Κύμα διαδηλώσεων νέων στην Ευρώπη για παιδεία, στέγη και το μέλλον τους

Σε Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία νέοι κατεβαίνουν σε διαδηλώσεις. Διεκδικούν καλύτερη εκπαίδευση, προσιτή στέγη και αξιοπρεπείς όρους διαβίωσης.

Οι κινητοποιήσεις θέτουν σοβαρές προκλήσεις σε κυβερνήσεις που ήδη πιέζονται. Παράλληλα φέρνουν στην επιφάνεια την αυξανόμενη δυσαρέσκεια της Gen Z για τις συνθήκες που καθορίζουν το μέλλον της.

Αιτήματα και αφορμές αλλάζουν από χώρα σε χώρα. Στην Ισπανία, η έξωση της 87χρονης Μαρίκαρμεν Αμπασκάλ έδωσε το έναυσμα των διαμαρτυριών. Στη Γαλλία, μαθητές βγήκαν στον δρόμο στηρίζοντας εκπαιδευτικούς που διαμαρτύρονταν για σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους.

Στην Αλβανία οι φοιτητικές κινητοποιήσεις κρατούν μήνες. Στην αρχή στρέφονταν κατά των σχεδίων για πολυτελές τουριστικό συγκρότημα, τα οποία στηρίζει η επενδυτική εταιρεία του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ.

Οι αφορμές διαφέρουν, όμως τα κινήματα αυτά μάζεψαν κάθε μορφή δυσαρέσκειας προτού εκείνη ξεσπάσει ευρύτερα. Στο κέντρο βρίσκεται μια γενιά νέων που φοβάται ότι δεν θα έχει τις ευκαιρίες των γονιών της.

Οι κινητοποιήσεις έχουν, ως έναν βαθμό, λειτουργήσει ως παράδειγμα η μία για την άλλη. Στην Ιταλία και την Ελλάδα οι διαδηλωτές παραπέμπουν στις γαλλικές κινητοποιήσεις μέσα από τα συνθήματά τους. Στην Πορτογαλία οι διαμαρτυρίες για τη στέγη ακολούθησαν το παράδειγμα της Ισπανίας. Παράλληλα, φοιτητικές ενώσεις σε όλη την Ευρώπη επικοινωνούν και ανταλλάσσουν όσα έζησαν στις κινητοποιήσεις. Αυτό ανέφερε στο CNN η Άλις ντε Μπρίτο, αντιπρόεδρος της UNEF, της μεγαλύτερης φοιτητικής ένωσης της Γαλλίας.

Διακρίνει, είπε, πολύ περισσότερες ομοιότητες παρά διαφορές. Όλοι μιλούν για την ανάγκη να επενδυθούν πόροι στην εκπαίδευση, στα πανεπιστήμια και στη νεολαία γενικότερα, αλλά και για το κόστος ζωής και τη στέγαση.

Ανάλογα αιτήματα διατύπωσε η Σαμπρίνα Μπριτσόλα, επικεφαλής φοιτητικής ένωσης στην Ιταλία. Ζήτησε να ακουστεί η φωνή τους για σχολεία που δεν καταρρέουν πάνω στα κεφάλια τους, για ασφαλή και αξιοπρεπή εργασία, για δημόσια υγειονομική περίθαλψη και για κοινωνική δικαιοσύνη.

Ο Γιούλιους Φίντελμαν, συνιδρυτής και αρχισυντάκτης του European Correspondent, θεωρεί ότι οι διαδηλώσεις αποτυπώνουν απογοήτευση και την αίσθηση πως η ευρωπαϊκή πολιτική δεν καταφέρνει να καλύψει τις ανάγκες της επόμενης γενιάς. Επισημαίνει ότι η αυξανόμενη αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας, όπου η τεχνητή νοημοσύνη πλήττει δυσανάλογα τις θέσεις εργασίας, μαζί με την κλιματική κρίση, έχουν συμβάλει στη συσσώρευση της οργής που εκφράζει η Gen Z.

Στον πυρήνα όσων βλέπουμε, δήλωσε στο CNN, βρίσκεται κατά τη γνώμη του η υπόσχεση της φιλελεύθερης δημοκρατίας ότι η επόμενη γενιά θα έχει καλύτερη ζωή από τη σημερινή. Η υπόσχεση αυτή, είπε, απλώς δεν ισχύει πλέον.

Πιέσεις προς τις κυβερνήσεις

Ο Μάικλ Φρόμαν, πρόεδρος του Council on Foreign Relations (CFR), εκτιμά ότι οι διαδηλώσεις στη Γαλλία ενδέχεται να είναι προειδοποιητικό σημάδι ευρύτερης πολιτικής και οικονομικής κρίσης. Η δυσαρέσκεια στη Γαλλία, σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέεται με ό,τι περιγράφει ως κατάρρευση του κοινωνικού συμβολαίου στη βάση του.

Η γαλλική κυβέρνηση, αναφέρει, δεν επενδύει αποτελεσματικά στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η χώρα καταγράφει εδώ και χρόνια υποτονική οικονομική ανάπτυξη και δεν προσφέρει βιώσιμη προοπτική ευημερίας. Άνεργος είναι ένας στους πέντε νέους στη Γαλλία.

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες οι κινητοποιήσεις ξεσπούν σε δυσμενές οικονομικό περιβάλλον. Το υψηλό δημόσιο χρέος περιορίζει τα περιθώρια αύξησης των κρατικών δαπανών. Χαρακτηριστικά, στη Γαλλία οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ανέβηκαν την Τετάρτη (21/10) στο υψηλότερο σημείο από το 2002 και πρόσθεσαν πίεση στα δημόσια οικονομικά.

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό δημοσιονομικό περιβάλλον, σημειώνει ο Φρόμαν, οι κυβερνήσεις πρέπει να ισορροπήσουν ανάμεσα σε αντικρουόμενες πιέσεις: πληρωμές που δεν αντέχουν από δημοσιονομική άποψη, περικοπές που δεν αντέχουν πολιτικά και δαπάνες που δεν μπορούν να παραβλέψουν για γεωπολιτικούς λόγους.

Αναμονή για απάντηση

Στη Γαλλία, οι μαθητικές κινητοποιήσεις με το άνοιγμα της σχολικής χρονιάς επαναλαμβάνονται επί εννέα χρόνια. Οι νέοι γυρίζουν σε σχολεία και πανεπιστήμια και διαπιστώνουν ελλείψεις σε εκπαιδευτικούς και εξοπλισμό. Φέτος, ωστόσο, οι διαμαρτυρίες απλώθηκαν περισσότερο. Τα αιτήματα περιλαμβάνουν μικρότερα τμήματα, περισσότερους πόρους για την εκπαίδευση, ανθεκτικότερες υποδομές και τερματισμό της αστυνομικής βίας κατά των νέων.

Το θέμα της εκπαίδευσης δεν περιορίζεται σε μία χώρα. Στη χώρα μας, χιλιάδες μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικοί βγήκαν την Τετάρτη (21/10) στους δρόμους πολλών πόλεων. Σε συγκέντρωση έξω από τη Βουλή, στην Αθήνα, αναρτήθηκε πανό με το σύνθημα: «Από την Ελλάδα έως τη Γαλλία, παλεύουμε για δημόσια και δωρεάν παιδεία».

Όταν μαθητές κατέλαβαν στις 7 Οκτωβρίου για πρώτη φορά λύκειο στη Ρώμη, ξεκίνησαν την ανακοίνωσή τους με τη φράση «όπως στη Γαλλία». Η ιταλική κυβέρνηση επιχείρησε να απορρίψει τις ομοιότητες. Ο υπουργός Παιδείας Τζουζέπε Βαλντιτάρα δήλωσε ότι η κατάσταση στην Ιταλία είναι πολύ διαφορετική από εκείνη στη Γαλλία. Υποστήριξε ότι η Ιταλία δεν αντιμετωπίζει τις ίδιες δυσκολίες ένταξης των μεταναστών δεύτερης γενιάς στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Η στέγη στο κέντρο των διαμαρτυριών

Στην Ιταλία, διαδηλωτές παρακολουθούν στενά τις κινητοποιήσεις για το στεγαστικό στην Ισπανία. Εκείνες κορυφώθηκαν τον Σεπτέμβριο και οδήγησαν τελικά την κυβέρνηση στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών.

Φοιτητές που συμμετείχαν σε κινητοποίηση στη Ρώμη είπαν στο CNN ότι η πρόσβαση σε προσιτή στέγη είναι άμεσα δεμένη με τη δυνατότητα να σπουδάσει κανείς. Η Elisa Pastore, μία από αυτούς, ανέφερε ότι η ίδια και ο αδελφός της μετά βίας καταφέρνουν να πληρώνουν το ενοίκιο για το δωμάτιο που μοιράζονται στη Ρώμη, όπου σπουδάζουν.

Στους δρόμους δεν βρίσκονται μόνο οι νέοι, αλλά και άλλες κοινωνικές ομάδες. Στην Ιταλία, οδηγοί φορτηγών αποκλείουν δρόμους σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αύξηση του κόστους των καυσίμων μετά τον πόλεμο στο Ιράν. Η κινητοποίησή τους προκαλεί προβλήματα στην παραγωγή και τη διανομή προϊόντων.

Στην Πορτογαλία, χιλιάδες άνθρωποι μαζεύονται κάθε βράδυ αυτή την εβδομάδα στην πλατεία Rossio της Λισαβόνας. Νέες διαδηλώσεις πυροδότησαν οι συλλήψεις 55 ανθρώπων τα ξημερώματα της Τρίτης (20/10). Οι διαδηλωτές ζητούν να μπουν όρια στις αυξήσεις των ενοικίων και να καταργηθεί νέος νόμος που θα έκανε ευκολότερες τις εξώσεις.

Αλλού, οι μακροχρόνιες κινητοποιήσεις σε Αλβανία και Σερβία έχουν στραφεί κυρίως στην καταπολέμηση της διαφθοράς και έχουν εξελιχθεί σε κινήματα που ζητούν να φύγουν οι κυβερνήσεις. Μετά τα βίαια επεισόδια στις διαδηλώσεις στα Τίρανα, ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα απέρριψε τις εκκλήσεις για παραίτησή του. Κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι υπονομεύουν τις προσπάθειές του για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ και απέδωσε την αναταραχή στους πολιτικούς του αντιπάλους.

Διαδηλωτής στην Αλβανία είπε στο Reuters ότι θέλουν αλλαγή και γι’ αυτό βρίσκονται εκεί. Ζήτησε επανάσταση και νέα κυβέρνηση, τονίζοντας ότι δεν επιδιώκουν διαπραγματεύσεις και ότι χρειάζονται νέα κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό.

Στη Σερβία, οι φοιτητικές κινητοποιήσεις βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής της χώρας τα τελευταία δύο χρόνια. Αποτελούν πλέον την ισχυρότερη δύναμη της αντιπολίτευσης απέναντι στον μακροχρόνιο ηγέτη Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ενόψει των σημερινών (25/10) βουλευτικών εκλογών.

Διαδηλώσεις και απεργίες που ακολουθούν

Διαδηλώσεις έγιναν και χθες (24/10) σε πολλές πόλεις της Γαλλίας. Στο Παρίσι, χιλιάδες διαδηλωτές, συνδικάτα και φοιτητικές οργανώσεις πήραν μέρος σε κοινή πορεία. Ένταση προκάλεσε η απόφαση της αστυνομίας να αλλάξει την τελευταία στιγμή τη διαδρομή, αφήνοντας εκτός την πλατεία Βαστίλης.

Στην Ορλεάνη, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν σε αντιφασιστική διαδήλωση κατά του συνεδρίου της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης της Μαρίν Λε Πεν. Ανάμεσα στα συνθήματα ακούστηκαν τα «Μακρόν παραιτήσου» και «Λε Πεν στη φυλακή». Επεισόδια σημειώθηκαν σε Μασσαλία, Λιλ και Λιόν, όπου η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα. Έως αργά το βράδυ οι αρχές είχαν προχωρήσει σε περίπου 1.000 προσαγωγές και συλλήψεις. Περίπου 70.000 αστυνομικοί και χωροφύλακες είχαν αναπτυχθεί σε όλη τη χώρα.

Οι κινητοποιήσεις αναμένεται να συνεχιστούν και τον Νοέμβριο. Συνδικάτα στη Γαλλία και την Ισπανία έχουν καλέσει σε γενικές απεργίες στις 5 και στις 11 Νοεμβρίου, αντίστοιχα. Στη Γερμανία, η ομάδα «Gen Z regelt» («Η Gen Z αναλαμβάνει δράση») έχει καλέσει σε πανεθνικές διαδηλώσεις στις 31 Οκτωβρίου. Φοιτητικές ενώσεις στη Βρετανία και την Ιταλία σχεδιάζουν ημέρα κινητοποιήσεων στις 20 Νοεμβρίου, σε διαμαρτυρία για την αύξηση του κόστους της εκπαίδευσης.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow