Ο Πούτιν βελτιώνει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ χωρίς να παραχωρεί τίποτα στην Ουκρανία

Δεν έχει συμπληρωθεί παρά ένας χρόνος από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να επιβάλει κυρώσεις στις δύο μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας. Το έκανε επειδή έκρινε ότι οι συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν για να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία «δεν οδηγούν πουθενά».

Η συνάντηση στην Αλάσκα δεν έφερε αποτέλεσμα. Απέτυχε και η προσπάθεια για σύνοδο κορυφής στη Βουδαπέστη. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατέληξε ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν ενδεχομένως τον χειραγωγούσε.

Η γραμμή που ακολουθεί ο Πούτιν

Τώρα, κατά τους New York Times, φαίνεται ότι η στρατηγική του Ρώσου προέδρου είχε μακρύ ορίζοντα και αρχίζει να αποδίδει. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν απέχει ελάχιστα από τον στόχο να ομαλοποιήσει τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Για την Ουκρανία δεν χρειάστηκε να κάνει κανέναν συμβιβασμό.

Παρακάμπτοντας την αμερικανική εξωτερική πολιτική πολλών ετών, ο Ντόναλντ Τραμπ χαλαρώνει την οικονομική πίεση προς τη Μόσχα. Την ίδια ώρα επιτίθεται συνεχώς στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σύμμαχος των ΗΠΑ, όμως, είναι η Ουκρανία και όχι η Ρωσία.

Όταν ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα προμηθεύονταν ρωσικό ντίζελ, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν πήρε κανένα αντάλλαγμα από τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Πίεσε παράλληλα κι άλλο την Ουκρανία να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, ίσως το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί που διαθέτει το Κίεβο. Έπειτα προχώρησε σε αναστολή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, μολονότι ο ίδιος τις είχε μόλις επικυρώσει νομοθετικά. Κατά τη διατύπωσή του, «η Ρωσία, ειλικρινά, έχει φερθεί σωστά στο ζήτημα της Ουκρανίας».

Η συμφωνία για το ντίζελ εντάσσεται, εν μέρει, σε πολιτικό υπολογισμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να ρίξει τις τιμές των καυσίμων, ώστε να κατευνάσει τους Αμερικανούς εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Η συμπάθεια που τρέφει για τον Βλαντιμίρ Πούτιν δεν αμφισβητείται. Ο Ρώσος ηγέτης τη συντηρεί συστηματικά, αν και δεν ικανοποιεί την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να τελειώσει ο πόλεμος.

Ο πόλεμος χώρια, οι δουλειές χώρια

Όπως σημειώνουν οι New York Times, αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ ξαναβρέθηκε στην προεδρία, ο Βλαντιμίρ Πούτιν επιδιώκει να ξεχωρίσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία από πιθανές επιχειρηματικές συμφωνίες και από στενότερους διπλωματικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην αρχή η κυβέρνηση Τραμπ κρατούσε αποστάσεις και απέφευγε οικονομικές συμφωνίες με τη Ρωσία. Πλέον ο Λευκός Οίκος προβάλλει τη θέση ότι τέτοιες συμφωνίες θα βοηθήσουν τη Ρωσία να δει τα οφέλη της ειρήνης.

Το Κρεμλίνο γνωστοποίησε ότι ο πρόεδρος Πούτιν, στη συνάντησή του με τον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, συμφώνησε να γίνουν συνομιλίες με την Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον επόμενο μήνα. Θα μετάσχουν, ωστόσο, εκπρόσωποι σχετικά χαμηλού επιπέδου. Ρώσος αξιωματούχος υποβάθμισε την προθυμία του Κρεμλίνου να κλείσει συνολική συμφωνία σε αυτή τη φάση.

Η Μόσχα επιχειρεί πλέον να επιβληθεί διεθνώς ως παγκόσμια δύναμη, στο ίδιο επίπεδο με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Προωθεί τριμερή σύνοδο κορυφής των τριών πλευρών τον Νοέμβριο.

Προς νέες οικονομικές συμφωνίες

Η δημοσιογράφος Μαρία Αχμέντοβα, φίλα προσκείμενη στο Κρεμλίνο, είπε ότι «η νίκη έχει ήδη επιτευχθεί». Πρόσθεσε ότι «δεν πρόκειται απλώς για το 20 με 25% του εδάφους που έχουμε απελευθερώσει» στην Ουκρανία. «Αφορά επίσης το πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αλληλεπιδρούν πλέον με τη Ρωσία».

Στην Αγία Πετρούπολη ο Στιβ Γουίτκοφ χαρακτήρισε τη συμφωνία για το ντίζελ «ένα ακόμη παράδειγμα του τι μπορούμε να επιτύχουμε συνεργαζόμενοι». Ο Βλαντιμίρ Πούτιν πρότεινε συμφωνία που αφορά τα ρωσικά λιπάσματα.

Διαφαίνονται και άλλες πιθανές συμφωνίες. Οι New York Times ανέφεραν ότι έχει ήδη συζητηθεί η πώληση των διεθνών περιουσιακών στοιχείων του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού Lukoil σε ομάδα επενδυτών, στην οποία μετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση. Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν επίσης την ιδέα να επαναλάβει η Ευρώπη τις αγορές μεγάλων ποσοτήτων ρωσικού φυσικού αερίου, με μεταφορά μέσω αγωγών που διέρχονται από την Ουκρανία.

Μετά τη συνάντηση στην Αγία Πετρούπολη, ο οικονομικός απεσταλμένος του Βλαντιμίρ Πούτιν, Κιρίλ Ντμιτρίεφ, δήλωσε ότι είναι «βέβαιο» πως η ρωσοαμερικανική οικονομική συνεργασία «θα ενισχυθεί». Ο Ρώσος πρόεδρος, είπε, συζήτησε με τον Στιβ Γουίτκοφ συμφωνίες για «διάφορα έργα, όπως κέντρα δεδομένων, καθώς και για πολλά εγχειρήματα στον τομέα της ενέργειας και της ενεργειακής συνεργασίας».

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχαν συναντηθεί και στο Ελσίνκι το 2018.

Η απελευθέρωση του Χάμπαρντ

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν δείχνει εναρμονισμένος με το στυλ της προσωπικής διπλωματίας του Ντόναλντ Τραμπ. Κινήσεις που ωφελούν τη Ρωσία, όπως η πώληση ντίζελ στις ΗΠΑ, τις εμφανίζει ως εξυπηρετήσεις προς τον Αμερικανό ηγέτη. Κάτι ανάλογο συνέβη με την απελευθέρωση του Στίβεν Τζέιμς Χάμπαρντ, 74 ετών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την απελευθέρωση του Αμερικανού εκπαιδευτικού από το Μίσιγκαν ως δείγμα της μεγάλης εκτίμησης που τρέφει ο Ρώσος πρόεδρος για τον ίδιο. Υπογράμμισε ότι δεν υπήρξε κανένα αντάλλαγμα.

Αργότερα, όμως, είπε στους δημοσιογράφους ότι η Ρωσία δεν θα είχε αφήσει τον Στίβεν Χάμπαρντ να φύγει, εάν οι κυρώσεις παρέμεναν σε ισχύ. Κατά αναλυτές, το έδαφος είχε προετοιμαστεί και από τη συμφωνία για το ντίζελ και από την προοπτική για άλλες επιχειρηματικές συμφωνίες.

Στο περιθώριο η αμερικανική βοήθεια στην Ουκρανία

Ο Αλεξάντερ Γκαμπούεφ, διευθυντής του Carnegie Russia Eurasia στο Βερολίνο, εκτίμησε: «Ακόμη και αυτός ο μικρός βαθμός εξομάλυνσης βοήθησε τον Πούτιν να εξουδετερώσει ουσιαστικά τον Τραμπ και τις ΗΠΑ ως πιθανούς υποστηρικτές ή αρωγούς της Ουκρανίας».

Άλλοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία για το ντίζελ δυνάμωσε το επιχείρημα της Μόσχας, πως οι δυτικές χώρες που επέβαλαν κυρώσεις στη Ρωσία θα υπέφεραν χωρίς τη φθηνή ρωσική ενέργεια και τους λοιπούς επιχειρηματικούς δεσμούς. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν επιδίωξε επαφή με την Ουάσιγκτον για να αποδείξει ότι η Ρωσία έχει ειδικό βάρος που δεν γίνεται να αγνοηθεί.

Η Χάνα Νότε, συγγραφέας του βιβλίου «We Shall Outlast Them» («Θα αντέξουμε περισσότερο από αυτούς»), που εξετάζει την εξωτερική πολιτική της Ρωσίας στη διάρκεια του πολέμου, σημειώνει: «Η Ρωσία προσπάθησε καθ’ όλη τη διάρκεια του περασμένου έτους να εδραιώσει την ιδέα ότι είναι δυνατή η διμερής συνεργασία με τις ΗΠΑ, χωρίς απαραίτητα να επιλυθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία».

«Δεν επρόκειτο μόνο για τις οικονομικές συμφωνίες. Ήθελαν επίσης να συζητήσουν για τη Μέση Ανατολή, την Αρκτική και τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων», πρόσθεσε. Όπως εξήγησε, στόχος της Ρωσίας ήταν να προωθήσει «τη λογική ότι μπορείς να διαχωρίσεις τις πτυχές της σχέσης με τις ΗΠΑ. Και να συνεργάζεσαι σε ορισμένους τομείς, ακόμη και ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος».

Κατά τη Χάνα Νότε, η προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να προσφέρει κίνητρα ώστε να τελειώσει ο πόλεμος είναι πιθανό να αποτύχει.

Η παγίδα για την προσέγγιση του Τραμπ

Ο Σαμ Τσάραπ, αναλυτής για θέματα Ρωσίας στην RAND Corporation, και άλλοι αναλυτές εντόπισαν μια ειρωνεία στον τρόπο με τον οποίο η Ρωσία προσεγγίζει την Ουάσιγκτον. Η προσέγγιση αυτή ενδέχεται να μην αποτελεί πλέον τη «μαγική λύση» για να τελειώσει ο πόλεμος με τους όρους της Μόσχας. Η Ευρώπη σηκώνει πλέον μεγαλύτερο βάρος στην οικονομική και πολιτική στήριξη του Κιέβου, ενώ οι δεσμοί του Βλαντιμίρ Πούτιν με πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες έχουν κοπεί εντελώς.

Ο Τζέρεμι Σαπίρο, διευθυντής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, εξηγεί το γιατί: «Το να κερδίσεις τους Αμερικανούς δεν αποτελεί πλέον το έπαθλο που ήταν κάποτε. Πριν από δύο χρόνια, αυτό ήταν το παν. Τώρα, αποτελεί ένα πολύ μικρότερο κομμάτι».

Ο Τζέρεμι Σαπίρο σημειώνει ακόμη ότι το Κρεμλίνο γνωρίζει πως ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να αλλάξει ξανά στάση μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Οι Ρώσοι ιθύνοντες, ανέφερε, βλέπουν τον Αμερικανό πρόεδρο ως «πολύ ασυνεπή» και αισθάνονται ελάχιστη σιγουριά για την προσέγγισή του απέναντι στη Ρωσία.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow