ΑΡΧΙΚΗ
Το βόÏειο ημισφαίÏιο Îχει την ΔευτÎÏα τη μικÏότεÏη μÎÏα και τη μεγαλÏτεÏη νÏχτα του χÏόνου. Για πολλοÏÏ‚, το χειμεÏινό ηλιοστάσιο, το οποίο ήÏθε φÎτος στις 02.03 ÏŽÏα Ελλάδας, σηματοδοτεί τον εÏχομό του χειμώνα.
Τι είναι όμως το χειμεÏινό ηλιοστάσιο; Η απάντηση είναι πιο εÏκολα κατανοητή αν παÏακολουθήσει κανείς τη Γη στο ταξίδι της γÏÏω από τον Ήλιο.
Ο πλανήτης λαμβάνει κλίση
Οι ισημεÏίες, τα ηλιοστάσια αλλά και η ίδια η εναλλαγή των εποχών οφείλονται στο γεγονός ότι ο άξονας πεÏιστÏοφής της Γης δεν είναι ακÏιβώς κάθετος στο επίπεδο όπου κινείται ο πλανήτης, το λεγόμενο επίπεδο της εκλειπτικής, αλλά Îχει μια μικÏή κλίση, όπως στην παÏακάτω εικόνα.
Σε άλλους πλανήτες, ο άξονας σχηματίζει μεγαλÏτεÏη γωνία, όπως στην ακÏαία πεÏίπτωση του ΟυÏανοÏ, στον οποίο ο άξονας πεÏιστÏοφής είναι σχεδόν παÏάλληλος με το επίπεδο της εκλειπτικής -και δημιουÏγεί μια αλλόκοτη εναλλαγή «εποχών».
Η αξονική κλίση της Γης εν συγκÏίσει με άλλους πλανήτες (Î ÏοσαÏμογή από Wikimedia Commons)
Το σημαντικό είναι ότι άξονας πεÏιστÏοφής κοιτάει πάντα το ίδιο σημείο του ουÏανοÏ, τον λεγόμενο ουÏάνιο πόλο, ανεξάÏτητα από την εποχή και το σημείο όπου είναι ο πλανήτης στο ταξίδι του γÏÏω από τον Ήλιο. Αυτό είναι εμφανÎÏ‚ στην παÏακάτω εικόνα.
H εναλλαγή των εποχών: την άνοιξη και το καλοκαίÏι (αÏιστεÏά) ο βόÏειος γεωγÏαφικός πόλος είναι στÏαμμÎνος Ï€Ïος τον Ήλιο
Το γεγονός ότι ο Ï€Ïοσανατολισμός του άξονα είναι σταθεÏός σημαίνει ότι ότι το καλοκαίÏι και την άνοιξη ο βόÏειος πόλος του πλανήτη κοιτάζει Ï€Ïος τον Ήλιο, ενώ το φθινόπωÏο και το χειμώνα [του βοÏείου ημισφαιÏίου] ο ήλιος χάνεται από την πεÏιοχή του βόÏειου πόλου, ενώ ο νότιος πόλος λοÏζεται σε μια μόνιμη λιακάδα.
Επισήμως, το χειμεÏινό ηλιοστάσιο είναι η στιγμή κατά την οποία ο Ήλιος φτάνει στο νοτιότεÏο δυνατό σημείο του ουÏανοÏ, κάτι που συμβαίνει πάντα όταν είναι νÏχτα στο βόÏειο ημισφαίÏιο. Αυτό συνÎβη φÎτος στις 23.30 Παγκόσμια ÎÏα (ÎÏα ΓκÏίνουιτς) στις 21 ΔεκεμβÏίου, ή ξημεÏώματα της 22ας ΔεκεμβÏίου ÏŽÏα Ελλάδας.
Την ημÎÏα του ηλιοστασίου στο βόÏειο ημισφαίÏιο, ο Ήλιος διανÏει την ελάχιστη δυνατή απόσταση στον ουÏανό. Αυτό σημαίνει ότι είναι ασυνήθιστα χαμηλά το μεσημÎÏι και η σκιά που αφήνει Îνα αντικείμενο εκείνη την ÏŽÏα είναι η μεγαλÏτεÏη δυνατή.
Την ημÎÏα του ηλιοστασίου ο Ήλιος ακολουθεί το μικÏότεÏο δυνατό τόξο στον ουÏανό (NASA)
Αυτό ισχÏει για όλο το βόÏειο ημισφαίÏιο μÎχÏι τον ΤÏοπικό του ΑιγόκεÏω, μια νοητή γÏαμμή 23,5 μοίÏες πάνω από τον ισημεÏινό. Στον ΤÏοπικό του ΑιγόκεÏω, ο Ήλιος φτάνει ακÏιβώς στην κοÏυφή του ουÏÎ±Î½Î¿Ï Ï„Î¿ μεσημÎÏι μετά το ηλιοστάσιο.
ΑÏγό ξημÎÏωμα
Δεν χÏειάζεται να είναι κανείς αστÏονόμος για να παÏατηÏήσει ότι αυτÎÏ‚ τις ημÎÏες ο Ήλιος δÏει νωÏίς και ανατÎλλει αÏγά.
ΠεÏιÎÏγως, η νωÏίτεÏη δÏση και η πιο αÏγοποÏημÎνη ανατολή δεν ÎÏχονται την ημÎÏα του ηλιοστασίου, αλλά οÏισμÎνες μÎÏες πιο νωÏίς.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ÏŽÏα που ακολουθοÏμε δεν συμπίπτει απόλυτα με τη λεγόμενη ηλιακή ÏŽÏα. Το λεγόμενο «πÏαγματικό ηλιακό μεσημÎÏι», δηλαδή η στιγμή που ο Ήλιος φτάνει στο ψηλότεÏο σημείο του στον ουÏανό, ÎÏχεται πιο νωÏίς από τις 12.00 μÎχÏι πεÏίπου τα μÎσα ΔεκεμβÏίου, ενώ την ημÎÏα του ηλιοστάσιου ÎÏχεται λίγο πιο αÏγά.
Και το γεγονός ότι το Ï€Ïαγματικό ηλιακό μεσημÎÏι ÎÏχεται όλο και αÏγότεÏα με την πάÏοδο των ημεÏών σημαίνει ότι το ίδιο συμβαίνει με την ÏŽÏα της δÏσης και της ανατολής.
Ο κÏÏιος παÏάγοντας για αυτή την απόκλιση είναι η κλίση του άξονα πεÏιστÏοφής. Ένας δεÏτεÏος λόγος είναι ότι η Ï„Ïοχιά της Γης δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική, και ο πλανήτης κινείται ταχÏτεÏα όταν είναι πιο κοντά στον Ήλιο, κάτι που συμβαίνει στις αÏχÎÏ‚ ΙανουαÏίου.
Όλα αυτά βÎβαια ισχÏουν για το βόÏειο ημισφαίÏιο, Î±Ï†Î¿Ï Ï„Î¿ νότιο ημισφαίÏιο υποδÎχεται την ίδια μÎÏα το θεÏινό ηλιοστάσιο. Η μÎÏα Îχει τη μÎγιστη διάÏκεια και ο Ήλιος ακολουθεί το μεγαλÏτεÏο δυνατό τόξο , φτάνει δηλαδή πιο ψηλά στον ουÏανό τα μεσημÎÏια.
Αυτό σημαίνει ότι το ηλιοστάσιο του ΔεκεμβÏίου σηματοδοτεί τον εÏχομό του καλοκαιÏÎ¹Î¿Ï ÏƒÏ„Î¿ νότιο ημισφαίÏιο. Όμως και το βόÏειο Îχει λόγο να χαίÏεται, Î±Ï†Î¿Ï Î±Ï€ÏŒ την ΤÏίτη οι μÎÏες θα γίνονται όλο και μεγαλÏτεÏες.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
Τι είναι όμως το χειμεÏινό ηλιοστάσιο; Η απάντηση είναι πιο εÏκολα κατανοητή αν παÏακολουθήσει κανείς τη Γη στο ταξίδι της γÏÏω από τον Ήλιο.
Ο πλανήτης λαμβάνει κλίση
Οι ισημεÏίες, τα ηλιοστάσια αλλά και η ίδια η εναλλαγή των εποχών οφείλονται στο γεγονός ότι ο άξονας πεÏιστÏοφής της Γης δεν είναι ακÏιβώς κάθετος στο επίπεδο όπου κινείται ο πλανήτης, το λεγόμενο επίπεδο της εκλειπτικής, αλλά Îχει μια μικÏή κλίση, όπως στην παÏακάτω εικόνα.
Σε άλλους πλανήτες, ο άξονας σχηματίζει μεγαλÏτεÏη γωνία, όπως στην ακÏαία πεÏίπτωση του ΟυÏανοÏ, στον οποίο ο άξονας πεÏιστÏοφής είναι σχεδόν παÏάλληλος με το επίπεδο της εκλειπτικής -και δημιουÏγεί μια αλλόκοτη εναλλαγή «εποχών».
Η αξονική κλίση της Γης εν συγκÏίσει με άλλους πλανήτες (Î ÏοσαÏμογή από Wikimedia Commons)
Το σημαντικό είναι ότι άξονας πεÏιστÏοφής κοιτάει πάντα το ίδιο σημείο του ουÏανοÏ, τον λεγόμενο ουÏάνιο πόλο, ανεξάÏτητα από την εποχή και το σημείο όπου είναι ο πλανήτης στο ταξίδι του γÏÏω από τον Ήλιο. Αυτό είναι εμφανÎÏ‚ στην παÏακάτω εικόνα.
H εναλλαγή των εποχών: την άνοιξη και το καλοκαίÏι (αÏιστεÏά) ο βόÏειος γεωγÏαφικός πόλος είναι στÏαμμÎνος Ï€Ïος τον Ήλιο
Το γεγονός ότι ο Ï€Ïοσανατολισμός του άξονα είναι σταθεÏός σημαίνει ότι ότι το καλοκαίÏι και την άνοιξη ο βόÏειος πόλος του πλανήτη κοιτάζει Ï€Ïος τον Ήλιο, ενώ το φθινόπωÏο και το χειμώνα [του βοÏείου ημισφαιÏίου] ο ήλιος χάνεται από την πεÏιοχή του βόÏειου πόλου, ενώ ο νότιος πόλος λοÏζεται σε μια μόνιμη λιακάδα.
Επισήμως, το χειμεÏινό ηλιοστάσιο είναι η στιγμή κατά την οποία ο Ήλιος φτάνει στο νοτιότεÏο δυνατό σημείο του ουÏανοÏ, κάτι που συμβαίνει πάντα όταν είναι νÏχτα στο βόÏειο ημισφαίÏιο. Αυτό συνÎβη φÎτος στις 23.30 Παγκόσμια ÎÏα (ÎÏα ΓκÏίνουιτς) στις 21 ΔεκεμβÏίου, ή ξημεÏώματα της 22ας ΔεκεμβÏίου ÏŽÏα Ελλάδας.
Την ημÎÏα του ηλιοστασίου στο βόÏειο ημισφαίÏιο, ο Ήλιος διανÏει την ελάχιστη δυνατή απόσταση στον ουÏανό. Αυτό σημαίνει ότι είναι ασυνήθιστα χαμηλά το μεσημÎÏι και η σκιά που αφήνει Îνα αντικείμενο εκείνη την ÏŽÏα είναι η μεγαλÏτεÏη δυνατή.
Την ημÎÏα του ηλιοστασίου ο Ήλιος ακολουθεί το μικÏότεÏο δυνατό τόξο στον ουÏανό (NASA)
Αυτό ισχÏει για όλο το βόÏειο ημισφαίÏιο μÎχÏι τον ΤÏοπικό του ΑιγόκεÏω, μια νοητή γÏαμμή 23,5 μοίÏες πάνω από τον ισημεÏινό. Στον ΤÏοπικό του ΑιγόκεÏω, ο Ήλιος φτάνει ακÏιβώς στην κοÏυφή του ουÏÎ±Î½Î¿Ï Ï„Î¿ μεσημÎÏι μετά το ηλιοστάσιο.
ΑÏγό ξημÎÏωμα
Δεν χÏειάζεται να είναι κανείς αστÏονόμος για να παÏατηÏήσει ότι αυτÎÏ‚ τις ημÎÏες ο Ήλιος δÏει νωÏίς και ανατÎλλει αÏγά.
ΠεÏιÎÏγως, η νωÏίτεÏη δÏση και η πιο αÏγοποÏημÎνη ανατολή δεν ÎÏχονται την ημÎÏα του ηλιοστασίου, αλλά οÏισμÎνες μÎÏες πιο νωÏίς.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ÏŽÏα που ακολουθοÏμε δεν συμπίπτει απόλυτα με τη λεγόμενη ηλιακή ÏŽÏα. Το λεγόμενο «πÏαγματικό ηλιακό μεσημÎÏι», δηλαδή η στιγμή που ο Ήλιος φτάνει στο ψηλότεÏο σημείο του στον ουÏανό, ÎÏχεται πιο νωÏίς από τις 12.00 μÎχÏι πεÏίπου τα μÎσα ΔεκεμβÏίου, ενώ την ημÎÏα του ηλιοστάσιου ÎÏχεται λίγο πιο αÏγά.
Και το γεγονός ότι το Ï€Ïαγματικό ηλιακό μεσημÎÏι ÎÏχεται όλο και αÏγότεÏα με την πάÏοδο των ημεÏών σημαίνει ότι το ίδιο συμβαίνει με την ÏŽÏα της δÏσης και της ανατολής.
Ο κÏÏιος παÏάγοντας για αυτή την απόκλιση είναι η κλίση του άξονα πεÏιστÏοφής. Ένας δεÏτεÏος λόγος είναι ότι η Ï„Ïοχιά της Γης δεν είναι κυκλική αλλά ελλειπτική, και ο πλανήτης κινείται ταχÏτεÏα όταν είναι πιο κοντά στον Ήλιο, κάτι που συμβαίνει στις αÏχÎÏ‚ ΙανουαÏίου.
Όλα αυτά βÎβαια ισχÏουν για το βόÏειο ημισφαίÏιο, Î±Ï†Î¿Ï Ï„Î¿ νότιο ημισφαίÏιο υποδÎχεται την ίδια μÎÏα το θεÏινό ηλιοστάσιο. Η μÎÏα Îχει τη μÎγιστη διάÏκεια και ο Ήλιος ακολουθεί το μεγαλÏτεÏο δυνατό τόξο , φτάνει δηλαδή πιο ψηλά στον ουÏανό τα μεσημÎÏια.
Αυτό σημαίνει ότι το ηλιοστάσιο του ΔεκεμβÏίου σηματοδοτεί τον εÏχομό του καλοκαιÏÎ¹Î¿Ï ÏƒÏ„Î¿ νότιο ημισφαίÏιο. Όμως και το βόÏειο Îχει λόγο να χαίÏεται, Î±Ï†Î¿Ï Î±Ï€ÏŒ την ΤÏίτη οι μÎÏες θα γίνονται όλο και μεγαλÏτεÏες.
ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου: Δείτε πώς κατασκευάστηκε η μεγαλύτερη καλωδιωτή γέφυρα του κόσμου
Ειδήσεις
Copyright 2010-2026 © pentelikonews.gr