Καθεστώς συνδεδεμένου μέλους για τον Καναδά στη σύνοδο του Μόντρεαλ, με τη Βρετανία να παρακολουθεί

Οτάβα και Βρυξέλλες επιδιώκουν ένα είδος εταιρικής σχέσης στη σύνοδο ΕΕ-Καναδά, που θα πραγματοποιηθεί στις 29 και 30 Οκτωβρίου στο Μόντρεαλ. Η ατζέντα καλύπτει τη συνεργασία στο εμπόριο, την ενέργεια, την άμυνα και τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Η κινητικότητα αυτή έχει ενισχύσει το ενδιαφέρον της Βρετανίας για «επανεκκίνηση» των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το νόημα του συνδεδεμένου μέλους

Στον Καναδά προσφέρθηκε από την ΕΕ το καθεστώς του «συνδεδεμένου μέλους». Προηγούμενο δεν υπάρχει, γι' αυτό και η σημασία της σχέσης μένει ασαφής. Όπως σημειώνει το Euronews στην ανάλυσή του, οι δύο πλευρές έχουν αποφασίσει να αξιοποιήσουν τις κοινές αξίες και τη σχέση που γίνεται ολοένα στενότερη, ώστε να οικοδομήσουν εταιρική σχέση νέου τύπου. Το σκηνικό διαμορφώνεται σε έναν κόσμο που κλονίζεται από την απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, τους εμπορικούς πολέμους και τον πόλεμο στο Ιράν.

Μένει να φανεί αν ο όρος «συνδεδεμένο μέλος» περιγράφει ουσιαστικό νέο καθεστώς, τιμητικό τίτλο ή κάτι ενδιάμεσο.

Στο τελευταίο προσχέδιο της κοινής δήλωσης ΕΕ-Καναδά, που συζήτησαν οι πρεσβευτές την Τετάρτη, σύμφωνα με το Euronews, αναγράφεται: «Είναι η στιγμή να δράσουμε με σαφήνεια και φιλοδοξία. Ευθυγραμμιζόμενοι στενότερα -σε οικονομικό, τεχνολογικό και στρατηγικό επίπεδο- ο Καναδάς και η ΕΕ οικοδομούν μια “Συμμαχία για το Μέλλον”, βασισμένη στην εμπιστοσύνη και τις κοινές αξίες».

Ο πρωθυπουργός του Καναδά κατά την παρουσία του στο Κοινοβούλιο της ΕΕ.

Τακτική θέση στις συναντήσεις της ΕΕ

Από τη σύνοδο κορυφής στο Μόντρεαλ αναμένεται μια πρώτη εικόνα της εταιρικής σχέσης που ετοιμάζεται. Προκύπτει, πάντως, ότι η πρόταση προς τον Καναδά αφορά θέση με συχνότερη παρουσία στο τραπέζι της ΕΕ. Αυτό μεταφράζεται σε συμμετοχή σε συνόδους κορυφής, υπουργικές συναντήσεις και τεχνικές συζητήσεις.

Το προσχέδιο των συμπερασμάτων, κατά το Euronews, αναφέρει ότι το πλήρες εύρος της ιδιότητας του «συνδεδεμένου μέλους» «θα καθοριστεί κατά τη Σύνοδο Κορυφής Καναδά-ΕΕ του 2027».

Το προσχέδιο, παρ' όλα αυτά, επιχειρεί να προσδώσει πιο χειροπιαστό περιεχόμενο στη συνεργασία. Στη βάση της Συνολικής Οικονομικής και Εμπορικής Συμφωνίας (CETA) του 2016, επιδιώκεται να αρθούν οι εμπορικοί φραγμοί που απομένουν και να διασφαλιστεί αμοιβαία πρόσβαση στις αγορές.

Προβλέπεται, έτσι, αμοιβαία ευνοϊκή μεταχείριση στα αντίστοιχα μέτρα οικονομικής ασφάλειας. Η βάση είναι η αρχή της αμοιβαιότητας, σε βιομηχανικούς τομείς όπου τα δύο μέρη έχουν συμφωνήσει να ευθυγραμμίσουν τα εξωτερικά τους μέτρα, με στόχο το ίδιο αποτέλεσμα.

Ανοίγει, επίσης, ο δρόμος για «την ανάπτυξη ανταλλαγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)». Κύριο εργαλείο θα είναι μια κοινή μακροπρόθεσμη μελέτη σκοπιμότητας για τις εξαγωγές LNG προς την Ευρώπη.

Στην τεχνολογία, ο Καναδάς θα μετάσχει στην πρωτοβουλία της ΕΕ για τους υπερυπολογιστές. Μια νέα ψηφιακή εταιρική σχέση θα εστιάσει σε ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιακή ταυτότητα. Υπό επεξεργασία βρίσκεται και συμφωνία για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής ροής δεδομένων.

Κρίσιμες πρώτες ύλες και αμυντικά προγράμματα

Ανάμεσα στα θέματα της συζήτησης είναι και οι κρίσιμες πρώτες ύλες, από τους βασικούς τομείς όπου ο Καναδάς μπορεί να συνεισφέρει στην ΕΕ.

Στην άμυνα ο Καναδάς μετέχει ήδη σε σειρά προγραμμάτων της ΕΕ. Σε αυτά περιλαμβάνονται η Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO) και ο Συνασπισμός Ικανοτήτων (Capability Coalition).

Οι εταίροι βλέπουν ακόμη ένα πλαίσιο συνεργασίας για τη θωράκιση του χώρου πληροφόρησης και την προστασία της εκλογικής ακεραιότητας. Στο πλαίσιο αυτό θα ενταχθούν μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης και διάλογος αφιερωμένος στις ξένες παρεμβάσεις.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός επιδιώκει να φέρει το Λονδίνο πιο κοντά στην ΕΕ.

Στη συζήτηση μπαίνουν και άλλα πεδία: συνεργασία με τον οργανισμό της ΕΕ Frontex για την ασφάλεια των συνόρων, ποινική δικαιοσύνη, κλιματική ασφάλεια, μεταφορές και Αρκτική.

Οι προτάσεις παραπέμπουν σε εταιρική σχέση που απλώνεται πολύ πέρα από τις συμβατικές εμπορικές συμφωνίες.

Στο προσκήνιο και η Βρετανία

Τις επαφές ΕΕ και Καναδά παρακολουθεί στενά και η Βρετανία. Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις Λονδίνου και Βρυξελλών.

Η μεταχείριση, ωστόσο, δεν είναι η ίδια. Ο Καναδάς δέχεται πρόταση για νέο καθεστώς, με δυνητικά ευρεία εμβέλεια. Η Βρετανία συζητά βελτιώσεις στη σχέση της με τις Βρυξέλλες, κοιτάζοντας σε μεγάλο βαθμό κάθε τομέα ξεχωριστά.

Μένει, πάντως, να γίνει η σύνοδος κορυφής ΕΕ και Ηνωμένου Βασιλείου. Είχε αναβληθεί το καλοκαίρι, μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ.

Αφότου ανέλαβε πρωθυπουργός, ο Άντι Μπέρναμ έχει δώσει πολλές φορές το στίγμα ότι θέλει το Ηνωμένο Βασίλειο πιο κοντά στην ΕΕ. Κρίνει ότι το καθεστώς που ισχύει «δεν είναι αρκετά καλό». Έχει δεσμευτεί να εξετάσει διαφορετικές επιλογές, από μοντέλο αντίστοιχο με του Καναδά έως την πλήρη επανένταξη στο μπλοκ.

Βρετανοί αξιωματούχοι, κατά το ρεπορτάζ του Euronews, διερωτώνται ήδη μήπως θα μπορούσε να υπάρξει και για τους ίδιους καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους».

Ο Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης ευρωβουλευτής Τομπίας Κρέμερ δήλωσε στο Euronews: «Σε έναν ιδανικό κόσμο, με το Ηνωμένο Βασίλειο θα έπρεπε να έχουμε ακόμη στενότερους δεσμούς, δεδομένου ότι πρόκειται για ευρωπαϊκή χώρα. Επομένως, αν το επιθυμεί, ο στόχος δεν θα έπρεπε να είναι η ιδιότητα του συνδεδεμένου μέλους, αλλά η πλήρης ένταξη».

Τι τίθεται στο τραπέζι για τη Βρετανία

Ο Γερμανός Σοσιαλιστής Μπερντ Λάνγκε, μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο, χαιρέτισε το «νέο κλίμα» στις σχέσεις ΕΕ και Βρετανίας. Πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, ο Λάνγκε είπε ότι η Βρετανία θα μπορούσε να επιδιώξει διευθέτηση παρόμοια με τη σχέση της Ελβετίας με την Ένωση. Παράλληλα μίλησε για στενότερη πολιτική συνεργασία και συνεργασία στην ασφάλεια, καθώς και για τελωνειακή ένωση.

Στις διαπραγματεύσεις του Brexit, όμως, οι Βρυξέλλες είχαν απορρίψει το ελβετικό μοντέλο ως πρότυπο για τη Βρετανία. Κυρίως επειδή το δίκτυο των διμερών συμφωνιών ΕΕ και Ελβετίας είναι περίπλοκο και προκαλεί προβλήματα στην εποπτεία και την εφαρμογή.

Οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών στρέφονται, αντ' αυτού, σε συγκεκριμένες συμφωνίες. Αφορούν το εμπόριο γεωργικών προϊόντων, το σύστημα εμπορίας εκπομπών και την κινητικότητα των νέων. Πρόσφατη γαλλο-γερμανική πρόταση για ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στους κανόνες «Made in Europe» (Κατασκευασμένο στην Ευρώπη) απομάκρυνε ένα ακανθώδες ζήτημα. Η Βρετανία θέλει η ρύθμιση να επεκταθεί και σε άλλους τομείς, εκεί όπου βλέπει τη βιομηχανική πολιτική της ΕΕ να γίνεται ολοένα πιο προστατευτική.

Σε ορισμένα πεδία, όπως η αρχιτεκτονική ασφαλείας, Βρετανία και ΕΕ έχουν ανάγκη η μία την άλλη. Συμφωνία για τη συμμετοχή της Βρετανίας στην προγραμματισμένη πρωτοβουλία «Security Action for Europe» (SAFE), που αφορά τις αμυντικές προμήθειες, δεν επιτεύχθηκε.

Στον Καναδά οι Βρυξέλλες πρόσφεραν για το SAFE όρους πολύ ευνοϊκότερους, με συμβολική προκαταβολή της τάξης των 10 εκατ. ευρώ. Από το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησαν, αντιθέτως, το υπέρογκο ποσό των 6,5 δισ. ευρώ. Δεν δόθηκε, μάλιστα, καμία εγγύηση ότι η βρετανική βιομηχανία θα εξασφάλιζε συμβάσεις. Έτσι ναυάγησαν οι διαπραγματεύσεις.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow