Πολωμένες οι εκλογές στο Ισραήλ, κρίσιμη αν και ανεπιθύμητη η ψήφος των Αράβων και μάχη επιβίωσης για τον Νετανιάχου

Η κοινωνία στο Ισραήλ είναι μοιρασμένη σε δύο στρατόπεδα, όσους στηρίζουν τον Νετανιάχου και όσους τάσσονται εναντίον του. Οι κάλπες άνοιξαν στις 7 το πρωί και η συμμετοχή αναμένεται αυξημένη, σε αναμέτρηση που πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ιστορική.

Το διακύβευμα της αμφίρροπης ψηφοφορίας δεν αφορά την εξωτερική πολιτική ούτε τη στάση του κράτους απέναντι στους Παλαιστίνιους, μολονότι η διαδικασία εξελίσσεται μέσα σε πολέμους και εθνοκάθαρση.

Για τους επικριτές, η παράλειψη αυτή δεν είναι απλώς σφάλμα. Αποτυπώνει τη θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα το ισραηλινό πολιτικό κατεστημένο: κανένα από τα ζητήματα που κρίνονται στις εκλογές δεν λειτουργεί ως δημοψήφισμα για τη μεταχείριση των Παλαιστινίων. Ο Ντάνιελ Λέβι, πρώην σύμβουλος της ισραηλινής κυβέρνησης, ρώτησε στο Al Jazeera πώς θα μπορούσε να νοηθεί ως δημοψήφισμα για τη γενοκτονία ή για οτιδήποτε συνδέεται με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα.

Για να συμβεί κάτι τέτοιο, είπε, η μία πλευρά θα έπρεπε να υποστηρίζει ότι πρόκειται για κάτι καλό και η άλλη ότι πρόκειται για κάτι κακό, χωρίς καν να γίνεται δεκτό ότι συνιστά γενοκτονία. Γι' αυτό, πρόσθεσε, τίποτα από αυτά δεν περιλαμβάνεται προφανώς στην εκλογική ατζέντα.

Ο Λέβι συμπλήρωσε ότι η μεταχείριση των Παλαιστινίων από το ισραηλινό κράτος και τον στρατό αποτελεί ζήτημα συναίνεσης ανάμεσα στα σιωνιστικά κόμματα. Οι διαφορές τους, σημείωσε, εντοπίζονται κυρίως στο αν η καταπίεση των Παλαιστινίων είναι δουλειά του κράτους ή αν ρόλο, και μάλιστα σημαντικό, έχουν να παίξουν και οι πολιτοφυλακές των εποίκων.

Τι κρίνεται στην κάλπη

Οι Ισραηλινοί προσέρχονται στις κάλπες μέσα σε πόλωση. Αυτή αφορά τις ευθύνες του Νετανιάχου για τα κενά ασφαλείας που έφερε στο φως η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, τη δικαστική μεταρρύθμιση την οποία επιχείρησε ο απερχόμενος πρωθυπουργός, το αν η επιστράτευση των ορθόδοξων Εβραίων θα είναι υποχρεωτική και τα ζητήματα της οικονομίας.

Ο Ααρών Μπρέγκμαν, Ισραηλινός αναλυτής και ανώτερος διδάσκων στο King's College του Λονδίνου, δήλωσε στο Al Jazeera ότι όσοι θαυμάζουν τον Νετανιάχου, και είναι πολλοί στο Ισραήλ, τον θεωρούν Θεό. Όσοι τον μισούν, επίσης πολλοί στη χώρα, τον μισούν βαθιά.

Ο Νετανιάχου είναι αναμφίβολα προσωπικότητα που διχάζει. Οι αναλυτές συμφωνούν, πάντως, ότι το κλίμα στο οποίο διεξάγονται οι εκλογές έχει μετακινηθεί συνολικά προς τα δεξιά.

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στον συνασπισμό της αντιπολίτευσης, όχι όμως και την πλειοψηφία στην Κνεσέτ που χρειάζεται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, τα δίνει όλα, καθώς διακυβεύεται η πολιτική του επιβίωση.

Στην προεκλογική εκστρατεία εμφανίστηκε επιθετικός και υπερασπίστηκε το σύνολο των αμφιλεγόμενων πολιτικών του, από τη δικαστική μεταρρύθμιση έως την άρνηση κάθε ευθύνης για την 7η Οκτωβρίου.

Ταυτόχρονα κλιμάκωσε τις επιθέσεις στη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον αμερικανικό και τον ισραηλινό Τύπο, ζήτησε από τον Τραμπ να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές. Το αίτημα δεν εισακούστηκε.

Ο ρόλος της ψήφου των Αράβων

Αν επιβεβαιωθούν τα προγνωστικά, κανένας από τους δύο σχηματισμούς δεν θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση γρήγορα. Η ψήφος των Αράβων πολιτών του Ισραήλ, που αποτελούν το 20% του πληθυσμού, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ρυθμιστής.

Στις εκλογές μετέχουν δύο αραβικά κόμματα. Το δεξιό Ra'am είχε συμμετάσχει το 2021 στην κυβέρνηση κατά του Νετανιάχου. Στο ψηφοδέλτιό του φιλοξενεί τώρα έναν Εβραίο σιωνιστή, πρώην στέλεχος των δυνάμεων ασφαλείας και υφυπουργό Εθνικής Ασφάλειας.

Το δεύτερο είναι η Κοινή Λίστα. Έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να μετάσχει σε κυβέρνηση, αφήνει όμως ανοιχτό το να παράσχει ψήφο εμπιστοσύνης στον συνασπισμό κατά του Νετανιάχου, θέτοντας όρους και προϋποθέσεις.

Σύμφωνα με την ισραηλινή Haaretz, η συμμετοχή των Αράβων, στην πλειονότητά τους Παλαιστινίων που παρέμειναν στο Ισραήλ μετά τη Νάκμπα, αναμένεται αυξημένη και μπορεί να φτάσει έως και το 70%.

Στην αραβική κοινότητα εκφράζονται δύο τάσεις. Από τη μία παρατηρείται αφύπνιση, πολιτικό ενδιαφέρον και αυξανόμενη διάθεση για συμμετοχή. Από την άλλη υπάρχει φόβος για παρενοχλήσεις κατά την εκλογική διαδικασία και μικρή προσδοκία για πραγματικές αλλαγές.

Έχει επιτραπεί, εξάλλου, στους εκλογικούς αντιπροσώπους να οπλοφορούν στα εκλογικά τμήματα, παρά τις αντιδράσεις της Κοινής Λίστας. Δεν λείπουν και οι απειλές εναντίον Αράβων.

Το στρατόπεδο του Νετανιάχου επιχείρησε μάλιστα να απαγορεύσει τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων στις εκλογές. Η κοινή εκλογική επιτροπή αποφάσισε υπέρ του αποκλεισμού, όμως το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε στη συνέχεια την απόφαση.

Το ετερόκλητο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης έχει απορρίψει κάθε προεκλογική συμφωνία. Το ποιος θέλει τη στήριξη των Αράβων έγινε σημείο προεκλογικών αντεγκλήσεων και αλληλοκατηγοριών, με όλους τελικά να ξορκίζουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Οι αμερικανικές εκλογές, το Ιράν και η μάχη του Νετανιάχου για την εξουσία

Εφόσον επαληθευτούν τα προγνωστικά, κανένας από τους δύο σχηματισμούς δεν θα μπορέσει σε πρώτη φάση να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη στήριξη των αραβικών κομμάτων. Η διαδικασία των διερευνητικών εντολών μπορεί έτσι να διαρκέσει για μεγάλο διάστημα.

Υπάρχουν όμως αστερίσκοι. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός έως ότου σχηματιστεί κυβέρνηση και, σύμφωνα με πολλούς Ισραηλινούς αναλυτές, είναι αποφασισμένος να αξιοποιήσει κάθε παράθυρο για να μείνει στην εξουσία.

Ο προσανατολισμός του Τραμπ να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου αποτελεί ευκαιρία για τον Νετανιάχου. Οι ΗΠΑ χρειάζονται την πολεμική αεροπορία του Ισραήλ για την επίθεση και εκείνος την έχει ήδη θέσει στη διάθεση του Τραμπ.

Αν ο σχηματισμός κυβέρνησης καθυστερήσει, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να παραμείνει πρωθυπουργός ακόμη και από θέση μειοψηφίας, να ζητήσει κυβέρνηση εθνικής ενότητας εν μέσω πολέμου και να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις ώστε να αποτύχει κάθε απόπειρα συνεργασίας της αντιπολίτευσης με αραβικά κόμματα. Έτσι θα εξακολουθούσε να είναι ο πολιτικός πρωταγωνιστής στο Ισραήλ μέχρι νεωτέρας.

Στον αντιπολιτευόμενο ισραηλινό Τύπο υπάρχουν προειδοποιήσεις ακόμη και για αμφισβήτηση του αποτελέσματος από τον Νετανιάχου. Πολλά, ωστόσο, θα κριθούν από το ποσοστό που θα λάβει και από τη διαφορά του έναντι των αντιπάλων. Αν η διαφορά είναι μεγάλη, ειδικοί εκτιμούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα αντιληφθεί πως ο Νετανιάχου είναι «καμένο χαρτί» και θα αποσύρει τη στήριξή του, ανοίγοντας τον δρόμο για άλλη κυβέρνηση, η οποία όμως θα έχει να αντιμετωπίσει τα ίδια αδιέξοδα και τις ίδιες αντιφάσεις.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow