Η πολιτική αντιπαράθεση στη Σερβία μπαίνει στην τελική της φάση, λίγο πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 25ης Οκτωβρίου.
Το κυβερνών Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Αλεξάνταρ Βούτσιτς έκλεισε χθες, Τετάρτη, την προεκλογική του εκστρατεία με ανοιχτή συγκέντρωση στην πόλη Νις.
Από τη συγκέντρωση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Νις προέρχεται και σχετικό φωτογραφικό στιγμιότυπο (φωτογραφία Reuters/Djordje Kojadinovic).
Στην ομιλία του ο Βούτσιτς επανέλαβε ότι οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις της προηγούμενης διετίας, με πρωτοστάτες τους φοιτητές, ήταν «πληρωμένες και οργανωμένες» από ξένες υπηρεσίες, με σκοπό την ανατροπή του και τη διάλυση της χώρας.
Δήλωσε βέβαιος ότι το κόμμα του θα επικρατήσει στις εκλογές και πρόσθεσε ότι την επόμενη ημέρα «θα απλώσει χείρα φιλίας στους πολιτικούς του αντιπάλους για το καλό της Σερβίας».
Στη συγκέντρωση του SNS στη Νις μίλησε και ο ηγέτης των Σερβοβόσνιων, Μίλοραντ Ντόντικ. Τόνισε ότι ο Βούτσιτς είναι αφοσιωμένος στην εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων και είπε πως οι Σέρβοι στη βοσνιακή διοικητική οντότητα «Σερβική Δημοκρατία» (Republika Srpska) θεωρούν πατρίδα τους τη Σερβία.
Ανέφερε, επίσης, ότι κατά την πρόσφατη συνάντησή του στη Μόσχα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν ο Ρώσος πρόεδρος του εξέφρασε την υποστήριξή του προς τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Ο συνδυασμός «Φοιτητική Λίστα»
Από την άλλη πλευρά, ο συνδυασμός «Φοιτητική Λίστα», που γεννήθηκε ως αντίδραση στη φονική κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024, ολοκληρώνει την εκστρατεία του με μεγάλη συγκέντρωση σήμερα στο Βελιγράδι. Εκεί αναμένεται η παρουσία δεκάδων χιλιάδων πολιτών.
Ήδη από το βράδυ της Τετάρτης άρχισαν να φτάνουν στην πρωτεύουσα πορείες χιλιάδων φοιτητών και πολιτών, που τις προηγούμενες ημέρες ξεκίνησαν πεζή από διάφορες επαρχιακές πόλεις.
Το φοιτητικό κίνημα διοικείται από ανοιχτές συνελεύσεις και δεν έχει επίσημους αρχηγούς. Στις εκλογές κατεβάζει 250 υποψηφίους, όσες είναι και οι έδρες της Βουλής.
Στο ψηφοδέλτιο περιλαμβάνονται πανεπιστημιακοί καθηγητές, αγρότες, πρώην δικαστικοί και ηθοποιοί, μαζί με προσωπικότητες του αθλητισμού, όπως ο παλαίμαχος διεθνής καλαθοσφαιριστής Ντέγιαν Μποντιρόγκα.
Αντίθετα, ο αυστηρός εσωτερικός κανονισμός του κινήματος δεν επιτρέπει τη συμμετοχή κανενός εν ενεργεία φοιτητή.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό, με τους φοιτητές να καταγράφουν προβάδισμα επικράτησης.
Το προβάδισμα στις μετρήσεις
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε στις 20 Οκτωβρίου από το έγκριτο ινστιτούτο «Νέα Σερβική Πολιτική Σκέψη» (NSPM), η «Φοιτητική Λίστα» προηγείται οριακά με 44,5% έναντι 42,7% του κυβερνώντος SNS.
Άλλες μετρήσεις, όπως εκείνη του οργανισμού Birodi, ανεβάζουν το ποσοστό του φοιτητικού κινήματος κοντά στο 48,5%. Η εταιρεία Faktor Plus είναι η μόνη που διατηρεί οριακό προβάδισμα για το κυβερνών κόμμα, με 48,6%.
Η συμμετοχή αναμένεται να ξεπεράσει το 60%. Κατά τους αναλυτές, μια τέτοια εξέλιξη ευνοεί την αντικυβερνητική ψήφο.
Η κρισιμότητα της αναμέτρησης έχει στρέψει το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας στη Σερβία, ενώ οι ξένοι παρατηρητές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις.
Στις 15 Οκτωβρίου η αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σερβία, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE) και το Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΑΣΕ (OSCE/ODIHR) εξέδωσαν κοινή προειδοποίηση. Υπογράμμισαν ότι η εκλογική διαδικασία διεξάγεται σε περιβάλλον «ακραίας πόλωσης».
Η αντιπροσωπεία της ΕΕ εξέφρασε έντονη ανησυχία για καταγεγραμμένα περιστατικά βίας στην προεκλογική περίοδο, τονίζοντας ότι τέτοια φαινόμενα «δεν έχουν καμία θέση σε δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες».
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέστειλε ειδική επταμελή αντιπροσωπεία ευρωβουλευτών από έξι διαφορετικές πολιτικές ομάδες.
Έρευνες και συλλήψεις
Η εκτελούσα χρέη προέδρου της Δημοκρατίας, Ανα Μπρνάμπιτς, με επιστολή προς το προεδρείο της Ευρωβουλής εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για τη σύνθεση της αντιπροσωπείας. Ζήτησε την αντικατάσταση ορισμένων μελών, τα οποία χαρακτήρισε «υποκειμενικούς παρατηρητές». Το αίτημα απορρίφθηκε.
Παράλληλα, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς υποστήριξε σε τηλεοπτική εμφάνιση ότι οι διεθνείς παρατηρητές «μισούν» τη Σερβία και τον ίδιο και ότι, με «απατεωνίστικες μεθοδεύσεις», επιχειρούν να αποτρέψουν την παραμονή του στην εξουσία.
Το κλίμα των τελευταίων 24 ωρών παραμένει εκρηκτικό. Η σερβική αστυνομία έχει ξεκινήσει κύμα ερευνών και προληπτικών συλλήψεων νεαρών ακτιβιστών στο Νόβι Σαντ και το Βελιγράδι.
Κατά τη Γενική Εισαγγελία, χθες συνελήφθησαν έξι άτομα ως ύποπτα για «πρόκληση ταραχών την ημέρα των εκλογών».
Οι φοιτητές, από την πλευρά τους, είχαν προειδοποιήσει με ανακοίνωσή τους τις προηγούμενες ημέρες για ενδεχόμενες συλλήψεις, έρευνες στα γραφεία τους και βίαιες ενέργειες των αρχών, με στόχο την τρομοκράτηση των πολιτών.

































