«Έφυγε» ο Γιασάρ Κεμάλ, ένας από τους σημαντικότερους Τούρκους λογοτέχνες
Ημερομηνία:
28/2/2015, 23:36 - Εμφανίσεις: 186
Ο Î“Î¹Î±ÏƒÎ¬Ï ÎšÎµÎ¼Î¬Î», Îνας από τους σημαντικότεÏους ΤοÏÏκους συγγÏαφείς, τα βιβλία του οποίου Îχουν μεταφÏαστεί σε 40 γλώσσες, απεβίωσε σήμεÏα σε ηλικία 92 χÏόνων. «Η θλίψη στις καÏδιÎÏ‚ μας είναι μεγάλη. Η ΤουÏκία και η ανθÏωπότητα Îχασαν μια μεγάλη ψυχή», ÎγÏαψε ο υπουÏγός Î Î¿Î»Î¹Ï„Î¹ÏƒÎ¼Î¿Ï Ï„Î·Ï‚ ΤουÏκίας ΟμÎÏ Î¤ÏƒÎµÎ»Î¯Îº στο Twitter. Ο ΚοÏÏδος λογοτÎχνης ήÏθε στη ζωή σε Îνα χωÏιό της νοτιοανατολικής ΤουÏκίας το 1923. Οι γονείς του Ï„Î¿Ï Îδωσαν το όνομα Κεμάλ Σαντίκ Γκιοκτσελί. Γεννήθηκε μόλις οÏισμÎνες εβδομάδες Ï€Ïιν ιδÏυθεί η ΔημοκÏατία της ΤουÏκίας, πάνω στις στάχτες της Οθωμανικής ΑυτοκÏατοÏίας.
Ο τόπος όπου γεννήθηκε ο Κεμάλ, η Οσμάνιγε, στην εÏφοÏη κοιλάδα ΤσουÏοÏκοβα, αποτÎλεσε το σκηνικό των πεÏισσότεÏων ÎÏγων του, συμπεÏιλαμβανομÎνου και του πιο γνωστοÏ, του μυθιστοÏήματος ΜεμÎÏ„, το γεÏάκι, με ήÏωα Îναν Îφηβο που υφίσταται τα πάνδεινα στα χÎÏια ενός τσιφλικά, Ï€Ïιν αποδÏάσει, ενταχθεί σε μια συμμοÏία κλεφτών και πάÏει εκδίκηση. Ήταν υποψήφιος για βÏαβείο Îόμπελ λογοτεχνίας το 1973 για το ÎÏγο αυτό. «ΚανÎνας συγγÏαφÎας δεν θα μποÏοÏσε να γίνει μεγάλος μυθιστοÏιογÏάφος χωÏίς τη δική του ΤσουÏοÏκοβα», είχε πει κάποτε ο Κεμάλ.
Όταν ήταν Ï€Îντε χÏόνων, ο Î“Î¹Î±ÏƒÎ¬Ï ÎšÎµÎ¼Î¬Î» είδε τον πατÎÏα του να δολοφονείται από Îνα οÏφανό που είχε υιοθετήσει η οικογÎνειά του. Η Ï„Ïαγωδία αυτή ήταν η βάση για Îνα άλλο μυθιστόÏημά του, το ÎÏγο Σαλμάν ο μοναχικός, που κυκλοφόÏησε το 1980.
Έφηβος ακόμα, ο Κεμάλ εγκατÎλειψε το σχολείο και δοÏλεψε στα κτήματα και σε εÏγοστάσια, Ï€Ïιν αγοÏάσει μια γÏαφομηχανή και ξεκινήσει να γÏάφει, αÏχικά δημοσιογÏαφικά κείμενα. Ανάμεσα στους συγγÏαφείς που τον επηÏÎασαν πεÏισσότεÏο ήταν ο Τολστόι, ο ΤσÎχωφ και ο Σταντάλ. Ασχολήθηκε στο ÎÏγο του κυÏίως με τη ζωή των καταπιεζόμενων.
Ο εκλιπών ελληνικής καταγωγής ΑμεÏικανός σκηνοθÎτης Ελία Καζάν (Ηλίας Καζαντζόγλου, 1909-2003), που είχε γεννηθεί στην ΚαισάÏεια, Îλεγε για τον Ï€Ïοσωπικό του φίλο Î“Î¹Î±ÏƒÎ¬Ï ÎšÎµÎ¼Î¬Î» ότι «είναι Îνας παÏαμυθάς που ανήκει στην πιο παλιά παÏάδοση, αυτήν του ΟμήÏου», καθώς και ότι «δίνει φωνή σε Îνα λαό που δεν Îχει φωνή».
'Αλλοτε ηγετικό στÎλεχος ενός μαÏÎ¾Î¹ÏƒÏ„Î¹ÎºÎ¿Ï ÎºÏŒÎ¼Î¼Î±Ï„Î¿Ï‚ της τουÏκικής αÏιστεÏάς, ο Î“Î¹Î±ÏƒÎ¬Ï ÎšÎµÎ¼Î¬Î», που είχε χάσει την ÏŒÏαση του Î´ÎµÎ¾Î¹Î¿Ï Ï„Î¿Ï… Î¼Î±Ï„Î¹Î¿Ï ÏƒÎµ Îνα ατÏχημα με μαχαίÏι όταν ήταν ακόμα μικÏÏŒ παιδί, συνελήφθη επανειλημμÎνα για την πολιτική του δÏάση. Το 1995, είχε διωχθεί με την κατηγοÏία της αυτονομιστικής Ï€Ïοπαγάνδας, διότι είχε εκφÏαστεί Ï…Ï€ÎÏ Ï„Ï‰Î½ ΚοÏÏδων αντιφÏονοÏντων, και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης με αναστολή. Είχε αντιμετωπίσει πολυάÏιθμες διώξεις —είχε άλλη μια καταδίκη, μετά το στÏατιωτικό Ï€Ïαξικόπημα του 1971— και Îζησε για αÏκετά χÏόνια πολιτικός εξόÏιστος στη Σουηδία.
Ο Î“Î¹Î±ÏƒÎ¬Ï ÎšÎµÎ¼Î¬Î» είχε εισαχθεί σε νοσοκομείο της ΚωνσταντινοÏπολης από τα μÎσα ΙανουαÏίου, με αναπνευστικά και καÏδιολογικά Ï€Ïοβλήματα, σÏμφωνα με τουÏκικά ΜΜΕ. Η αιτία του θανάτου του ήταν η πολυοÏγανική ανεπάÏκεια λόγω επιπλοκών.
Με ιδιαίτεÏη, λυÏική γÏαφή, ο Î“Î¹Î±ÏƒÎ¬Ï ÎšÎµÎ¼Î¬Î» δημιοÏÏγησε Îνα δικό του είδος, τα «μυθιστοÏήματα του χωÏιοÏ». Η οπτική του γωνία ήταν κυÏίως αυτή των ανθÏώπων της επαÏχίας: στεκόταν συχνά στις καταστÏοφÎÏ‚ που αντιμετώπιζαν, τόσο τις φυσικÎÏ‚ καταστÏοφÎÏ‚, όσο και εκείνες που επÎφεÏε η ανθÏώπινη δÏαστηÏιότητα.
«Όλη μου τη ζωή το μόνο μου όνειÏο ήταν να γÏάψω λίγο πεÏισσότεÏο, να γÏάψω λίγο καλÏτεÏα», είχε δηλώσει ο Κεμάλ το 2012, όταν ολοκλήÏωσε το τελευταίο του βιβλίο. Ο Κεμάλ τιμήθηκε με σημαντικά λογοτεχνικά βÏαβεία και το όνομά του είχε αναφεÏθεί πολλÎÏ‚ φοÏÎÏ‚ για το Îόμπελ, όμως δεν το Îλαβε ποτÎ. Ο Ï€Ïώτος ΤοÏÏκος λογοτÎχνης στον οποίο απονεμήθηκε το Îόμπελ Λογοτεχνίας Îγινε εντÎλει ο ΟÏχάν ΠαμοÏκ, το 2006.
Στα ελληνικά κυκλοφοÏοÏν αÏκετά βιβλία του Î“Î¹Î±ÏƒÎ¬Ï ÎšÎµÎ¼Î¬Î», όπως Ο τσακιτζής (εκδ. 'ΑγÏα, 1994), Ο μεσόστυλος (ΚÎδÏος, 1981), Η θυμωμÎνη θάλασσα (ΘεμÎλιο, 1995), ΦÏγανε και τα πουλιά (ΘεμÎλιο, 1995), Οι αγάδες του Ακτσάγαζ (ΘεμÎλιο, 1998) και Η ιστοÏία ενός νησιοÏ: Ο ξεÏιζωμός (ΘεμÎλιο, 1999).
Express.gr
|
|
|