17o ΦΝΘ: Αφιερώματα σε Χ.Ζάουπερ και Αλ.Σόλομον
Ημερομηνία:
20/2/2015, 05:30 - Εμφανίσεις: 95
Το 17ο Φεστιβάλ ÎτοκιμαντÎÏ Î˜ÎµÏƒÏƒÎ±Î»Î¿Î½Î¯ÎºÎ·Ï‚ τιμά φÎτος μÎσα από τα αφιεÏώματά του, δυο κινηματογÏαφιστÎÏ‚ που μÎσα από το ÎÏγο τους ασκοÏν Îντονη κÏιτική στη σÏγχÏονη κοινωνική και πολιτική Ï€Ïαγματικότητα: τον ΑυστÏιακό ΧοÏμπεÏÏ„ Î–Î¬Î¿Ï…Ï€ÎµÏ ÎºÎ±Î¹ τον Ρουμάνο ΑλεξάντÏου Σόλομον.
Και οι δυο σκηνοθÎτες θα παÏαβÏεθοÏν στη διοÏγάνωση για να παÏουσιάσουν τις ταινίες τους και να συνομιλήσουν με τους θεατÎÏ‚.
ΧοÏμπεÏÏ„ ΖάουπεÏ
Το όνομά του Îχει συνδεθεί με το αποκαλυπτικό ντοκιμαντÎÏ Ï€Î¿Ï… στηλιτεÏει κυÏίως την εκμετάλλευση της αφÏικανικής ηπείÏου από τον δυτικό κόσμο. Ο πολυπÏάγμων ΧοÏμπεÏÏ„ Î–Î¬Î¿Ï…Ï€ÎµÏ - σκηνοθÎτης, συγγÏαφÎας, ηθοποιός και παÏαγωγός – Îκανε παγκόσμια αίσθηση με το πολυβÏαβευμÎνο ντοκιμαντÎÏ Ï„Î¿Ï… Ο εφιάλτης του ΔαÏβίνου (2004), φιλμ που Îχει θÎσει υπό διεÏεÏνηση την αποικιοκÏατική αλιεία στη Λίμνη ΒικτώÏια στην Τανζανία. Σε μια πεÏιοχή που μαστίζεται από την απόλυτη φτώχεια, χιλιάδες τόνοι ψαÏιών αλιεÏονται καθημεÏινά και αποστÎλλονται σε κÏάτη της ΔÏσης. Το ντοκιμαντÎÏ ÎºÎ±Ï„Î±Î³Ïάφει τόσο την οικονομική και πολιτική διαπλοκή όσο και τις κοινωνικÎÏ‚ και οικολογικÎÏ‚ επιπτώσεις του φαινομÎνου, ενώ κÏατά πάντα στον άξονά του τον άνθÏωπο.
Το ÎÏγο του Î–Î¬Î¿Ï…Ï€ÎµÏ ÏŒÎ¼Ï‰Ï‚ ξεπεÏνά γεωγÏαφικά ÏŒÏια. Ο ίδιος εξηγεί: «Οι τελευταίες μου ταινίες είναι γυÏισμÎνες στην ΑφÏική, όμως δεν μιλοÏν για την ΑφÏική. Σ’ αυτή την πεÏιοχή του κόσμου βÏήκα τις συνθήκες για να πεÏιγÏάψω την ειÏωνεία και το αίνιγμα της ανθÏώπινης αλληλεπίδÏασης».
ΓεννημÎνος στις ΑυστÏιακÎÏ‚ Άλπεις, ο Î–Î¬Î¿Ï…Ï€ÎµÏ ÏƒÏ€Î¿Ïδασε σκηνοθεσία στη ΒιÎννη και το ΠαÏίσι, ενώ τα τελευταία χÏόνια διδάσκει κινηματογÏάφο σε πανεπιστήμια της ΕυÏώπης και των ΗΠΑ. Τα ντοκιμαντÎÏ Ï„Î¿Ï… Îχουν αποσπάσει σημαντικÎÏ‚ διακÏίσεις σε διεθνή φεστιβάλ (ΜπεÏλινάλε, Σάντανς κ.α.), Îχουν τιμηθεί με Î£ÎµÎ¶Î¬Ï ÎºÎ±Î¹ βÏαβείο καλÏτεÏου ντοκιμαντÎÏ Î±Ï€ÏŒ την ΕυÏωπαϊκή Ακαδημία, ενώ ο Εφιάλτης του ΔαÏβίνου ήταν υποψήφιος και για ÎŒÏƒÎºÎ±Ï ÎºÎ±Î»ÏτεÏου ντοκιμαντÎÏ. Το αφιÎÏωμα του 17ου Φεστιβάλ στον Î–Î¬Î¿Ï…Ï€ÎµÏ ÎµÏƒÏ„Î¹Î¬Î¶ÎµÎ¹ σε ταινίες που καταγγÎλλουν Ï€ÏακτικÎÏ‚ και πολιτικÎÏ‚, δίνοντας φωνή στους αδÏναμους. Ωστόσο παÏουσιάζει και Îνα Ï€Ïώτο δείγμα γÏαφής που αναδεικνÏει την ευαισθησία του δημιουÏγοÏ: Το On the Road with Emil (1993), με Ï€Ïωταγωνιστή Îναν διευθυντή τσίÏκου, μας ταξιδεÏει στο χειμεÏινό αυστÏιακό τοπίο και ταυτόχÏονα στις Îννοιες των σχÎσεων και της οικογÎνειας.
Το 1998, ο αυστÏιακός κινηματογÏαφιστής καταγÏάφει την οδυνηÏή εμπειÏία εκατοντάδων χιλιάδων Ï€ÏοσφÏγων ΧοÏτου της Ρουάντα στη ζοÏγκλα του ΖαÎÏ, μÎσα από το Kisangani Diary. Όταν ο σπουδαίος Ζαν Ρους είδε το ντοκιμαντÎÏ Î´Î¹Î±ÎºÎ®Ïυξε τη γÎννηση ενός νÎου Ï„Ïπου κινηματογÏάφου, του «σινεμά της επαφής», σημειώνοντας ότι αυτό «δεν είναι ακόμα Îνα ντοκιμαντÎÏ ÎµÎ½ÏŒÏ‚ Î»ÎµÏ…ÎºÎ¿Ï Î³Î¹Î± τη ΜαÏÏη ΉπειÏο».
Το 2002, ο ΖάουπεÏ, κάνοντας Îνα διάλειμμα από τα αφÏικανικά θÎματα, υπογÏάφει το Alone with our Stories, μια καταγγελία για την ενδοοικογενειακή βία (σωματική και ψυχολογική) που υφίστανται οι γυναίκες πίσω από κλειστÎÏ‚ πόÏτες. «Η συζυγική βία δεν είναι μόνο η πιο αόÏατη μοÏφή πολÎμου, αλλά και η πιο απειλητική και καταστÏοφική», τονίζει ο σκηνοθÎτης.
Στο 17ο φεστιβάλ θα Ï€Ïοβληθεί και η πιο Ï€Ïόσφατη ταινία του ΖάουπεÏ, We Come as Friends (2014), που επιστÏÎφει στην ΑφÏική και πιο συγκεκÏιμÎνα στο Îότιο Σουδάν. ΕιÏηνοποιοί των ΗνωμÎνων Εθνών, εÏγάτες, αμεÏικανοί ευαγγελιστÎÏ‚, Σουδανοί όλων των ηλικιών, παÏελαÏνουν μπÏοστά από την κάμεÏα, αποτυπώνοντας με μελανά χÏώματα Îνα νεο-αποικιοκÏατικό πείÏαμα που συντελείται στη χώÏα.
ΑλεξάντÏου Σόλομον
Τα ντοκιμαντÎÏ Ï„Î¿Ï… ΑλεξάντÏου Σόλομον δεν «υπακοÏουν» σε κινηματογÏαφικά είδη και κανόνες. Με αφετηÏία την ιστοÏία, την πολιτική και την κοινωνία της Ρουμανίας, ανιχνεÏουν το παÏελθόν για να μιλήσουν για το παÏόν και το μÎλλον, με Ï„Ïόπο μοντÎÏνο, άμεσο και αντικειμενικό.
ΣκηνοθÎτης, διευθυντής φωτογÏαφίας και παÏαγωγός, ο Σόλομον γεννήθηκε το 1966 στο ΒουκουÏÎστι, σποÏδασε κινηματογÏάφο και το 1993 Ï…Ï€ÎγÏαψε το Ï€Ïώτο του ντοκιμαντÎÏ. Έχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή φεστιβάλ, ενώ επίσης Îχει Îντονη παÏουσία σε διεθνείς συμπαÏαγωγÎÏ‚. Η μεγάλη του αγάπη όμως παÏαμÎνει το ντοκιμαντÎÏ, το οποίο υπηÏετεί με συνÎπεια και αφοσίωση.
Είτε μÎσα από απλή παÏατήÏηση είτε χάÏη σε εκτεταμÎνη δημοσιογÏαφική ÎÏευνα, ο δημιουÏγός παÏακινεί το θεατή να ανακαλÏψει τις απαντήσεις, να εÏμηνεÏσει τα γεγονότα και να εξάγει τα δικά του συμπεÏάσματα.
ΧαÏακτηÏιστικό παÏάδειγμα αποτελεί το ντοκιμαντÎÏ Kapitalism: Our Improved Formula (2010), το οποίο σκιαγÏαφεί τη σÏγχÏονη Ρουμανία, μετÎωÏη ανάμεσα στον κομμουνισμό του χθες και τον καπιταλισμό του σήμεÏα, μÎσα από τις αποκαλυπτικÎÏ‚ συνεντεÏξεις των μεγιστάνων της χώÏας.
Πλάνα αÏχείου, stop-motion animation και σαÏκαστικοί τόνοι δομοÏν Îνα καυστικό σχόλιο για το φαÏλο κÏκλο της διαφθοÏάς και της ατιμωÏησίας που καλά κÏατεί και Îπειτα από την πτώση του καθεστώτος ΤσαουσÎσκου.
«Κάθε πόλη Îχει το κυκλοφοÏιακό που της αξίζει» υποστηÏίζει εÏστοχα ο σκηνοθÎτης στο ντοκιμαντÎÏ Apocalypse On Wheels (2008). Εδώ κινηματογÏαφεί από τη θÎση του ÏƒÏ…Î½Î¿Î´Î·Î³Î¿Ï 5 ανθÏώπους που οδηγοÏν στους δÏόμους Ï„oÏ… ΒουκουÏεστίου - Îναν καθÏÎφτη της Ïουμανικής κοινωνίας. Το χάος και η αυθαιÏεσία δεσπόζουν ως συμπτώματα της κÏατικής δυσλειτουÏγίας, σε μια χώÏα η οποία είναι στις Ï€Ïώτες θÎσεις της ΕυÏώπης στη θνησιμότητα Ï„Ïοχαίων ατυχημάτων.
Μια σπάνια ματιά στο παÏελθόν Ïίχνει το ντοκιμαντÎÏ Cold Waves (2007), που μας ξεναγεί στα παÏασκήνια του ÏÎ±Î´Î¹Î¿Ï†Ï‰Î½Î¹ÎºÎ¿Ï ÏƒÏ„Î±Î¸Î¼Î¿Ï - μÏθου Radio Free Europe. To RFE ξεκίνησε το ’50 ως ÏŒÏγανο αμεÏικανικής Ï€Ïοπαγάνδας με «χοÏηγό» τη CIA, για να γίνει φωνή παÏηγοÏιάς για το Ïουμανικό λαό επί ΤσαουσÎσκου, ο οποίος επιστÏάτευσε μÎχÏι τον Ï„ÏομοκÏάτη ΚάÏλος το Τσακάλι, με σκοπό να το φιμώσει. Αντιστοίχως, το ντοκιμαντÎÏ Clara B. (2006), εκθÎτει στιγμιότυπα που σημάδεψαν την ιστοÏία της ΕυÏώπης, με οδηγό την ομώνυμη ηÏωίδα.
Μια συγκλονιστική αληθινή ιστοÏία αφηγείται το The Great Communist Bank Robbery (2004). Το 1959 μια ομάδα Ï€Ïώην καθεστωτικών κομμουνιστών ληστεÏει τη Ρουμανική Εθνική ΤÏάπεζα, μια κίνηση με σκοπό να πλήξει το απολυταÏχικό σÏστημα. Μετά τη σÏλληψή τους, το καθεστώς τους υποχÏεώνει να Ï€Ïωταγωνιστήσουν στην Ï€Ïοπαγανδιστική ταινία Reconstruction, μια αναπαÏάσταση του πεÏÎ¹ÏƒÏ„Î±Ï„Î¹ÎºÎ¿Ï Î¼Îµ την υπόσχεση να μειωθοÏν οι ποινÎÏ‚ τους. Όμως, αμÎσως Îπειτα από την ολοκλήÏωση των γυÏισμάτων, οι δÏάστες εκτελοÏνται. Το σκληÏÏŒ Ï€Ïόσωπο της εξουσίας ÎÏχεται στο φως σε μια υπόθεση που πήÏε τεÏάστιες διαστάσεις εντός και εκτός συνόÏων. Στα ίδια γεγονότα είναι βασισμÎνη και η τελευταία ταινία του ÎαΠΚάÏανφιλ Closer to the Moon (2014), με Ï€Ïωταγωνιστή τον ΜαÏκ ΣτÏονγκ.
|
|
|