ΑΡΧΙΚΗ
ΧάÏη σε Îνα γιγάντιο σμήνος γαλαξιών, του οποίου η βαÏÏτητα εκτÏÎπει τις ακτίνες φωτός και λειτουÏγεί Îτσι σαν κοσμικός μεγεθυντικός φακός, το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble κατÎγÏαψε για Ï€Ïώτη φοÏά πολλαπλÎÏ‚ εικόνες της ίδιας αστÏικής ÎκÏηξης.
Το εντυπωσιακό φαινόμενο του «βαÏÏ…Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï†Î±ÎºÎ¿Ï» είχε Ï€Ïοβλεφθεί από τον Αϊνστάιν στο πλαίσιο της Γενικής Σχετικότητας: η βαÏÏτητα παÏαμοÏφώνει το χώÏο Îτσι ώστε οι ακτίνες φωτός να ακολουθοÏν καμπÏλη ποÏεία.
Η τετÏαπλή εικόνα του σουπεÏνόβα, το οποίο εξεÏÏάγη Ï€Ïιν από 9 δισεκατομμÏÏια χÏόνια, είναι αποτÎλεσμα μιας σπάνιας κοσμικής ευθυγÏάμμισης: ακÏιβώς ανάμεσα στον υπεÏκαινοφανή αστÎÏα και τον φακό του Hubble Îτυχε να είναι Îνα μεγάλο γαλαξιακό σμήνος, μια ομάδα χιλιάδων γαλαξιών. Το ισχυÏÏŒ βαÏυτικό πεδίο του σμήνους λειτοÏÏγησε ως φακός και ανάγκασε το φως του σουπεÏνόβα να ακολουθήσει Ï„ÎσσεÏις διαφοÏετικÎÏ‚ διαδÏομÎÏ‚ μÎχÏι να φτάσει στο τηλεσκόπιο.
Οι Ï„ÎσσεÏις εικόνες εμφανίζονται στην πεÏιφÎÏεια του Î³Î±Î»Î±Î¾Î¹Î±ÎºÎ¿Ï ÏƒÎ¼Î®Î½Î¿Ï…Ï‚ σε μια διάταξη που ονομάζεται «σταυÏός του Αϊνστάιν». Τα μεγεθυμÎνα είδωλα δείχνουν το σουπεÏνόβα 20 φοÏÎÏ‚ πιο λαμπÏÏŒ από ÏŒ,τι θα φαινόταν χωÏίς το βαÏυτικό φακό.
Το σημαντικό είναι ότι τα Ï„ÎσσεÏα είδωλα δεν Îκαναν την εμφάνισή τους ταυτόχÏονα αλλά με διαφοÏά μεÏικών ημεÏών ή εβδομάδων το Îνα από το άλλο, καθώς οι διαφοÏετικÎÏ‚ διαδÏομÎÏ‚ που ακολοÏθησε το φως Îχουν διαφοÏετικό μήκος, και τα φωτόνια χÏειάστηκαν διαφοÏετικοÏÏ‚ χÏόνους για να τις διανÏσουν.
ΠαÏουσιάζοντας τις εντυπωσιακÎÏ‚ εικόνες στο πεÏιοδικό Science, οι εÏευνητÎÏ‚ επισημαίνουν ότι η μÎÏ„Ïηση της χÏονικής διαφοÏάς στην εμφάνιση των επιμÎÏους εικόνων από βαÏυτικοÏÏ‚ φακοÏÏ‚ θα επÎÏ„Ïεπε την ακÏιβή μÎÏ„Ïηση της μάζας του σώματος που λειτοÏÏγησε ως φακός.
Ακόμα, η χÏονική διαφοÏά θα μποÏοÏσε να επιτÏÎψει στους αστÏονόμους να μετÏοÏν με ακÏίβεια την απόσταση μÎχÏι το αντικείμενο που μεγεθÏνεται, με σκοπό να υπολογίσουν με μεγαλÏτεÏη ακÏίβεια το Ïυθμό διαστολής του ΣÏμπαντος.
Το σουπεÏνόβα της μελÎτης ονομάζεται Refsdael Ï€Ïος τιμήν του νοÏÎ²Î·Î³Î¿Ï Î±ÏƒÏ„Ïονόμου Î£Î³Î¹Î¿Ï…Ï Î¡Îφστνταελ, ο οποίος Ï€Ïότεινε την ιδÎα της μÎÏ„Ïησης αποστάσεων με τη βοήθεια βαÏυτικών φακών το 1964.
ΕπιμÎλεια: ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
Το εντυπωσιακό φαινόμενο του «βαÏÏ…Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Ï†Î±ÎºÎ¿Ï» είχε Ï€Ïοβλεφθεί από τον Αϊνστάιν στο πλαίσιο της Γενικής Σχετικότητας: η βαÏÏτητα παÏαμοÏφώνει το χώÏο Îτσι ώστε οι ακτίνες φωτός να ακολουθοÏν καμπÏλη ποÏεία.
Η τετÏαπλή εικόνα του σουπεÏνόβα, το οποίο εξεÏÏάγη Ï€Ïιν από 9 δισεκατομμÏÏια χÏόνια, είναι αποτÎλεσμα μιας σπάνιας κοσμικής ευθυγÏάμμισης: ακÏιβώς ανάμεσα στον υπεÏκαινοφανή αστÎÏα και τον φακό του Hubble Îτυχε να είναι Îνα μεγάλο γαλαξιακό σμήνος, μια ομάδα χιλιάδων γαλαξιών. Το ισχυÏÏŒ βαÏυτικό πεδίο του σμήνους λειτοÏÏγησε ως φακός και ανάγκασε το φως του σουπεÏνόβα να ακολουθήσει Ï„ÎσσεÏις διαφοÏετικÎÏ‚ διαδÏομÎÏ‚ μÎχÏι να φτάσει στο τηλεσκόπιο.
Οι Ï„ÎσσεÏις εικόνες εμφανίζονται στην πεÏιφÎÏεια του Î³Î±Î»Î±Î¾Î¹Î±ÎºÎ¿Ï ÏƒÎ¼Î®Î½Î¿Ï…Ï‚ σε μια διάταξη που ονομάζεται «σταυÏός του Αϊνστάιν». Τα μεγεθυμÎνα είδωλα δείχνουν το σουπεÏνόβα 20 φοÏÎÏ‚ πιο λαμπÏÏŒ από ÏŒ,τι θα φαινόταν χωÏίς το βαÏυτικό φακό.
Το σημαντικό είναι ότι τα Ï„ÎσσεÏα είδωλα δεν Îκαναν την εμφάνισή τους ταυτόχÏονα αλλά με διαφοÏά μεÏικών ημεÏών ή εβδομάδων το Îνα από το άλλο, καθώς οι διαφοÏετικÎÏ‚ διαδÏομÎÏ‚ που ακολοÏθησε το φως Îχουν διαφοÏετικό μήκος, και τα φωτόνια χÏειάστηκαν διαφοÏετικοÏÏ‚ χÏόνους για να τις διανÏσουν.
ΠαÏουσιάζοντας τις εντυπωσιακÎÏ‚ εικόνες στο πεÏιοδικό Science, οι εÏευνητÎÏ‚ επισημαίνουν ότι η μÎÏ„Ïηση της χÏονικής διαφοÏάς στην εμφάνιση των επιμÎÏους εικόνων από βαÏυτικοÏÏ‚ φακοÏÏ‚ θα επÎÏ„Ïεπε την ακÏιβή μÎÏ„Ïηση της μάζας του σώματος που λειτοÏÏγησε ως φακός.
Ακόμα, η χÏονική διαφοÏά θα μποÏοÏσε να επιτÏÎψει στους αστÏονόμους να μετÏοÏν με ακÏίβεια την απόσταση μÎχÏι το αντικείμενο που μεγεθÏνεται, με σκοπό να υπολογίσουν με μεγαλÏτεÏη ακÏίβεια το Ïυθμό διαστολής του ΣÏμπαντος.
Το σουπεÏνόβα της μελÎτης ονομάζεται Refsdael Ï€Ïος τιμήν του νοÏÎ²Î·Î³Î¿Ï Î±ÏƒÏ„Ïονόμου Î£Î³Î¹Î¿Ï…Ï Î¡Îφστνταελ, ο οποίος Ï€Ïότεινε την ιδÎα της μÎÏ„Ïησης αποστάσεων με τη βοήθεια βαÏυτικών φακών το 1964.
ΕπιμÎλεια: ΒαγγÎλης Î Ïατικάκης
Γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου: Δείτε πώς κατασκευάστηκε η μεγαλύτερη καλωδιωτή γέφυρα του κόσμου
Ειδήσεις
Copyright 2010-2026 © pentelikonews.gr