Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι πρέπει να εξεταστούν επιπλέον παρεμβάσεις απέναντι στις υψηλές τιμές ενέργειας, ύστερα από πολύωρες διαπραγματεύσεις στη Σύνοδο Κορυφής. Σε συγκεκριμένες νέες παρεμβάσεις ή σε πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, πάντως, δεν κατέληξαν.
Τα συμπεράσματα της Συνόδου, που οριστικοποιήθηκαν μετά τα μεσάνυχτα, τοποθετούν το ενεργειακό ζήτημα στην πρώτη γραμμή των προτεραιοτήτων για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Οι ηγέτες τονίζουν πως οι παρεμβάσεις οφείλουν να είναι άμεσες και βραχυπρόθεσμες και να συνυπολογίζουν τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε κράτους μέλους, χωρίς να διακόπτεται η πορεία προς την πράσινη μετάβαση.
Στο κείμενο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρεται ότι το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να μελετήσει και, εφόσον απαιτείται, να εισηγηθεί περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της απότομης ανόδου των τιμών ενέργειας σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, μεταξύ αυτών και τις διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Στα συμπεράσματα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά επίσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποτιμήσει την κατάσταση και, αν κριθεί αναγκαίο, να καταθέσει νέες προτάσεις για τη συγκράτηση των τιμών ενέργειας, συνυπολογίζοντας τις αποκλίσεις που καταγράφονται στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας από χώρα σε χώρα.
Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες της ΕΕ:
- Χαιρετίζουν την πρόταση να αναβληθούν ορισμένες υποχρεώσεις που προκύπτουν από τον κανονισμό για το μεθάνιο.
- Στηρίζουν την παράταση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς κλάδους που δέχονται το εντονότερο πλήγμα.
- Ζητούν να διαμορφωθεί πλαίσιο ώστε να βελτιστοποιηθεί η απόδοση των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων, μαζί με πρωτοβουλίες για εθελοντική συγκέντρωση της ζήτησης ενέργειας.
- Επιμένουν σε δραστική περικοπή της γραφειοκρατίας, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μέσα από απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης.
Ξεχωριστό βάρος δίνεται στη λειτουργία της αγοράς άνθρακα. Οι ηγέτες καλούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να επισπεύσουν τις νομοθετικές διαδικασίες για το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς, ώστε να περιοριστεί η έντονη διακύμανση των τιμών.
Ζητούν ακόμη από την Κομισιόν να ανανεώσει την αξιολόγηση επιπτώσεων του δεύτερου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS2), με έμφαση στον σχεδιασμό και στις ασφαλιστικές δικλίδες που αυτό προβλέπει.
Όπως σημειώνεται, επείγει να διασφαλιστεί μια διαφανής και προβλέψιμη αγορά άνθρακα, ικανή να προφυλάσσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τη διαρροή άνθρακα και να περιορίζει την επιβάρυνση στις τιμές του ρεύματος. Διευκρινίζεται πάντως ότι ο δομικός ρόλος του ETS στην κλιματική μετάβαση πρέπει να διατηρηθεί, ως βασικός μοχλός επενδύσεων και καινοτομίας.
Στο κεφάλαιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, οι ηγέτες εξέτασαν τα βασικά στοιχεία που χρειάζονται για έναν ισορροπημένο συμβιβασμό, στηριζόμενοι στην επικαιροποιημένη διαπραγματευτική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Κάλεσαν παράλληλα τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να προχωρήσει τις διαπραγματεύσεις, ώστε να κλείσει συμφωνία έως το τέλος του 2026, να ολοκληρωθεί η απαραίτητη νομοθετική διαδικασία εντός του 2027 και να εξασφαλιστεί απρόσκοπτη χρηματοδότηση των δικαιούχων από τον Ιανουάριο του 2028.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Αντόνιο Κόστα μίλησε για την ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας της Συνόδου και σημείωσε ότι η τελευταία συζήτηση εστίασε στη στρατηγική διεύρυνσης της ΕΕ και στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Όπως ανέφερε, αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν διακυβερνητικές διασκέψεις με το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Αλβανία, ενώ τόνισε ότι η ενταξιακή διαδικασία προχωρά με τις μεταρρυθμίσεις ως κινητήρια δύναμη.

































