές συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας, και διαφέρουν αναφορικά με τη διάταξη των μορίων νερού στο κρυσταλλικό πλέγμα.

Ο πάγος XVI έχει μικρότερη πυκνότητα από όλους τους υπόλοιπους πάγους νερού, μόλις 0,81 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό.


Στον «κανονικό» πάγο, ή πάγο Ih, τα μόρια του νερού συνδέονται σε εξάγωνα (Πηγή: κοινό κτήμα)

Η δομή του πάγου XVI μοιάζει με κλουβί που θα μπορούσε να παγιδεύει άλλα μόρια στο εσωτερικό του. Τέτοιες δομές από μόρια νερού, γνωστές ως κλαθρίτες, είναι γνωστό ότι υπάρχουν στον βυθό των ωκεανών, όπου κρατούν παγιδευμένες τεράστιες ποσότητες μεθανίου.

Ο πάγος XVI μοιάζει ουσιαστικά με άδειο κλαθρίτη. Δημιουργήθηκε στο εργαστήριο από κρυστάλλωση του νερού γύρω από άτομα του ευγενούς αερίου νέου, το οποίο αργότερα απέδρασε από το κλουβί μέσα από τα ανοίγματα που αφήνουν τα μόρια νερού.

Παραμένει ωστόσο ασαφές αν η νέα μορφή πάγου υπάρχει στη φύση.

Σχεδόν όλος ο πάγος της Γης είναι πάγος Ih, στον οποίο τα μόρια νερού κρυσταλλώνονται σε εξάγωνα. Σε θερμοκρασίες κάτω από τους -200 βαθμούς Κελσίου, μετατρέπεται σε διαφορετική στερεά φάση.

Μια δεύτερη μορφή, ο πάγος Ic,υπάρχει σε παγοκρυστάλλους ψηλά στην ατμόσφαιρα, ενώ μια τρίτη μορφή, ο πάγος ΧΙ, έχει βρεθεί σε αρχαίους πάγους της Ανταρκτικής.

Βαγγέλης Πρατικάκης