Σοφοκλής, γλυκύτητα και μέτρο (Μέρος ΙΕ’)

Θεματικός πυρήνας του Φιλοκτήτη, που γνωρίζουμε ότι διδάχθηκε από τον Σοφοκλή το 409 π.Χ., υπήρξε μια αρχαία επική παράδοση, που την πραγματεύονταν ήδη τα Κύπρια Έπη και η Μικρή Ιλιάδα.

Όπως προκύπτει από αυτήν, οι Έλληνες, στη διάρκεια της εκστρατείας τους εναντίον της Τροίας, αναγκάστηκαν να αφήσουν στη Λήμνο τον Φιλοκτήτη, γιο του θεσσαλού βασιλιά Ποίαντα, δεινό τοξότη.

Αιτία αυτής της εγκατάλειψης στάθηκε η αθεράπευτα δύσοσμη πληγή που έφερε στο πόδι του ο ήρωας από το δάγκωμα ενός φιδιού, γεγονός που τον καθιστούσε ανυπόφορο για τους εν όπλοις συντρόφους του.

Προς το τέλος της εκστρατείας τους, μετά από δέκα έτη πολιορκίας της Τροίας, οι έλληνες πολεμιστές πληροφορήθηκαν από το μάντη Έλενο ότι θα ήταν δυνατόν να κυριεύσουν την πόλη μόνον εάν έπαιρνε μέρος στον πόλεμο ο Φιλοκτήτης, ο οποίος είχε στην κατοχή του το θαυματουργό τόξο του Ηρακλή.

Ο Οδυσσέας και ο Νεοπτόλεμος, ο γιος του Αχιλλέα, ήταν εκείνοι που κατ’ εντολήν της συνέλευσης του στρατού ανέλαβαν να φέρουν σε πέρας τη συγκεκριμένη αποστολή, χωρίς να καθίσταται απολύτως σαφές —όπως έχει σωστά επισημανθεί— εάν θα έπρεπε να μεταφέρουν στην Τροία τον Φιλοκτήτη με το όπλο του ή μονάχα το όπλο αυτού.

Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι τη μοίρα του Φιλοκτήτη πραγματεύτηκαν και οι τρεις μεγάλοι της αττικής τραγωδίας.

Σε αντίθεση με τα αντίστοιχα έργα του Αισχύλου και του Ευριπίδη, όπου τους χορούς συγκροτούσαν κάτοικοι της Λήμνου, στον Φιλοκτήτη του Σοφοκλή ο χορός συνίσταται από ναύτες του Nεοπτόλεμου, καθώς η Λήμνος είναι ένα ακατοίκητο νησί, όπου διαβιώνει ο ήρωας υπό άθλιες συνθήκες.

Αποκλεισμένος από την κοινότητα των Ελλήνων, βαθύτατα δυστυχισμένος και υποφέροντας σωματικά από χρόνια, ο Φιλοκτήτης κατατρύχεται από τη φοβερή μοναξιά και συντηρείται τρώγοντας ό,τι χτυπά με το τόξο του.

Ο Οδυσσέας πείθει με αρκετή δυσκολία τον Νεοπτόλεμο να παρασύρει τον Φιλοκτήτη με μια ψεύτικη διήγηση.

Είναι εύκολο, ασφαλώς, να κατηγορήσουμε τον Οδυσσέα ως τον πανούργο υποκινητή της εν λόγω δολοπλοκίας, ως έναν άνθρωπο με μεφισ...

Πηγή/Περισσότερα: in.gr