Αγία Σοφία και Παναγία Χαλκέων, εκθέματα ενός υπαίθριου βυζαντινού μουσείου

Ακμαίο αστικό κέντρο ήδη από τους Ιστορικούς Χρόνους, χάρη στην κεντρική γεωγραφική και εμπορική θέση της, η Θεσσαλονίκη γνώρισε πολλές διακυμάνσεις, μεγάλες δόξες αλλά και περιπέτειες, στη μακραίωνη διαδρομή της.

Καρπός δημιουργικών ωσμώσεων, ποικίλων καλλιτεχνικών ρευμάτων και τάσεων, η πολυσύνθετη φυσιογνωμία της πόλης, η πνευματική και πολιτιστική ζωή της, η ιδιαίτερη ατμόσφαιρά της διαμορφώθηκε προπάντων κατά τους Βυζαντινούς Χρόνους, όταν η Θεσσαλονίκη ήταν η Συμβασιλεύουσα, η δεύτερη τη τάξει πόλη έπειτα από την Κωνσταντινούπολη.

Δύο από τα πολυάριθμα λαμπρά βυζαντινά μνημεία της Θεσσαλονίκης θα μας απασχολήσουν στο παρόν άρθρο, οι εκκλησίες της Αγίας Σοφίας και της Παναγίας Χαλκέων.

Ο ναός της Του Θεού Σοφίας, ένα από τα σημαντικότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της χώρας μας, είναι στο κέντρο της πόλης, στη συμβολή των οδών Αγίας Σοφίας και Ερμού.

Όπως προκύπτει από τα αρχαιολογικά δεδομένα, η εκκλησία οικοδομήθηκε στα τέλη του 7ου/αρχές του 8ου αιώνα στη θέση που κατείχε μεγάλη πεντάκλιτη βασιλική του 5ου αιώνα. Εν τω μεταξύ, η παλαιότερη γραπτή αναφορά στο ναό τοποθετείται στα τέλη του 8ου αιώνα.

Ορθογώνιο κτίσμα με κεντρικό σταυρόσχημο πυρήνα, τρούλο, περίστωο και τριμερές ιερό, η εκκλησία της Αγίας Σοφίας εξελίχθηκε σε πυρήνα ενός ευρύτερου κτιριακού συγκροτήματος διοικητικού και λατρευτικού χαρακτήρα. Αποτέλεσε την ορθόδοξη επισκοπική έδρα της Θεσσαλονίκης, αλλά και καθεδρικό ναό των Λατίνων επί Λατινοκρατίας (1204-1224). Επί οθωμανικής κυριαρχίας, το 1524, ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί, ενώ την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα (1907-1909) δέχθηκε αναστηλωτικές επεμβάσεις, καθώς είχε υποστεί καταστροφές από πυρκαγιά στα τέλη του 19ου αιώνα (1890).

Ο ψηφιδωτός διάκοσμος του ναού ανήκει σε τρεις διαφορετικές περιόδους. Στα χρόνια της Εικονομαχίας (780-788) ανάγεται ο ανεικονικός διάκοσμος της καμάρας του ιερού βήματος με τους σταυρούς και τα φύλλα σε επάλληλα τετράγωνα, καθώς και ο μεγάλος...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:

Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook

Στο Twitter: Follow