Πολιτικά ρίσκα και ευκαιρίες στη Γαλλία ενόψει των προεδρικών του 2027

Οι λεηλασίες και οι εκτεταμένες ταραχές που τάραξαν τη Γαλλία το Σαββατοκύριακο φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τη δημόσια ασφάλεια και θέτουν νέες προκλήσεις στους διεκδικητές της προεδρίας. Ο πρώτος γύρος των εκλογών του 2027 έχει οριστεί για τις 18 Απριλίου και η κρίση μπορεί να επηρεάσει τις στρατηγικές της Μαρίν Λεπέν, του Ζαν-Λικ Μελανσόν, του Εντουάρ Φιλίπ και του Ραφαέλ Γκλουκσμάν. Ταυτόχρονα αυξάνει την πίεση στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και στην κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί.

Σύμφωνα με το Politico, η αναταραχή ανοίγει πολιτικές ευκαιρίες, αλλά και σοβαρούς κινδύνους πριν από τις εκλογές. Η Μαρίν Λεπέν προσπαθεί να παρουσιαστεί ως υποψήφια του νόμου και της τάξης και ως εναλλακτική απέναντι στον Μακρόν. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, από την πλευρά του, δυσκολεύεται να στηρίξει τις κινητοποιήσεις χωρίς να συνδεθεί με τη βία, ενώ πολιτικοί αντίπαλοί του τον κατηγορούν ότι συνέβαλε στην κλιμάκωση της έντασης.

Για τον Εντουάρ Φιλίπ η κρίση δίνει την ευκαιρία να αποστασιοποιηθεί από τον πρώην πολιτικό του προϊστάμενο και να δυναμώσει την προεκλογική του παρουσία. Ο πρώην πρωθυπουργός επέκρινε δημόσια τον Μακρόν, λέγοντας ότι έπρεπε να είχαν ανακοινωθεί συγκεκριμένες αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης.

Από τις μαθητικές διαμαρτυρίες στις εκτεταμένες ταραχές

Οι ταραχές της 17ης Οκτωβρίου ήρθαν έπειτα από εβδομάδες μαθητικών κινητοποιήσεων και διαμαρτυριών για την ακρίβεια και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών. Εξελίχθηκαν σε ευρείας κλίμακας επεισόδια, με συγκρούσεις, πυρπολήσεις και λεηλασίες.

Στις διαδηλώσεις σε όλη τη Γαλλία πήραν μέρος περίπου 550.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τις αρχές. Οι διοργανωτές έκαναν λόγο για 800.000, όπως μετέδωσε η Le Monde. Τη Δευτέρα οι συλλήψεις έφταναν τις 2.500, κατά το Reuters, και σχεδόν 1.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας είχαν τραυματιστεί, σύμφωνα με το AFP. Οι ζημιές στις εμπορικές επιχειρήσεις υπολογίστηκαν σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και περισσότερα από 3.000 καταστήματα είχαν πληγεί.

Μαρίν Λεπέν και το διακύβευμα της δημόσιας ασφάλειας

Η Μαρίν Λεπέν επιδιώκει να αντλήσει πολιτικό όφελος από τις ταραχές, τονίζοντας την ανάγκη να αποκατασταθεί η τάξη. «Η αναταραχή αυτή ευνοεί την ακροδεξιά», δήλωσε η κεντροδεξιά ευρωβουλευτής Ναταλί Λουαζό και πρόσθεσε ότι τα στελέχη της «περιφέρονται γύρω από τη βία σαν όρνια».

Την Κυριακή η Λεπέν απηύθυνε συγκρατημένο μήνυμα στους Γάλλους και πρόβαλε το όραμά της για «μια ήρεμη Γαλλία». Ο πρόεδρος της Εθνικής Συσπείρωσης, Ζορντάν Μπαρντελά, επέλεξε πιο επιθετικό τόνο και παρουσίασε το κόμμα του ως τη μόνη πολιτική δύναμη ικανή να αποκαταστήσει την τάξη. Σε συνέντευξη Τύπου στο Παρίσι δήλωσε ότι «οι ταραξίες σύντομα θα εισβάλλουν στα σπίτια των πολιτών» και ότι «οι αρχές καταρρέουν».

Η παρατεταμένη αναταραχή μπορεί όμως να γυρίσει και εναντίον της Εθνικής Συσπείρωσης. Κάποιοι ψηφοφόροι βλέπουν τη Λεπέν ως διχαστική πολιτική προσωπικότητα και θεωρούν ότι μια νίκη της θα μπορούσε να οξύνει τις κοινωνικές αντιθέσεις που έφεραν στην επιφάνεια οι ταραχές. Η κρίση μπορεί επίσης να ενισχύσει τη στροφή προς πιο παραδοσιακές πολιτικές επιλογές, αντί να ωφελήσει μόνο τις αντισυστημικές δυνάμεις.

Ζαν-Λικ Μελανσόν σε θέση άμυνας

Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη των διαδηλωτών και την απόσταση από τη βία. Το κόμμα του, η Ανυπότακτη Γαλλία, είχε ταχθεί υπέρ των μαθητικών κινητοποιήσεων πριν ξεσπάσουν οι ταραχές. Στελέχη της ριζοσπαστικής Αριστεράς είχαν πρωταγωνιστήσει στις διαμαρτυρίες, καταγγέλλοντας την αστυνομική βία και δηλώνοντας τη στήριξή τους στους διαδηλωτές.

Τα βίαια επεισόδια απειλούν όμως να περιθωριοποιήσουν πολιτικά τη ριζοσπαστική Αριστερά. Η κυβέρνηση και οι πολιτικοί αντίπαλοι του Μελανσόν την κατηγορούν ότι συνέβαλε στην όξυνση της αναταραχής. «Προσπάθησαν να επιδεινώσουν την κατάσταση», δήλωσε η Ναταλί Λουαζό. Τη Δευτέρα ο Μελανσόν αντέστρεψε τις κατηγορίες και υποστήριξε ότι ο πρωθυπουργός τροφοδοτεί την «αταξία» με τις δηλώσεις του για απόπειρα ακροαριστερών ομάδων να διαταράξουν τις εκλογές.

Δημοσκόπηση της Cluster 17 κατατάσσει τον Μελανσόν ανάμεσα στους πολιτικούς που οι Γάλλοι ψηφοφόροι απορρίπτουν συχνότερα. Η κρίση προσθέτει πίεση στον επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας, που διεκδικεί απέναντι στον κεντροαριστερό ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλουκσμάν την πολιτική ηγεσία της Αριστεράς.

Εντουάρ Φιλίπ και η αναζήτηση νέας πολιτικής δυναμικής

Ο Εντουάρ Φιλίπ, πρώτος πρωθυπουργός του Εμανουέλ Μακρόν και προβαλλόμενος υποψήφιος της κεντροδεξιάς για την προεδρία, αντιμετωπίζει τις πολιτικές συνέπειες των ταραχών. Καλείται να πάρει αποστάσεις από τον πρώην πολιτικό του προϊστάμενο, που δέχεται κριτική για την ανεπαρκή αντίδρασή του στην κρίση.

Οι κινητοποιήσεις μπορεί ταυτόχρονα να δώσουν στον Φιλίπ την ευκαιρία να δείξει αποφασιστικότητα και να απαντήσει στην κριτική ότι η προεκλογική του εκστρατεία δεν έχει ενέργεια και δυναμισμό. Θεωρείται ο κεντρώος υποψήφιος με τις καλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσει την ακροδεξιά. Τα δημοσκοπικά του ποσοστά μένουν όμως στάσιμα τους τελευταίους μήνες και δυσκολεύεται να ξεχωρίσει μέσα στον προεκλογικό θόρυβο.

Ισως μια ρήξη με τον Μακρόν να είναι αυτό που απαιτείται. Μετά το τηλεοπτικό διάγγελμα του προέδρου την Κυριακή, στο οποίο δεν ανακοινώθηκαν συγκεκριμένα μέτρα, ο Φιλίπ τον επέκρινε έντονα. «Θα προτιμούσα να είχαν ληφθεί… αποφάσεις και πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης», έγραψε σε ανάρτησή του. «Αυτή η χώρα χρειάζεται κάποιον που να έχει τον έλεγχο».

Για να έχει όμως ουσιαστικό πολιτικό αντίκτυπο, ο πρώην πρωθυπουργός θα πρέπει να καταθέσει πιο συγκεκριμένες προτάσεις και να αναλάβει μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο.

Ραφαέλ Γκλουκσμάν και η ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς

Για τον ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλουκσμάν οι ταραχές είναι κρίσιμη δοκιμασία. Στις αρχές του μήνα επικράτησε στην εσωκομματική διαδικασία των Σοσιαλιστών και αναδείχθηκε υποψήφιος της Κεντροαριστεράς για την προεδρία.

Τη Δευτέρα ο Γκλουκσμάν επιχείρησε να διαχωρίσει σαφώς τη θέση του από τον Μελανσόν. Δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «είναι ανυπόφορο να επιτίθενται ορδές λεηλατών σε σύμβολα του κράτους».

Εντοπίζοντας πολιτική αδυναμία του επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας, τον κατηγόρησε ότι λειτουργεί ως «εφαλτήριο» για τη Μαρίν Λεπέν. Εκείνη, όπως υποστήριξε, θα είναι η ωφελημένη από το χάος.

Τα ποσοστά του Γκλουκσμάν στις δημοσκοπήσεις έχουν ανέβει μετά τη νίκη του στην εσωκομματική διαδικασία των Σοσιαλιστών. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση της Elabe συγκεντρώνει από 15% έως 16,5%, σε επίπεδα αντίστοιχα με τον Μελανσόν και τον Φιλίπ.

Υπουργός που επικαλείται το Politico εκτίμησε όμως ότι η δημοσκοπική άνοδος του Γκλουκσμάν μπορεί σύντομα να φτάσει στο ανώτατο σημείο της.

«Μπορεί να αποσπάσει ψηφοφόρους μόνο από τον Μελανσόν», δήλωσε. «Ένας αριστερός ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει τη Δεξιά, αλλά ένας δεξιός ψηφοφόρος δεν πρόκειται να ψηφίσει την Αριστερά στο άμεσο μέλλον».

Εμανουέλ Μακρόν υπό αυξανόμενη πίεση

Ο Εμανουέλ Μακρόν δέχεται κριτική για τη διαχείριση της κρίσης, αφού το τηλεοπτικό διάγγελμά του την Κυριακή δεν περιλάμβανε συγκεκριμένα μέτρα κατά των ταραχών. Ο Γάλλος πρόεδρος προειδοποίησε ότι όσοι προκάλεσαν καταστροφές θα υποστούν τις συνέπειες και ζήτησε σαφείς απαντήσεις για τα αίτια της βίας. Δεν παρουσίασε όμως συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της τάξης.

Η αναχώρησή του τη Δευτέρα για προγραμματισμένο ταξίδι στη Μέση Ανατολή, την ώρα που η αναταραχή συνεχιζόταν στη Γαλλία, ενέτεινε την κριτική για την πολιτική και επικοινωνιακή διαχείριση της κρίσης. Η στάση του μπορεί να επηρεάσει την εικόνα του στους τελευταίους μήνες της θητείας του, σε περίοδο που η κυβέρνηση καλείται να αποκαταστήσει την ασφάλεια και να περιορίσει την κοινωνική ένταση.

Στο κυβερνητικό περιβάλλον διατυπώθηκε η άποψη ότι ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί θα μπορούσε να είχε αναλάβει κεντρικότερο ρόλο στη δημόσια διαχείριση της κρίσης, ώστε ο Μακρόν να μείνει λιγότερο εκτεθειμένος στην πολιτική αντιπαράθεση. Η προεδρική παρέμβαση δεν φαίνεται να έπεισε όσους περίμεναν πιο συγκεκριμένες αποφάσεις.

Τη Δευτέρα ο Λεκορνί ανακοίνωσε τοπικούς περιορισμούς, ανάμεσά τους απαγορεύσεις κυκλοφορίας και δημόσιων συγκεντρώσεων, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τα επεισόδια. Η προοπτική νέων διαδηλώσεων το επόμενο Σάββατο εντείνει όμως τις ανησυχίες για παρατεταμένη κοινωνική αναταραχή, με πιθανές συνέπειες για την κυβερνητική σταθερότητα και για την πολιτική αντιπαράθεση ενόψει των εκλογών του 2027.

Κρίση με αβέβαιες πολιτικές συνέπειες

Οι ταραχές ασκούν πρόσθετη πίεση στη γαλλική κυβέρνηση, που καλείται να αποκαταστήσει την ασφάλεια, να περιορίσει τις οικονομικές ζημιές και να αντιμετωπίσει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» του 2018-2019 λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τους φόβους περί παρατεταμένων κινητοποιήσεων. Δεν είναι βέβαιο ότι η σημερινή κρίση θα πάρει ανάλογη έκταση και διάρκεια.

Καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές του 2027, η εξέλιξη της κρίσης αναμένεται να επηρεάσει την πολιτική αντιπαράθεση και να επαναφέρει στο προσκήνιο τη δημόσια ασφάλεια, το κόστος ζωής και την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής διαχείρισης. Το αν οι ταραχές θα αλλάξουν τις πολιτικές ισορροπίες θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια των κινητοποιήσεων και από τις αποφάσεις των επόμενων ημερών.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow