Η Κομισιόν προβλέπει σύνταξη μετά τα 70 για τους σημερινούς 40άρηδες

Η νέα δημογραφική έκθεση της Κομισιόν, «Ageing Report 2027», συζητήθηκε κυρίως για τις προβλέψεις της σχετικά με τη μείωση και τη γήρανση του ελληνικού πληθυσμού.

Στο βασικό σενάριο, σε περίπου 53 χρόνια, το 2080, στην ελληνική επικράτεια θα ζουν μόλις 7,6 εκατομμύρια άνθρωποι, 2,8 εκατομμύρια λιγότεροι από σήμερα.

Η διαφορά αντιστοιχεί στο 78% των κατοίκων της μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας (3,6 εκατ.) και σε σχεδόν τρεισήμισι φορές τον πληθυσμό της Θεσσαλονίκης (802.000 κάτοικοι).

Ως τότε, πάνω από ένας στους τρεις κατοίκους της Ελλάδας (34,6%) θα είναι άνω των 65 ετών και σχεδόν οι μισοί από αυτούς θα έχουν περάσει τα 80.

Ξεχωριστό σκέλος των προβλέψεων αφορά την άνοδο των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.

Με βάση τους πίνακες του βασικού σεναρίου, έως το 2030 το νόμιμο όριο συνταξιοδότησης αυξάνεται κατά έναν χρόνο και διαμορφώνεται στα 68 έτη ή, στην ευνοϊκότερη περίπτωση, στα 63 για όσους έχουν συμπληρώσει 40 χρόνια με πλήρη ένσημα.

Το 2055 το όριο φτάνει τα 70 έτη, με πρόωρη σύνταξη στα 65, και το 2080 τα 72, με πρόωρη έξοδο στα 67.

Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο όριο σε ολόκληρη την ΕΕ, μετά τη Δανία (74 έτη) και πάνω από την Ιταλία (71,6 έτη). Για τους σημερινούς 40άρηδες, και ακόμη περισσότερο για τους 20άρηδες της Gen Z, οι προβλέψεις τοποθετούν την εργασία και μετά τα 60.

Η Ελλάδα καταγράφει επίσης από τις μεγαλύτερες μειώσεις εργατικού δυναμικού, κατά 34% ως το 2080, έναντι 17% στον μέσο όρο της ΕΕ.

Κατά τις εκτιμήσεις της Κομισιόν, ως το 2080 το εργατικό δυναμικό συρρικνώνεται κατά 17% στην ΕΕ και κατά 34% στην Ελλάδα.

Οι ρυθμίσεις που ισχύουν σήμερα στην Ελλάδα

Η έκθεση αφιερώνει ειδικό πλαίσιο στις συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις κάθε χώρας, με άξονα τις προβλέψεις για το εργατικό δυναμικό.

Στο κεφάλαιο για την Ελλάδα αναφέρεται συγκεκριμένα ότι «με τις [μνημονιακές] μεταρρυθμίσεις του 2012 και του 2014, το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης αυξήθηκε από τα 65 στα 67 έτη (με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης) και το όριο ηλικίας πρόωρης συνταξιοδότησης από τα 60 στα 62 έτη (με 40 έτη υπηρεσίας, ενώ σε αντίθετη περίπτωση επιβάλλεται ποινή) για το σύνολο του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης».

Σημειώνονται μικρές εξαιρέσεις για εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα που είχαν ήδη συμπληρώσει 25 έτη υπηρεσίας έως το 2010 και μπορούν να συνταξιοδοτηθούν πριν από τα 62. Από το 2021, η ελάχιστη και η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης αναπροσαρμόζονται με βάση τις μεταβολές του προσδόκιμου ζωής στην ηλικία των 65 ετών.

Όπως καταλήγει η έκθεση: «Κατά την πρώτη εφαρμογή του μέτρου το 2021, έπρεπε να ληφθούν υπόψη τα ακέραια έτη της μεταβολής κατά την περίοδο 2010-2020. Στη συνέχεια, το ακέραιο έτος της μεταβολής του προσδόκιμου ζωής πρέπει να επανεξετάζεται κάθε τρία έτη. Η αναπροσαρμογή του 2021 ακυρώθηκε, καθώς η πανδημία του COVID-19 είχε προκαλέσει μείωση του προσδόκιμου ζωής στην ηλικία των 65 ετών. Το 2024, η μεταβολή του προσδόκιμου ζωής στην ηλικία των 65 ετών σε σχέση με το 2010 ήταν μικρότερη από ένα έτος, οπότε ο μηχανισμός δεν ενεργοποιήθηκε και οι ηλικίες συνταξιοδότησης παρέμειναν στα 67 και 62 έτη».

Η κυβέρνηση συνιστά ψυχραιμία

Η υφυπουργός Εργασίας Άννα Ευθυμίου, με δηλώσεις στον ΣΚΑΪ, επιχείρησε να καθησυχάσει τους ασφαλισμένους μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης. Διαβεβαίωσε ότι «δεν θα προκύψει αύξηση των ορίων ηλικίας για το 2027» και συνέστησε ψυχραιμία, διευκρινίζοντας ότι οι εκτιμήσεις της Κομισιόν δεν ισοδυναμούν με δεσμευτικές αποφάσεις.

Εξήγησε ότι το Ευρωπαϊκό Ageing Report που κυκλοφόρησε περιέχει μόνο τα προκαταρκτικά στοιχεία, μαζί με τις βασικές υποθέσεις και τη μεθοδολογία των μοντέλων προβολής της Κομισιόν. Η τελική έκθεση βρίσκεται υπό κατάρτιση και αναμένεται να δημοσιοποιηθεί τον Μάιο του 2027.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η υφυπουργός Εργασίας, όπως και η υπουργός Νίκη Κεραμέως, υποστηρίζουν προς τους ασφαλισμένους ότι δεν υπάρχει άμεσος λόγος ανησυχίας. Κανονικά, το 2027 είναι η πρώτη χρονιά κατά την οποία πρέπει να συζητηθεί η αναθεώρηση των ορίων ηλικίας. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι η συζήτηση μετατίθεται στο 2029, με πρώτο έτος εφαρμογής το 2030. Ένα πιθανό σενάριο προβλέπει αύξηση των ορίων κατά 3 ή 6 μήνες, με μεταβατικές ρυθμίσεις για ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη σύνταξη.

Κύμα φυγής προς τη σύνταξη

Η υπόσχεση για χρονικό περιθώριο ως το 2029 δεν αρκεί ώστε να ανακοπεί το μαζικό κύμα εξόδου προς τη σύνταξη. Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ), οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2026 ξεπέρασαν τις 190.000. Είναι, όπως αναφέρει, ο μεγαλύτερος αριθμός αιτήσεων για το αντίστοιχο διάστημα τουλάχιστον από την ίδρυση του ΕΦΚΑ το 2017.

Η ανάλυση της ΕΝΥΠΕΚΚ στηρίζεται στα δημοσιευμένα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τη «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» έως και τον Ιούλιο του 2026. Επικαλείται επιπλέον «απολύτως έγκυρα στοιχεία για τον Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο 2026 που δεν έχουν επισήμως ανακοινωθεί». Με βάση όσα παραθέτει, οι νέες αιτήσεις ανέρχονται σε 18.982 τον Ιούλιο, σε 14.000 τον Αύγουστο, σε 20.100 τον Σεπτέμβριο του 2026 και σε 19.500 τον Οκτώβριο.

Συνολικά υποβλήθηκαν 190.214 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, εκ των οποίων πάνω από 7.000 είναι «διεθνείς», από ασφαλισμένους που έχουν εργαστεί και στο εξωτερικό. Επτά στις δέκα αιτήσεις υποβάλλονται από γυναίκες.

Οι αιτίες της μαζικής φυγής

«Οι ασφαλισμένοι θεωρούν βέβαιη την αύξηση ορίων συνταξιοδότησης μετά τις εκλογές», δηλώνει ο καθηγητής εργατολόγος και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ Αλέξης Μητρόπουλος.

Στις βασικές αιτίες που ωθούν τους ασφαλισμένους στην έξοδο περιλαμβάνει τις εξής:

• Τον φόβο για αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027 και ανά τριετία, όπως έχει ψηφιστεί με σειρά νόμων και όπως προβλέπουν τα μοντέλα της Κομισιόν και του ΟΟΣΑ.
• Τον φόβο ότι από το 2027 θα επιδεινωθούν ο τρόπος υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών και οι προϋποθέσεις εξαγοράς πλασματικού χρόνου.
• Από το 2016, με τον νόμο Κατρούγκαλου (4387/2016), οι συντάξεις υπολογίζονται με βάση τον μέσο όρο των μισθών ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι τους μισθούς της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας, όπως ίσχυε ως τότε. Κατά τον ίδιο, μόνο από αυτό το μέτρο, που αποκαλεί «ρήτρα Τσίπρα», οι κύριες συντάξεις θα μειωθούν τουλάχιστον κατά 30%.
• Από το 2024 έχει καταργηθεί το «πέναλτι» της οριζόντιας μείωσης 30% επί της σύνταξης για τους συνταξιούχους που εργάζονται και έχει αντικατασταθεί από ειδική εισφορά υπέρ e-ΕΦΚΑ, στο 10% των ακαθάριστων πρόσθετων αποδοχών. Οι ευνοϊκότερες ρυθμίσεις, σε συνδυασμό με την περικοπή των συντάξεων και την άνοδο του κόστους ζωής, οδήγησαν σε υπερδεκαπλασιασμό των συνταξιούχων που δηλώνουν απασχόληση, σε 310.000 από 25.000-30.000 πριν από το 2024. Η μέση ηλικία των εργαζόμενων συνταξιούχων είναι 68-69 έτη, ενώ η πλειοψηφία τους είναι αγρότες (45%). Ακολουθούν οι μισθωτοί με 30% και οι ελεύθεροι επαγγελματίες με 25%.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow