Η Τουρκία επιταχύνει μεγάλα έργα στον σιδηρόδρομο και, μέσω και του Μεσαίου Διαδρόμου, επιδιώκει να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο του εμπορίου ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη. Τους σχεδιασμούς χειρίζεται ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου.
Οι επενδύσεις κινούνται κοντά στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Άγκυρα θέλει, έως το 2031, να έχουν αρθεί τα βασικά σημεία συμφόρησης του λεγόμενου Μεσαίου Διαδρόμου (Middle Corridor) και, ταυτόχρονα, προωθεί νέες συνδέσεις με τη Μέση Ανατολή.
Σημαντικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του Μεσαίου Διαδρόμου δείχνει και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Γράφημα του τουρκικού πρακτορείου Anadolu τοποθετεί την Τουρκία, μέσω του Μεσαίου Διαδρόμου, στην καρδιά του ευρασιατικού εμπορίου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Nikkei Asia, η Τουρκία επιδιώκει ένα συνεχές σιδηροδρομικό δίκτυο, ώστε τα εμπορεύματα να φεύγουν από την Κίνα και να φτάνουν στην Ευρώπη περνώντας από την Κεντρική Ασία, την Κασπία Θάλασσα, τον Νότιο Καύκασο και το τουρκικό έδαφος.
Ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Αμπντουλκαντίρ Ουράλογλου (Abdulkadir Uraloğlu), δήλωσε ότι νέα σιδηροδρομική σύνδεση πάνω από τα Στενά του Βοσπόρου αναμένεται να ανεβάσει αισθητά τη δυνατότητα μεταφοράς εμπορευμάτων μέσω της χώρας.
Η Άγκυρα προγραμματίζει να έχει ολοκληρώσει τα κρίσιμα τμήματα του δικτύου έως το 2031, με χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς θεσμούς και από ασιατικές πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες.
Διαδρομές που αφήνουν εκτός τη Ρωσία
Η στρατηγική βαρύτητα του Μεσαίου Διαδρόμου μεγαλώνει, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις μεταβάλλουν τις καθιερωμένες εμπορικές οδούς μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μειώσει την ελκυστικότητα των βόρειων σιδηροδρομικών συνδέσεων που περνούν από τη Ρωσία. Οι εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά του Ορμούζ προσθέτουν κινδύνους και για τις θαλάσσιες μεταφορές.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Τουρκία επιδιώκει να καθιερωθεί ως βασικό χερσαίο πέρασμα για τα εμπορεύματα, προσφέροντας εναλλακτικές διαδρομές προς τις αγορές της Ευρώπης.
Στα έργα περιλαμβάνονται ο εκσυγχρονισμός και η ηλεκτροδότηση σιδηροδρομικών τμημάτων στην ανατολική Τουρκία. Ανάμεσά τους είναι ο άξονας από το Ντιβρίγι ως το Καρς και τα γεωργιανά σύνορα, καθώς και η νέα γραμμή Καρς-Ντιλούτσου, που θα ενώσει την Τουρκία με το Ναχιτσεβάν.
Παράλληλα προχωρά η ολοκλήρωση του σιδηροδρομικού άξονα Χαλκαλί-Καπίκουλε. Ο άξονας συνδέει την Κωνσταντινούπολη με τα βουλγαρικά σύνορα και αποτελεί σημαντικό κομμάτι της σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κεφάλαια από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ισχυρό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του Μεσαίου Διαδρόμου εκφράζει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, που επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με την Ασία.
Σε πρόσφατη τελετή εγκαινίων σιδηροδρομικού έργου στην Τουρκία, η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος (Marta Kos) τόνισε ότι ο διάδρομος ανοίγει νέες δυνατότητες πρόσβασης σε αγορές, ενεργειακούς πόρους και κρίσιμες πρώτες ύλες.
Συμβάλλει, επίσης, ώστε η Ευρώπη να εξαρτάται λιγότερο από μεταφορικές διαδρομές που διέρχονται από τη Ρωσία.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Global Gateway, η ΕΕ επιδιώκει να κινητοποιήσει έως και 12 δισεκατομμύρια ευρώ από δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, για την ενίσχυση των διασυνδέσεων κατά μήκος του Μεσαίου Διαδρόμου.
Η ευρωπαϊκή συμμετοχή αποτυπώνει την οικονομική και γεωπολιτική σημασία των νέων μεταφορικών υποδομών, σε περίοδο που οι εμπορικές αλυσίδες αναδιαμορφώνονται λόγω διεθνών συγκρούσεων.
Η απόρριψη του σχεδίου IMEC
Η Άγκυρα έχει τοποθετηθεί και απέναντι στον σχεδιαζόμενο Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης (IMEC), που προβλέπει σύνδεση της Ινδίας με την Ευρώπη μέσω χωρών της Μέσης Ανατολής.
Ο Τούρκος υπουργός Μεταφορών χαρακτήρισε το σχέδιο «νεκρό στη γέννησή του» και εκτίμησε ότι δεν συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις για να υλοποιηθεί.
Τον διάδρομο IMEC στηρίζουν η Ελλάδα και το Ισραήλ.
Στη θέση του, η Τουρκία προωθεί δύο εναλλακτικές νότιες διαδρομές, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τον Μεσαίο Διάδρομο.
Η πρώτη είναι το έργο Development Road («Δρόμος Ανάπτυξης»). Προβλέπει τη σύνδεση του λιμανιού Grand Faw στο Ιράκ με την Τουρκία και, μέσω αυτής, με τις ευρωπαϊκές αγορές.
Η δεύτερη αφορά την αναβίωση και τον εκσυγχρονισμό του ιστορικού Σιδηροδρόμου της Χετζάζης, με στόχο συνδέσεις του Κόλπου με την Ευρώπη μέσω Ιορδανίας, Συρίας και Τουρκίας.
Σταυροδρόμι στις εφοδιαστικές αλυσίδες
Οι σχεδιασμοί της Άγκυρας δεν σταματούν σε μία εναλλακτική όδευση μεταξύ Κίνας και Ευρώπης.
Η Τουρκία επιδιώκει να συνδυάσει τις ανατολικοδυτικές σιδηροδρομικές συνδέσεις με νέους άξονες από τον Βορρά προς τον Νότο, ενισχύοντας τη θέση της στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Με αυτές τις επενδύσεις φιλοδοξεί να αυξήσει τη διακίνηση εμπορευμάτων από την επικράτειά της, να προσελκύσει δραστηριότητες μεταφορών και εφοδιαστικής και να διευρύνει τη γεωοικονομική της επιρροή.
Οι νέοι διάδρομοι αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα σε περίοδο που οι διεθνείς εμπορικές ροές αναζητούν εναλλακτικές απέναντι στους κινδύνους των πολεμικών συγκρούσεων και των περιφερειακών εντάσεων.
Με ορίζοντα το 2031, η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση, ώστε οι σιδηροδρομικές υποδομές να γίνουν βασικό εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και περιφερειακής επιρροής.

































