Επιζώντες και ειδικοί στην Ισπανία ζητούν επενδύσεις για την ασφάλεια των τρένων

Στην Ισπανία συνεχίζονται οι έρευνες για το σιδηροδρομικό δυστύχημα με τους πολλούς νεκρούς. Άνθρωποι που βγήκαν ζωντανοί από ανάλογες τραγωδίες των τελευταίων ετών στη χώρα ζητούν να ληφθούν μέτρα, ώστε να μην ξαναγίνουν τέτοια περιστατικά.

Την ίδια ανάγκη προβάλλουν εργαζόμενοι των σιδηροδρόμων και ειδικοί στις μεταφορές: επενδύσεις για τη συντήρηση του δικτύου και για τα μέτρα ασφαλείας.

Φωνές επιζώντων

«Τα κατάφερα και έζησα, όμως τα ψυχικά τραύματα μένουν, χρόνια μετά. Χρειάζεται να εμποδίσουμε νέα δυστυχήματα», λέει στο Al Jazeera ο Κριστόμπαλ Γκονζάλεθ.

Ο Γκονζάλεθ τραυματίστηκε σε πολλά σημεία όταν εκτροχιάστηκε τρένο υψηλής ταχύτητας. Έπρεπε να κινείται με 80 χιλιόμετρα την ώρα, έτρεχε όμως με 200. Νεκροί ήταν 80 άνθρωποι.

Ήταν το δυστύχημα του 2013 στο Ανγκρόις, κοντά στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, στη βορειοδυτική Ισπανία. Κανένα άλλο σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα δεν έχει αφήσει περισσότερους νεκρούς.

Την επομένη της σύγκρουσης δύο τρένων υψηλής ταχύτητας, στις 29 Οκτωβρίου 2026, στο σημείο χρησιμοποιούνταν γερανοί. Η συντριβή είχε γίνει ανάμεσα στις κωμοπόλεις Mora και Orgaz, κοντά στο Τολέδο.

Δεκατρία χρόνια αργότερα, την Τετάρτη, δύο τρένα συγκρούστηκαν κοντά στην Ούρντα, πόλη της κεντρικής Ισπανίας κοντά στο Τολέδο, και σκοτώθηκαν τουλάχιστον 69 άνθρωποι. Μόλις 10 μήνες νωρίτερα, πάλι στην ίδια γραμμή, στο Αδαμούθ κοντά στην Κόρδοβα της νότιας Ισπανίας, σύγκρουση δύο άλλων τρένων είχε στοιχίσει τη ζωή σε 46 ανθρώπους.

«Πλέον έχουμε δει τρία φρικτά δυστυχήματα στην Ισπανία: στο Ανγκρόις, στο Αδαμούθ και στην Ούρντα. Αν δεν αναλάβουμε δράση, θα συνεχίσουν να γίνονται», δήλωσε ο Γκονζάλεθ στο Al Jazeera.

Στο Ανγκρόις, είπε, ο μηχανοδηγός κινείτο υπερβολικά γρήγορα. Στο Αδαμούθ η έρευνα εντόπισε πρόβλημα στη γραμμή. Στην Ούρντα, κατά την εκτίμησή του, ίσως συνδυάστηκαν ανθρώπινο λάθος και βλάβη στο σύστημα ελέγχου. «Όπως και να έχει, αυτά τα δυστυχήματα πρέπει να κοπούν, με μεγαλύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια».

Ο Γκονζάλεθ πάσχει από μετατραυματικό στρες και αποφεύγει να μιλήσει για εκείνη την ημέρα. «Ό,τι έγινε θα το κρατήσω για μένα. Είναι πολύ δύσκολο να το μοιραστώ, ακόμη κι αν το ήθελα. Ξεπερνά τη φαντασία».

Αδυνατεί να πιστέψει ότι ξανάγινε

Ο Σαντιάγο Ροσέντο επέβαινε στο τρένο της Renfe που ενεπλάκη στο δυστύχημα του Αδαμούθ τον Ιανουάριο. Περιέγραψε τον «πανικό» που κατέλαβε τους επιβάτες τη στιγμή της σύγκρουσης.

«Ήρθε μια ξαφνική στάση, πολύ απότομη, και αμέσως ακούστηκε δυνατός κρότος. Ύστερα το τρένο άρχισε να πηγαίνει πέρα δώθε, ώσπου γλίστρησε, έγειρε στο πλάι και μείναμε στο απόλυτο σκοτάδι. Μόλις βγήκα, το πρώτο που είδα ήταν ένα πτώμα», είπε στο Al Jazeera.

Ταξίδευε μόνος, από τη Μαδρίτη προς την Ουέλβα, στη νότια Ισπανία. «Δεν μπορώ να πιστέψω πως ξανάγινε στην ίδια γραμμή. Κάτι πρέπει να κάνουμε», πρόσθεσε.

Αρχική έρευνα για το Αδαμούθ έδειξε ότι ένα σπάσιμο στη σιδηροτροχιά έβγαλε συρμό από την πορεία του και τον έφερε μπροστά σε άλλο τρένο που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση.

Την περίοδο 2018-2022 η μέση ετήσια δαπάνη της Ισπανίας για τις γραμμές υψηλής ταχύτητας έφτανε περίπου τα 1,67 δισεκατομμύρια δολάρια, πάνω από όσα διέθεταν άλλες ευρωπαϊκές χώρες με δίκτυα ανάλογης κλίμακας. Από το ποσό αυτό, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μόλις το 16% κατευθύνθηκε σε συντήρηση ή επισκευές. Τα υπόλοιπα αφορούσαν τις υποδομές.

Ιταλία, Γερμανία και Γαλλία έριχναν κατά μέσο όρο από 33% έως 39% των προϋπολογισμών τους στη συντήρηση, αν και το δίκτυο καθεμιάς είναι μικρότερο από το ισπανικό, που εκτείνεται σε 4.000 χιλιόμετρα.

Ο Χοσέ Μαρία Γκοϊκολέα, εκπρόσωπος της Ισπανικής Ένωσης Πολιτικών Μηχανικών, δήλωσε στο Al Jazeera ότι, με δεδομένη την αυξημένη χρήση του σιδηροδρομικού δικτύου, «πρέπει να δοθούν περισσότερα κονδύλια για τη συντήρηση».

«Όταν το 1982 λειτουργούσε μονάχα η πρώτη γραμμή, το δίκτυο ήταν πολύ μικρό. Σήμερα έχει μεγαλώσει πολύ και η χρήση του είναι πολύ πιο εκτεταμένη. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει εκ βάθρων. Δεν γίνεται η έμφαση να πέφτει αποκλειστικά σε νέες γραμμές. Η συντήρηση πρέπει να βαραίνει περισσότερο».

Το 2024 τα τρένα υψηλής ταχύτητας μετέφεραν περίπου 40 εκατομμύρια επιβάτες, αριθμό σχεδόν διπλάσιο από εκείνον του 2019. Στο πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους περίπου 25 εκατομμύρια επιβάτες κινήθηκαν στο δίκτυο υψηλής ταχύτητας, με μείωση 14% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς.

Μεγαλώνει το δίκτυο, λιγοστεύουν τα κονδύλια συντήρησης

Και τα δύο φετινά δυστυχήματα έγιναν στη γραμμή που συνδέει τη Μαδρίτη με τη Σεβίλλη. Είναι η μόνη στην Ισπανία που λειτουργεί με το γερμανικής κατασκευής σύστημα ελέγχου LZB, τεχνολογία της δεκαετίας του 1970, η οποία αποσύρεται σταδιακά.

«Όσο διαρκεί η σταδιακή απόσυρση του LZB, θα έκλεινα τη γραμμή Μαδρίτης και Σεβίλλης. Το σύστημα φέρει μέρος της ευθύνης για το δυστύχημα της Τετάρτης. Παρουσίασε βλάβη. Φαίνεται, πάντως, πως ο άλλος λόγος ήταν ανθρώπινο λάθος», είπε ο Γκοϊκολέα. Πρόσθεσε ότι το δυστύχημα του Ιανουαρίου οφειλόταν σε προβλήματα στη γραμμή.

Ο Ραμίρο Αουπαν Λοπέρα, ειδικός σε θέματα υποδομών και πρώην διδάσκων στο Πολυτεχνείο της Καταλονίας, ανέφερε ότι από το 2011, στον απόηχο της οικονομικής κρίσης, οι επενδύσεις για τη συντήρηση του ισπανικού δικτύου υψηλής ταχύτητας μειώθηκαν σε βαθμό που χαρακτήρισε «γελοίο».

«Η χρήση του δικτύου ανεβαίνει και την ίδια ώρα πέφτουν οι επενδύσεις στη συντήρηση. Δεν προκαλεί έκπληξη που μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο είχαμε δύο δυστυχήματα. Ίσως αυτό να πηγάζει από άγνοια ή από περιφρόνηση των πολιτικών απέναντι στην επιστήμη και τις υποδομές», δήλωσε στο Al Jazeera.

Σύστημα ασφαλείας άλλης εποχής

Πέρα από την κρατική Renfe, στην Ισπανία λειτουργούν δύο ιδιωτικοί πάροχοι: η γαλλική Ouigo και η Iryo, που αποτελεί μέρος ιταλικής κοινοπραξίας. Και οι δύο έχουν εκφράσει ανησυχίες για το LZB.

Η Έλεν Βενεζουέλα, τότε διευθύντρια της Ouigo España, είχε πει πέρυσι στον ισπανικό ραδιοφωνικό σταθμό Cadena Ser: «Αυτή η γραμμή, η Μαδρίτη με Σεβίλλη, είναι εξοπλισμένη με παρωχημένο σύστημα, όπως το LZB. Είναι σαν να βλέπεις το Netflix ασπρόμαυρο. Εμείς είμαστε το Netflix, το σύστημα όμως μένει ασπρόμαυρο».

Ο Diego Martin, από το SEMAF, το ισπανικό συνδικάτο των μηχανοδηγών, τόνισε ότι μελλοντικά δυστυχήματα δεν πρόκειται να αποτραπούν αν οι ευθύνες για την πρόσφατη τραγωδία φορτωθούν στους εργαζόμενους στον σιδηρόδρομο.

«Η απόδοση ευθυνών δεν αποτρέπει τα ατυχήματα. Αυτό που τα αποτρέπει είναι να εντοπίζονται και να προσδιορίζονται τα αίτιά τους», δήλωσε.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow