Νέα κατηγορία φαρμάκων «επιβραδύνει θεαματικά» τη γήρανση

Φάρμακα που σπρώχνουν στην αυτοκτονία τα γερασμένα κύτταρα του οργανισμού οδήγησαν σε «θεαματική» επιβράδυνση της γήρανσης σε ποντίκια, αναφέρουν ερευνητές της Mayo Clinic και άλλων ερευνητικών ιδρυμάτων.

Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα του πειράματος δείχνουν ότι «ίσως μια μέρα γίνει εφικτό το να επιβραδύνουμε, να προλαμβάνουμε, να μετριάζουμε, ή ακόμα και να αντιστρέφουμε πολλαπλές χρόνιες παθήσεις, αντί για μία κάθε φορά» δηλώνει ο Τζέιμς Κέρκλαντ, ερευνητής της διάσημης κλινικής και επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Aging Cell.

Τα κύτταρα που έχουν ολοκληρώσει το μέγιστο αριθμό διαιρέσεων συσσωρεύονται στον οργανισμό με την πάροδο του χρόνου και πιστεύεται ότι επιταχύνουν τις διαδικασίες της γήρανσης. Η έρευνα διαπιστώνει ότι, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση του καρκίνου, τα γερασμένα αυτά κύτταρα εκφράζουν γονίδια που τους επιτρέπουν να αντιστέκονται στη διαδικασία προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου, γνωστή ως απόπτωση.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι η εισαγωγή ενός γονιδίου που αναγκάζει τα γερασμένα κύτταρα να αυτοκτονήσουν αυξάνει τη διάρκεια υγιούς ζωής στα ποντίκια. Ωστόσο η μέθοδος αυτή δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί στον άνθρωπο, κυρίως για λόγους ηθικής, οπότε η ερευνητική ομάδα αναζήτησε φάρμακα που θα προσέφεραν τα ίδια οφέλη.

Και όπως φαίνεται, τα βρήκαν. Το πρώτο από τα φάρμακα που χρησιμοποίησαν ήταν το αντικαρκινικό φάρμακο ντασατινίμπη (dasatinib), ενώ η δεύτερη ουσία είναι η κερκετίνη ή βαλανοκετόνη, μια φυσική ουσία με αντιισταμινική και αντιφλεγμονώδη δράση.

Εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν ότι η ντασατινίμπη στοχεύει επιλεκτικά τα γερασμένα πρόδρομα κύτταρα του λιπώδους ιστού, ενώ η βαλανοκετόνη τα γερασμένα κύτταρα του ενδοθηλίου και τα βλαστικά κύτταρα του μυελού των οστών.

Σε συνδυασμό, τα δύο φάρμακα προσέφεραν τη μεγαλύτερη παράταση της υγιούς ζωής σε ποντίκια που γερνούν ταχύτερα από το κανονικό λόγω εσκεμμένης ακτινοβόλησης.

Μία μόνο δόση ήταν αρκετή για να βελτιώσει την καρδιαγγειακή λειτουργία και την αντοχή στην άσκηση, ενώ παράλληλα περιόρισε την οστεοπόρωση και τη γεροντική αδυναμία, αναφέρουν οι ερευνητές. Τα οφέλη διήρκεσαν τουλάχιστον επτά μήνες, ενώ η επαναλαμβανόμενη χορήγηση του κοκτέιλ έδειξε να επιβραδύνει ακόμα περισσότερο τη γήρανση.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες προτού εφαρμοστεί στον άνθρωπο αυτή η αντιγηραντική θεραπεία. Επισημαίνουν ακόμα ότι και τα δύο φάρμακα ενδέχεται να έχουν παρενέργειες.

Δεδομένου όμως ότι ακόμα και μία μόνο δόση φαίνεται να προσφέρει αποτέλεσμα, τα ευρήματα της μελέτης θα μπορούσαν ενδεχομένως να αξιοποιηθούν στην καταπολέμηση μιας ποικιλίας ασθενειών που σχετίζονται με το γήρας.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης