Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Το ειδικό λεξιλόγιο της ιατρικής (Μέρος Α')

Στο πεδίο της ιατρικής, της ύψιστης των τεχνών όπως έχει χαρακτηριστεί, καθίσταται εξαρχής εμφανής η ιδιαίτερη δυσκολία του εγχειρήματος να επιτευχθεί ένας σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στο λεξιλόγιο του απλού κόσμου και στο λεξιλόγιο των θεραπόντων της συγκεκριμένης τέχνης στην αρχαία Ελλάδα.

Το πρώτο συνίστατο από τις λέξεις που χρησιμοποιούσαν οι καθημερινοί άνθρωποι για να καλύψουν τις πρωταρχικές ανάγκες τους σε ό,τι αφορούσε την έκφραση εννοιών όπως η υγεία, η νόσος και η ίαση, η αποκατάσταση της υγείας.

Το δεύτερο ήταν το ειδικό λεξιλόγιο που μεταχειρίζονταν οι άνθρωποι της ιατρικής, ένα πλούσιο γλωσσικό υλικό που συνδεόταν με ποικίλα φιλοσοφικά και επιστημονικά ρεύματα της ελληνικής αρχαιότητας.

Η προαναφερθείσα δυσκολία αφορά όχι μόνο τον προσδιορισμό του πραγματικού δημιουργού –ειδικού ή μη– των διαφόρων λέξεων (παραδείγματος χάριν, εκείνων που δήλωναν τη μη φυσιολογική κατάσταση του οργανισμού, όπως οι λέξεις νόσος, νόσημα, πάθος, πάθημα, ασθένεια, αρρωστία κ.ά.), αλλά και τις σημασιακές διαφορές των όρων που εξετάζουμε, όπως και τη χρονολογική τους κατάταξη.

Είναι αξιοσημείωτο ότι ήδη από την αρχαιότητα οι απαντήσεις που δίδονται στα δύσκολα αυτά θέματα βρίθουν διαφωνιών και αντιφάσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα εν προκειμένω αποτελεί ο εκ Περγάμου Γαληνός, ο σπουδαίος ιατροφιλόσοφος του 2ου αιώνα μ.Χ., ο αποκληθείς και πατέρας της φαρμακευτικής.

Η κορυφαία αυτή φυσιογνωμία της ιατρικής τέχνης δίνει στα έργα του ακριβείς ορισμούς εννοιών όπως νόσος, νόσημα, πάθος και αρρώστημα, ενώ δεν παραλείπει να επικρίνει τους ιατρούς που δεν ξέρουν ούτε τι είναι το πάθος ούτε σε τι έχει διαφορά από το νόσημα.

Παρά ταύτα, ο ίδιος πάλι επισημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία διαφορά στο να λέμε νόσος ή νόσημα, πάθος ή πάθημα (διοίσει δ’ ουδέν ή νόσον ή νόσημα λέγειν, ώσπερ ουδέ πάθος ή πάθημα).

 *Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, επίτομη έκδοση των έργων του Γαληνού στη λατινική γλώσσα (Βασιλεία, 1551)....

Πηγή/Περισσότερα: in.gr