Ο Κίμων Τσακίρης μιλά για την «Αρχαιολόγο» και το σημάδι του χρόνου
Ημερομηνία:
20/3/2015, 02:24 - Εμφανίσεις: 122
Δεν είναι Îνα κλασικό αÏχαιολογικό ντοκιμαντÎÏ. Η ΑÏχαιολόγος του Κίμωνα ΤσακίÏη επικεντÏώνεται στις Ï€Ïοσπάθειες της αÏχαιολόγου ΓεωÏγίας ΚαÏαμήτÏου να διασώσει όσα ευÏήματα μίας ανασκαφής μποÏεί, Ï€Ïιν την δημιουÏγία μιας τεχνητής λίμνης στη Δυτική Μακεδονία με την κατασκευή του φÏάγματος του ΙλαÏίωνα της ΔΕΗ. Ο σκηνοθÎτης μιλά στο in.gr για τη μνήμη, την αÏχαιολογία και το πεÏιβάλλον.
Πώς ξεκίνησε το ταξίδι σας στη δυτική Μακεδονία;
Η κυÏία ΚαÏαμήτÏου απευθÏνθηκε στην εταιÏεία παÏαγωγής Faliro House, ζητώντας τους να καταγÏάψουν τις ανασκαφÎÏ‚. Εγώ εκείνη την εποχή γÏÏιζα Îνα άλλο ντοκιμαντÎÏ ÏƒÏ„Î· Μεσσηνία. ΉÏθα σε επαφή με τον παÏαγωγό, ΧÏήστο Κωνσταντακόπουλο και εκείνος με Ïώτησε εάν θα είχε ενδιαφÎÏον να κάνουμε κάτι παÏαπάνω από το να πάει μία κάμεÏα να καταγÏάψει. Πήγα για μία ημÎÏα στην Κοζάνη και στην ουσία με ενÎπνευσε η κυÏία ΚαÏαμήτÏου. ΉξεÏα ότι θα είχα να αντιμετωπίσω όλα τα κλισΠτου αÏÏ‡Î±Î¹Î¿Î»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï Î½Ï„Î¿ÎºÎ¹Î¼Î±Î½Ï„ÎÏ, αλλά την αγάπησα από την Ï€Ïώτη στιγμή.
Î ÏŽÏ‚ της φάνηκε το ντοκιμαντÎÏ;
Της άÏεσε Ï€Î¿Î»Ï ÎºÎ±Î¹ τη συγκίνησε. Στην ουσία το ÎÏγο της είναι η ίδια της η ζωή. Ξεκίνησε το 1980 να κάνει ανασκαφÎÏ‚ σε Îνα μÎÏος από όπου δεν ήταν η καταγωγή της, πήγε μόνη της, Îβαλε Îνα Ï„Ïοχόσπιτο, Îδωσε μάχη με όλους και με όλα για αυτό που είχε στο μυαλό της. Είναι συγκινητικό όχι από την άποψη του αÏÏ‡Î±Î¹Î¿Î»Î¿Î³Î¹ÎºÎ¿Ï Î±Ï€Î¿Ï„ÎµÎ»Îσματος, αλλά ως στάση ζωής.
Σαν θεατής υπάÏχει κάποια στιγμή που αισθάνεσαι ότι θÎλεις να λάβεις και ÎµÏƒÏ Î¼ÎÏος στην Ï€Ïοσπάθεια να διασωθοÏν όσο το δυνατόν πεÏισσότεÏες αÏχαιότητες. Για Îναν ντοκιμαντεÏίστα Ï€Î¿Ï ÎµÎ¯Î½Î±Î¹ η γÏαμμή της εμπλοκής (ή μη εμπλοκής);
Στο ντοκιμαντÎÏ, Ï€ÎÏα από τις τεχνικÎÏ‚ αποφάσεις, ÎÏχεσαι αντιμÎτωπος συνÎχεια με ηθικά διλήμματα. Αυτό δεν ισχÏει τόσο σε αυτή την πεÏίπτωση -όπου ξÎÏεις τι θα συμβεί και δεν μποÏείς να βοηθήσεις. Δεν ήταν Îνα θÎμα ζωής και θανάτου. ΥπάÏχει ολόκληÏη κατηγοÏία ντοκιμαντÎÏ Ï€Î¿Ï… ασχολείται με μεγάλες καταστÏοφÎÏ‚. Εκεί τίθεται το δίλημμα εάν θα Ï€ÏÎπει να αφήσεις την κάμεÏα και να πας να βοηθήσεις ή εάν θα Ï€ÏÎπει να το καταγÏάψεις γιατί αυτή η καταγÏαφή Îχει κάποια αξία. Το ντοκιμαντÎÏ ÏƒÎ±Î½ είδος Îχει Îντονα ηθικά διλήμματα. Η δική μας καταγÏαφή ξÎÏαμε ότι Îχει αξία. Για παÏάδειγμα το χωÏιό που βλÎπουμε κάποια στιγμή στο ντοκιμαντÎÏ Î´ÎµÎ½ υπάÏχει πια. Είναι σημαντικό ότι Îνας άνθÏωπος μίλησε για Îνα χωÏιό που δεν υπάÏχει.
Πηγαίνοντας πάλι να γυÏίσετε πλάνα στη βυθισμÎνη πλÎον ανασκαφή πώς αισθανθήκατε;
ΔημιουÏγείται Îνα συναίσθημα αμήχανο, στενάχωÏο. ΞÎÏεις ότι από εκεί κάτω ήταν Îνα κομμάτι που Îχεις πεÏπατήσει, σου Îχουν μιλήσει άνθÏωποι, δεν ξÎÏεις τι άλλο θα μποÏοÏσε να υπάÏχει εκεί. Και αν αυτό το νιώσαμε εμείς, φαντάζομαι ότι για αυτοÏÏ‚ που δοÏλευαν επί μήνες εκεί θα ήταν κάτι Ï€Î¿Î»Ï ÏƒÏ„ÎµÎ½Î¬Ï‡Ï‰Ïο. Σαν εικόνα είναι ωÏαία. Αυτό είναι Ï€Î¿Î»Ï Ï€ÎµÏίεÏγο. ΒλÎπεις μια λίμνη και ξÎÏεις ότι κάτω υπάÏχουν ολόκληÏα δÎντÏα. Αν πας να βουτήξεις ή να κάνεις Ïάφτινγκ, θα μποÏοÏσε να κολλήσεις. Και είναι παÏάξενο γιατί υποτίθεται ότι στόχος είναι η τουÏιστική αξιοποίηση της πεÏιοχής. Δεν είναι κανείς εναντίον της ανάπτυξης, αλλά γιατί τα Ï€Ïάγματα δεν γίνονται σωστά;
Η αÏχαιολογία είναι στο επίκεντÏο του ενδιαφÎÏοντος, ειδικά Îπειτα από την ανασκαφή στην Αμφίπολη, για την οποία ακοÏστηκαν και θετικά και αÏνητικά σχόλια. Î ÏŽÏ‚ είδατε εσείς τον κλάδο αυτό;
Στο κομμάτι της Αμφίπολης δεν είμαι ειδικός για να κÏίνω τις ανασκαφÎÏ‚, αλλά πιστεÏω ότι δεν Îχει ασχοληθεί και κανείς με το να κÏίνει τις ανασκαφÎÏ‚. Στο επικοινωνιακό κομμάτι, νομίζω ότι η ίδια η αÏχαιολογία αποτελεί θÏμα αυτής της Ï…Ï€ÎÏ-επικοινωνιακής πολιτικής γιατί πολλοί σημαντικοί άνθÏωποι Îχουν κάνει σπουδαίες ανασκαφÎÏ‚ και κανείς δεν Îχει ασχοληθεί μαζί τους. Όλες αυτÎÏ‚ οι ανακοινώσεις ότι αναμÎνουμε κάτι μεγάλο που θα μας κάνει να αισθανθοÏμε εθνικά υπεÏήφανοι, νομίζω ότι είναι εκτός του κλάδου των αÏχαιολόγων, που είναι Îνας κλάδος που δεν ασχολοÏνται και πολλοί μαζί του, οι αÏχαιολόγοι δεν Îχουν ιδιαίτεÏη χÏηματοδότηση και τα ευÏήματα τους τα ανακοινώνουν σε συνÎδÏια. Îομίζω ότι το να βÏεθοÏν στη μÎση όλου Î±Ï…Ï„Î¿Ï Ï„Î¿Ï…Ï‚ σόκαÏε και τους ίδιους.
Γιατί υπάÏχει τόσο αυξημÎνο ενδιαφÎÏον για την αÏχαιολογία;
Η κυÏία ΚαÏαμήτÏου λÎει ότι η αÏχαιολογία είναι η οÏατή πλευÏά της ιστοÏίας. Κάτι που και εμÎνα που δεν είμαι αÏχαιολόγος με Îκανε να το σκεφτώ πολÏ. Αν ψάξεις το πώς, το γιατί, το πώς ήταν η κοινωνία τότε, ξαφνικά Îχεις Îνα πλήθος πληÏοφοÏιών και ιστοÏιών που θα μποÏοÏσε να σε κάνει να νιώσεις ότι ακουμπάς κάπου, ότι τα Ï€Ïάγματα δεν είναι Ï€ÏωτόγνωÏα, ότι τα Îχουν αντιμετωπίσει και άλλοι άνθÏωποι. Και αυτό σε κάνει να αισθανθείς Îνα κομματάκι σε αυτό το ποτάμι που λÎμε ιστοÏία. Αυτή είναι η καλή πλευÏά. Η κακή είναι να γεμίζει ο κινηματογÏάφος επειδή παίζουν οι «300». Αυτό δεν Îχει να κάνει μόνο με τον πομπό, αλλά και με τον δÎκτη. Είναι καλό που οι αÏχαιολόγοι Îχουν μπει κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά τώÏα όποιος θÎλει να μάθει πεÏισσότεÏα, θα Ï€ÏÎπει να ασχοληθεί λίγο παÏαπάνω.
ΥπάÏχει μία σκηνή όπου η κ. ΚαÏαμήτÏου επισκÎπτεται κάποια εγκαταλελειμμÎνα χωÏιά και συγκινείται επειδή σκÎφτεται ότι τα πάντα αφήνουν πίσω τους Îνα σημάδι... Ποιο είναι το σημάδι που αφήνουν αυτά τα χωÏιά;
Η ίδια τα αποκαλεί νεκÏοταφεία της μνήμης. Όταν βλÎπεις Îνα κουÏείο γÏαμμÎνο ανοÏθόγÏαφα «Ο Μήτσος», αμÎσως αναÏωτιÎσαι ποιος να ήταν αυτός ο Μήτσος, πώς να ήταν οι άνθÏωποι εκεί, τι συζητήσεις να Îκαναν. Ξαφνικά καταλαβαίνεις ότι ÎÏ€Ïεπε να αποχωÏήσουν γιατί επεκτάθηκε το λιγνιτωÏυχείο. ΕμÎνα που αγαπάω τον άνθÏωπο, είναι κάτι που με συγκλονίζει. Εάν ήμουν ο Μήτσος και είχα ÎÏθει Ï€Ïόσφυγας –γιατί Ï€Ïοσφυγικά ήταν όλα αυτά τα μÎÏη- και ÎÏχονταν και μου Îλεγαν ότι θα Ï€ÏÎπει πάλι να αποχωÏήσεις, δεν ξÎÏω πώς θα αντιδÏοÏσα. Είναι Ï€Î¿Î»Ï ÏƒÏ…Î³ÎºÎ¹Î½Î·Ï„Î¹ÎºÏŒ. Και γι’ αυτό η κ. ΚαÏαμήτÏου συγκινείται. Γιατί θεωÏεί ότι το πεÏιβάλλον είναι Îνα: φυσικό, ιστοÏικό, πολιτισμικό. Î ÏÎπει να Ï€ÏοσπαθοÏμε να μην το καταστÏÎφουμε, γιατί αυτή είναι η συνÎχειά μας.
* Το ντοκιμαντÎÏ Â«Î— ΑÏχαιολόγος» Ï€Ïοβάλλεται από σήμεÏα, Î Îμπτη, στους κινηματογÏάφους σε διανομή Feelgood.
Αγγελική Στελλάκη
|
|
|