Νεότερος ή νεώτερος; Τα παραθετικά των επιθέτων (Μέρος Γ’)

7. Μερικά επίθετα
δε σχηματίζουν παραθετικά
, διότι φανερώνουν ιδιότητα, ποιότητα ή κατάσταση που δεν παρουσιάζει βαθμούς. Τέτοια επίθετα είναι όσα σημαίνουν ύλη (λίθινος, γήινος, ασημένιος, μάλλινος, χρυσός, ξύλινος, σιδερένιος κ.ά.), τοπική ή χρονική σχέση (χερσαίος, θαλάσσιος, ουράνιος, θερινός, ημερήσιος, τωρινός, χθεσινός, κυριακάτικος κ.ά.), μέτρο (πηχυαίος κ.ά.), καταγωγή ή συγγένεια (φράγκικος, σμυρναίικος, προγονικός, πατρώος, μητρικός κ.ά.), μόνιμη κατάσταση (θνητός, νεκρός, αθάνατος, πρωτότοκος κ.ά.).

Ακόμα, ορισμένα σύνθετα επίθετα με πρώτο συνθετικό είτε το στερητικό α- (αθάνατος, άυλος, άυπνος, άψυχος κ.ά.) είτε το αρχαιοπρεπές επίθετο πας (πάνσοφος, πάγκαλος κ.ά.) είτε την πρόθεση υπέρ (υπερμεγέθης, υπέρλαμπρος κ.ά.).

8. Όσον αφορά την ορθογραφία τους, τα παραθετικά έχουν πριν από τις καταλήξεις -τερος και -τατος είτε
ο
(Ï€.χ., σοφότερος – σοφότατος, ωραιότερος – ωραιότατος) είτε
Ï…
(Ï€.χ., βαθύτερος – βαθύτατος, ταχύτερος – ταχύτατος) είτε
ω
(Ï€.χ., ανώτερος – ανώτατος, κατώτερος – κατώτατος), όταν προέρχονται από τοπικά επιρρήματα σε -ω (άνω, κάτω).

9. Στη νέα ελληνική γλώσσα, τα παραθετικά των επιθέτων σε -ος, -α, -ο (π.χ., ωραίος, νέος) και -ος, -η, -ο (π.χ., όμορφος, σοφός)
δεν εκτείνουν
το χαρακτήρα του θετικού
ο
σε
ω
, εάν προηγείται συλλαβή βραχύχρονη, όπως συνέβαινε παλαιότερα (νέος – νεώτερος – νεώτατος, σοφός – σοφώτερος – σοφώτατος).

Για το λόγο αυτό,, ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός των επιθέτων
νέος
και
σοφός
είναι
νεότερος – σοφότερος
και
νεότατος – σοφότατος
αντίστοιχα. Θα δεχτούμε το ω στο συγκριτικό βαθμό του επιθέτου νέος μόνο στην καθιερωμένη έκφραση
«μέχρι νεωτέρας»
(εννοείται διαταγής).

Κατά το νεότερος – νεότατος σχηματίζονται στη νέα...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow