Νίκος Καζαντζάκης: Πάθος γραφής και πάθος ζωής

Δεν υπάρχει έλληνας συγγραφέας που να αγαπήθηκε τόσο πολύ σ’ όλον τον κόσμο και να πολεμήθηκε τόσο άγρια στη χώρα του, όπως ο Νίκος Καζαντζάκης. Εξήντα χρόνια μετά τον θάνατό του εξακολουθεί να είναι πασίγνωστος, να διαβάζεται και να θαυμάζεται, από την Κίνα ως την Αμερική.

Εννιά φορές προτάθηκε για το βραβείο νόμπελ, όμως οι σκοταδιστικοί κύκλοι της Αθήνας, πρωτοστατούντος του Σπύρου Μελά, έκαναν ό,τι μπορούσαν ώστε να στερηθεί τη μεγάλη τιμή. Η εκκλησία της Ελλάδος τον αφόρισε αλλά ο αφορισμός δεν επικυρώθηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα.

Όπως σημειώνει «Το Βήμα», το Βατικανό συμπεριέλαβε το μυθιστόρημά του Ο τελευταίος πειρασμός στον Κατάλογο απαγορευμένων βιβλίων (Index librorum prohibitorum), «τιμή» που κανένας άλλος έλληνας συγγραφέας δεν αξιώθηκε.

Οι θαυμαστές του είναι αμέτρητοι. Στη μακρινή Κορέα μάλιστα υπάρχει ακόμα και ένας εξαιρετικά δραστήριος Όμιλος Φίλων του Νίκου Καζαντζάκη.

Πού οφείλεται αυτή η τεράστια φήμη; Και κυρίως: η απίστευτη αντοχή ενός έργου το οποίο εξήντα χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, εξακολουθεί να διαβάζεται με πάθος – και όχι μόνον στη γλώσσα του;

Ο Καζαντζάκης επέτυχε να εφαρμόσει στη λογοτεχνία μια από τις βασικές αρχές της οικονομίας: να σκέπτεσαι σε παγκόσμιο επίπεδο και να ενεργείς επιτοπίως. Για να επιτύχεις αυτόν τον δύσκολο συνδυασμό είναι αναγκαίο το πάθος της γραφής να καταστεί πάθος της ζωής σου.

Αυτό το πάθος της γραφής (το οποίο έπαιρνε σχεδόν μεταφυσικές διαστάσεις) κυριαρχεί σε ό,τι έγραψε ο Καζαντζάκης, που δεν υπήρχε είδος της λογοτεχνίας όπου να μη δοκίμασε τις δυνάμεις του. Κι είναι κυρίαρχο ακόμα και στα πιο προσωπικά του κείμενα, δηλαδή τις επιστολές του, όπου ο άνθρωπος και ο συγγραφέας Καζαντζάκης ταυτίζονται.

Είναι εμφανέστατο στα Τετρακόσια γράμματα του Νίκου Καζαντζάκη στον Παντελή Πρεβελάκη, που κυκλοφόρησαν πριν από χρόνια. Ο απαράμιλλος αφηγητής Καζαντζάκης ήταν και δεινός επιστολ...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr