Μπόκο Χαράμ και Ισλαμικό Κράτος χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για επιθέσεις, πλήγμα της Αλ Σαμπάμπ σε αυτοκινητοπομπή

Τρομοκράτες, καρτέλ και άλλες οργανώσεις με ευρύ περιθώριο πρωτοβουλίας τείνουν, διαχρονικά, να υιοθετούν γρήγορα τις τεχνολογίες που μόλις εμφανίζονται. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί εξαίρεση. Νέα έρευνα, την οποία επικαλείται εξειδικευμένη στρατιωτική ιστοσελίδα της USAFRICOM, δείχνει ότι τρομοκρατικές ομάδες στη Νιγηρία τη χρησιμοποιούν για να σχεδιάζουν και να εκτελούν θανατηφόρες επιθέσεις.

Η αξιοποίησή της τούς διευκολύνει στον καθημερινό αγώνα για επιβίωση και, κυρίως, στην εξόντωση όσων θεωρούν εχθρούς. Οι εχθροί αυτοί είναι πολλοί.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι πολύ πιθανό ένας θρησκευτικός τρομοκράτης να αναζητά νέους τρόπους ώστε να υπερισχύσει του αντιπάλου του στο πεδίο της μάχης, με τον ίδιο τρόπο που οποιοσδήποτε χρήστης θέτει μια απλοϊκή ερώτηση στην τεχνητή νοημοσύνη: πώς να σκοτώσει τον εχθρό του με λιγότερο κόπο.

Έκθεση του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, στο πλαίσιο του Cambridge Programme on AI Science and Policy (CASP), βασίστηκε σε προσωπικές συνεντεύξεις με δεκάδες πρώην μέλη της Μπόκο Χαράμ και της Επαρχίας Δυτικής Αφρικής του Ισλαμικού Κράτους (ISWAP). Από αυτήν προκύπτει σε ποιον βαθμό οι τρομοκρατικές οργανώσεις καταφεύγουν σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, όπως τα ChatGPT, Claude, DeepSeek, Gemini, Grok και Meta AI, προκειμένου να λαμβάνουν οδηγίες και καθοδήγηση.

Διατυπώνεται ακόμη η θέση ότι ο Θεός τούς βοήθησε και ότι ανάλογη βοήθεια θα προσφέρει και η τεχνητή νοημοσύνη.

Η Αντόνια Γιούελιχ, ερευνήτρια σε θέματα τεχνολογίας και τρομοκρατίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, δήλωσε ότι η χρήση αυτή έχει αποκτήσει θεσμικό χαρακτήρα μέσω εξειδικευμένων μονάδων και εσωτερικής εκπαίδευσης. Όπως ανέφερε, έχει συμβάλει στον σχεδιασμό επιθέσεων, στην επίλυση προβλημάτων με τα όπλα και στον σχεδιασμό εκρηκτικών μηχανισμών, καθώς οι χρήστες κατάφεραν να παρακάμψουν ορισμένα μέτρα ασφαλείας.

Η έρευνα υποστηρίζει ότι τους δόθηκαν φορητοί υπολογιστές με λογισμικό κρυπτογράφησης, ότι δημιουργήθηκαν λογαριασμοί συνδρομής και ότι λάμβαναν καθημερινές συμβουλές για τεχνικές με τις οποίες θα αξιοποιούσαν καλύτερα τις διάφορες πλατφόρμες.

Τρομοκράτες με ειδίκευση στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης

Εκπαιδευτές από το Ιράκ, το Αφγανιστάν, τη Βόρεια Αφρική και άλλες χώρες τούς δίδαξαν την τέχνη της «προτροπής», δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνουν τα αιτήματα προς τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLM), όπως το ChatGPT, ώστε να λαμβάνουν ακριβέστερες ή χρησιμότερες απαντήσεις.

Διάφορες παρατάξεις της Μπόκο Χαράμ συγκρότησαν γρήγορα δικές τους μονάδες ειδικευμένες στην τεχνητή νοημοσύνη. Με δικές τους συνδρομές σε σχετικές υπηρεσίες, οι μονάδες αυτές ανταποκρίνονταν στα αιτήματα των μαχητών για πληροφορίες.

Μέσω των μονάδων, οι μαχητές ζητούσαν και λάμβαναν συμβουλές παραγόμενες από τεχνητή νοημοσύνη για τη χρήση νέων όπλων που είχαν κατασχέσει κατά τις επιθέσεις τους, για τη βελτίωση εκρηκτικών που μεταφέρονταν με drone, καθώς και για τον καλύτερο σχεδιασμό επικείμενων επιδρομών.

Η Γιούελιχ ανέφερε ότι η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιούνταν ολοένα περισσότερο όχι μόνο για προπαγάνδα, αλλά ουσιαστικά σε ολόκληρη την αλυσίδα μιας επίθεσης.

Πολλαπλασιαστής δύναμης για τις τρομοκρατικές οργανώσεις

Τεχνική που ονομάζεται «jailbreaking», δηλαδή «απόδραση από τη φυλακή», έδειχνε στους χρήστες πώς να παρακάμπτουν τις οδηγίες δεοντολογίας και ασφάλειας που έχουν προγραμματιστεί στα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Οι οδηγίες αυτές αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στο να μην παρέχονται πληροφορίες για την κατασκευή βομβών ή αυτοσχέδιων όπλων.

Ο Γκρέιγκ Κλάιν, ειδικός στη διεθνή τρομοκρατία στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν στην Ολλανδία, δήλωσε ότι η μελέτη του Κέιμπριτζ στηρίζει τη δική του έρευνα για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τρομοκρατικές ομάδες.

Ένα από τα βασικά σημεία συμφωνίας που προέκυψαν, είπε, είναι ότι η τεχνολογία αυτή είναι λιγότερο πιθανό να οδηγήσει σε νέες μορφές τρομοκρατίας, σε νέους τύπους επιθέσεων ή σε εντελώς καινούργια όπλα. Κυρίως, πρόσθεσε, λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής δύναμης και βελτιώνει τις δυνατότητες που ήδη διαθέτουν οι ομάδες.

Η στροφή του Ισλαμικού Κράτους λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του ChatGPT

Με βάση τις συνεντεύξεις της, η Γιούελιχ εκτιμά ότι η ISWAP άρχισε να χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη ήδη από το 2023, λίγους μόνο μήνες μετά την κυκλοφορία του ChatGPT τον Νοέμβριο του 2022. Θεωρεί ότι αυτό εντάσσεται σε ευρύτερο πρόγραμμα εκπαίδευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων που προωθεί η παγκόσμια ηγεσία του Ισλαμικού Κράτους και προειδοποιεί ότι είναι απίθανο το φαινόμενο να έχει περιοριστεί στη Νιγηρία.

Έγραψε ότι, επειδή το Ισλαμικό Κράτος διαδίδει τεχνικές ικανότητες σε όλες τις επαρχίες του και τις διαχειρίζεται ως ολοκληρωμένο παγκόσμιο δίκτυο, είναι πιθανό ανάλογη εκπαίδευση να έχει φτάσει και σε άλλα παρακλάδια. Η Μπόκο Χαράμ, σημειώνει, έλαβε παράλληλη εκπαίδευση μέσω ξεχωριστών δικτύων, κάτι που υποδηλώνει διάδοση πέρα από οποιαδήποτε μεμονωμένη ομάδα.

Ο Αντονίτζα Ν’ντέγκε, δημοσιογράφος της ιστοσελίδας TechCabal με έδρα το Ναϊρόμπι, δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη παρέχει στους τρομοκράτες πλεονέκτημα που οι ερευνητές αποκαλούν «ενίσχυση» (uplift): βελτιωμένο αποτέλεσμα σε ικανότητες και δυνατότητες, το οποίο δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς αυτή την παρέμβαση.

Σε άρθρο της 3ης Σεπτεμβρίου έγραψε ότι ο άμεσος κίνδυνος δεν είναι η μετατροπή ερασιτεχνών νεοσύλλεκτων σε στρατιωτικές ιδιοφυΐες. Είναι ότι μια έμπειρη οργάνωση, η οποία έχει διεξαγάγει ανταρτοπόλεμο και πέρα από τα σύνορα, γίνεται καλύτερη σε όσα ήδη γνωρίζει να κάνει.

Για τις υπηρεσίες ασφαλείας που ήδη αντιμετωπίζουν ασύμμετρη πολεμική σύρραξη, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας γίνεται όλο και πιο περίπλοκη, καθώς οι τρομοκράτες χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη σε κάθε στάδιο των επιχειρήσεών τους, από τον σχεδιασμό έως την εκτέλεση και την αξιολόγηση. Το μέλλον συνδέεται με κινδύνους που παραμένουν άγνωστοι.

Πρώην μέλος της ISWAP δήλωσε στη Γιούελιχ ότι δεν υπάρχει ζήτημα για το οποίο να μην έχουν λάβει απάντηση και ότι πιστεύουν πως γνωρίζει τα πάντα.

Μόλις σήμερα, η Αλ Σαμπάμπ διατείνεται ότι κατέστρεψε ολόκληρη αυτοκινητοπομπή 300 οχημάτων. Παραμένει το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο αναβάθμισαν τη δράση τους.

Η απειλή που διαγράφεται στην Ανατολική Αφρική

Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στην Ανατολική Αφρική, η Αλ Σαμπάμπ αποτελεί επιχειρησιακό κίνδυνο με εντυπωσιακές ομοιότητες.

Με προέλευση την Ένωση Ισλαμικών Δικαστηρίων στα μέσα της δεκαετίας του 2000, η ομάδα που εδρεύει στη Σομαλία εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο ανθεκτικούς και θανατηφόρους κλάδους της Αλ Κάιντα.

Έχει αντέξει δεκαετίες συνεχών στρατιωτικών επιθέσεων από τις δυνάμεις της Σομαλίας, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κένυα, την Αιθιοπία και διαδοχικές ειρηνευτικές αποστολές της Αφρικανικής Ένωσης. Το μεγαλύτερο βάρος των δυνατοτήτων της ομάδας όλα αυτά τα χρόνια το έχει επωμιστεί η Κένυα.

Οι αποστάτες, όπως τους κατηγορούν, διέθεταν τουρκικό οπλισμό και κάλυψη από μαχητικά F-16. Η Αλ Σαμπάμπ κατέστρεψε ολόκληρη αυτοκινητοπομπή του Εθνικού Στρατού της Σομαλίας, αποτελούμενη από 300 οχήματα και χιλιάδες στρατιώτες, κοντά στην πόλη Λέγκο, στην περιοχή Κάτω Σαμπέλε, που ανήκει στην Πολιτεία Νοτιοδυτικής Σομαλίας.

Σύμφωνα με αναφορές, το αποτέλεσμα ήταν σημαντικές απώλειες για τις σομαλικές δυνάμεις. Η αυτοκινητοπομπή, όπως αναφέρεται, συγκροτούνταν με σκοπό να προελάσει προς την πόλη Μπαϊντόα. Δεν τα κατάφερε. Το ζήτημα είναι πώς ένας ισχυρός αλλά αντάρτικος στρατός εκτέλεσε μια τέτοια ενέδρα με τόσο μεγάλη επιτυχία.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow